… تمام غرب و شرق آستینها را بالا میزنند و میشتابند به کمک عراق، در حالى که از شکل صدّام هم بیزار بودند، براى چیست؟ ببینید؛ اینها نشاندهندهى این است که ما هنوز بار سنگینى بر دوش داریم؛ دوران تقوا و پرهیزکارى سختگیرانهى مؤمن نسبت به خودش هنوز سپرى نشده. صدر اسلام براى ما یک تجربه است؛ قبل از صدر اسلام، تاریخ یهود براى ما یک تجربه است.
گذشت نکردن از تشنجآفرینان مدینه به سبب دشمنیهای جدی
… با موضعگیری خود، با اظهارنظر خود جو عمومی جامعه را به تشنج میکشاند. این قابل قبول نیست، حتی در جامعهی کوچک زمان پیغمبر. مدینه مگر چقدر بوده؟ همهی مدینه به قدر یکی از محلات تهران نه وسعت داشته و نه جمعیت داشته؛ این سر تا پای نظام اسلامی در زمان پیغمبر است. اما در همان جو هم چون دشمنی زیاد است، چون مخالفت دشمنان جدی است، چون قدرتهای بزرگ متحد شدند علیه اینکه نظام مدینهی نبوی را از بین ببرند، چون احزاب همدست شدند برای اینکه اسلام را ریشهکن کنند، چون هنوز افکار و ایمانها و دلها آن عمق لازم را در زمینهی مسائل اسلامی به طور عام پیدا نکرده، لذا مرجف در مدینه قابل گذشت نیست: «لنغرینّک بهم»؛ یعنی اگر دست بر ندارند این شایعهپراکنها، این تشنجآفرینها، این کسانی که جامعه را از سلامت و از سکون و آرامش خودش میخواهند خارج کنند، ما تو را «اغرا» خواهیم کرد به آنها؛ یعنی تو را به جان آنها خواهیم انداخت تا انتقام مردم را بگیری. یعنی یک لحن شدیدِ خشن در …
معنای «عمل» و «عامل» در تعبیرات عربی صدر اسلام
در تعبیرات عربی صدر اسلام، «عمل» یعنی مسئولیتی که ازطرف دولت به عهدۀ کسی واگذار شده باشد. مثلاً مسئول بخشهای مالی و سیاسی را «عامل» میگفتند. بنابراین «وَ اِنَّ عَمَلَکَ لَیسَ لَکَ بِطُعمَةٍ»، یعنی مسئولیت اداری خود را که ازطرف نظام اسلامی به تو داده شده است، طعمه ندان. طعمه این است که شما چیزی را سر قلاب وصل میکنید و به آب میاندازید، تا ماهی بگیرید؛ یعنی یک چیز کوچکِ بیارزشِ کماهمیت را وسیله …
تغییر مسیر انقلاب پیامبر به دست قدرتمندان و طواغیت
اول، [فراهم آوردن] آمادگی ذهنی مردم برای طرحریزی یک انقلابِ مجدد اسلامی. انقلاب اولی کِی است؟ زمان پیغمبر. منتها قدرتمندان و طواغیت آمدند مسیر این انقلاب را عوض کردند. امام سجاد و ائمۀ بعد از او، در این دورۀ چهارم، دارند روی ذهن مردم کار میکنند تا زمینه را آماده کنند برای ایجاد یک انقلاب دوم. که کار انقلاب دوم چیست؟ کار انقلاب دوم این است که مجدداً آبِ رفته را به جوی برگرداند؛ یعنی مجدداً حکومت را اسلامی کند، جامعه و نظام …
شواهد تاریخی فراوان از جاذبهٔ ایمان در صدر اسلام
وقتی ایمانِ به خدا در روحِ یک انسان، همچون جاذبهای قوی عمل کرد، آنچنان او را بهسوی مقصدهای ایمانی میکشاند که جاذبههای کوچک، این جاذبههایی که برای افراد بیایمان بزرگ میآیند، ولی درمقابلِ ایمان کوچکند، این جاذبهها دیگر در او اثری نمیگذارد. هِی وسوسه میکند دلِ آدم که از شواهد تاریخی فراوانی که در صدر اسلام هست، مطرح کنیم اینجا، اما میبینم وقت میگذرد، شواهد هم بگردید خودتان پیدا کنید. آن جاذبههای عجیبی که افرادی را کشاندند.
بقای جمع کوچک مسلمان در دنیای جاهلی در گرو پیوستگی
البته بعدها که جامعۀ اسلامی به یک امت عظیمی تبدیل میشود، بازهم ولایت لازم است. اینکه در یک امت چگونه ولایت لازم است و برای چه لازم است را، بسط میدهم. همینجایِ مطلب بیاییم به ولایتی که شیعه میگوید، دقت کنیم. ما گفتیم یک جمع کوچک در میان یک دنیای ظلمانی، در میان یک دنیای جاهلی، باید به همدیگر متصل و مرتبط باشند تا بتوانند بمانند. اگر باهم چسبیده و جوشیده نباشند، ماندن و ادامۀ حیاتشان ممکن نیست. مثال زدیم به جمع مسلمان آغاز اسلام در میان جامعۀ جاهلی مکه، یا در اوّلی که به مدینه آمده بودند.