رفتن به محتوای اصلی

احبار و رهبانگروه و سازمان

توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

عالمان یهود و راهبان مسیحی در تعبیر قرآن.

نگه داشتن مردم در ناآگاهی برای حفظ موقعیت خود

یک طبقۀ دیگر هم احبار و رهبانند، آن‌کسانی‌که با مغزهای مردم سر و کار دارند. آن‌کسانی‌که باید برای خاطر آموزشی که به مردم می‌دهند، موقعیت اجتماعی خودشان را حفظ کنند، و اگر این آموزش، یک آموزش صحیح، یک آموزش زندگی‌ساز، یک آموزش آگاه‌گرانه، یک آموزش روشنگر باشد، بقای آن آقایی، آن ریاست معنوی، آن برخورداری‌های مادی و حیثیتی، برای این طبقه هم امکان نخواهد داشت؛ لذا سعی می‌کنند طبقۀ احبار و رهبانِ تاریخ، که مردم را در ناآگاهی نگه دارند. عیسی‌بن‌مریم مبارزه‌اش با احبار و رهبان بود، قبل از آنی‌که به امپراتور روم برسد؛ که در زمان خودش نرسیده بود. آن‌کسانی‌که نمی‌خواستند دعوت عیسوی و مسیحی در جامعۀ یهودیِ منحطِ آن زمان پا بگیرد، چه کسانی بودند؟ احبار یهود بودند، عالمان یهود؛ بااینکه عیسی را خوب …

احساس خطر از جامعهٔ نبوی مبتنی بر آگاهی و آزادفکری

… معلوم است، آنجا که اسلام باشد، بافته‌های کعب‌الاَحبار[7] و عبدالله سلاّم،[8] رنگی و رونقی ندارد. پیداست آن‌وقتی‌که خورشید حقیقت بتابد بر محوطۀ مغزها و افکار انسان‌ها، دیگر خرافات و تاریکی‌هایشان به‌خودی‌خود زایل می‌شوند و از بین می‌روند؛ لذا تا نبی می‌آید؛ جامعۀ نبوی که بر اساس آگاهی‌ست، بر اساس اطلاع و دانش و روشن‌بینی و آزادفکری و روشن‌فکری‌ست، جامعۀ الهی و توحیدی، تا نغمۀ این‌چنین جامعه‌ای ساز می‌شود، جزو اولین گروه‌هایی که احساس خطر می‌کنند، احبار و رهبانند؛ آنهایی که آگاهیِ مردم به زیانشان است، آگاهی مردم به زیان خودشان و به زیان قدرت‌های مؤتلفشان است. هم خودشان ضرر می‌بینند، هم قدرت‌هایی که با آنها مؤتلفند، اگرچه قدرت‌های مذهبی نیستند، قدرت سیاسی‌اند، آنها هم ضرر می‌بینند؛ اینها هم احساس خطر می‌کنند.

مقابلهٔ سردمداران مذهب خرافی با بعثت انبیا و دعوت‌های آزادی‌بخش

باری، پس یکی از گروه‌هایی که از آمدن نبی، وحشت و هراسشان برمی‌دارد، همین گروه سردمداران مذهب، اما مذهبِ غیر واقعی و مذهب خرافی خواهند بود. اینها هم کسانی بودند که درمقابل بعثت انبیا، درمقابل دعوت‌های آزادی‌بخش، به‌شدت مقابله می‌کردند، مبارزه می‌کردند. نمونه‌اش را در قضیۀ دعوت اسلام هم داریم، در ماجرای ابراهیم خلیل‌الرّحمان هم داریم، که همۀ خدمۀ بتخانه‌ها وقتی‌که دیدند بت‌ها شکسته شده، گفتند کی اینها را این‌جوری کرده؟ و بنا کردند های و هوی و داد و بیداد راه انداختن، و همان‌ها بودند که نمرود را وادار کردند …

بازداشتن مردم از گرویدن به انبیا و دعوت به خرافات موروثی

… و راست و صریح حرف زدند با مردم؛ ب‌اوجود این، مردم باید خیلی زود قبول می‌کردند، مردم باید خیلی زود صحت و اِتقان[14] سخن پیغمبران خدا را درک می‌کردند. علت چیست که این‌قدر عناد و تعصب و لجاجت به خرج داده می‌شد، و دعوت انبیا به‌زودی و آسانی پذیرفته نمی‌شد؟ چرا؟ همین کَهَنِه و احبار و رهبان و همان طبقه‌ای که قرآن از آنها به نام احبار و رهبان یاد می‌کند، اینها مانع می‌شدند. مردم را می‌خواندند به پایبندیِ هرچه بیشتر به سنت‌های فکری غلط و پندارهای خرافی موروثی. اینها هم از آمدن پیغمبر وحشت می‌کردند، چون می‌دانستند پیغمبر اگر آمد، اگر نبی مبعوث شد، اگر آن جامعه به‌وجود آمد، که در آن جامعه آگاهی هست، در آن جامعه نور هست، در آن جامعه رشد فکری هست، در آن جامعه همۀ مردم یا عالِمند یا متعلَّم، آنجا دیگر میدانی برای …

خوردن اموال مردم به باطل و بازداشتن از راه خدا

و اما آیۀ آخر که از سورۀ توبه است، مربوط به طبقۀ احبار و رهبان است. ﴿يا اَيُّهَا الَّذينَ آمَنوا﴾[36] ای کسانی که ایمان آوردید، ﴿اِنَّ كَثيراً مِنَ الاَحبارِ وَ الرُّهباِ﴾ همانا بسیاری از عالمان و زاهدان، ﴿لَيَأكُلونَ اَموالَ النّاسِ بِالباطِلِ﴾ بی‌گمان می‌خورند اموال مردم را بدون استحقاق، ﴿وَ يَصُدّونَ عَن سَبيلِ اللهِ﴾، پولشان را هم می‌خورند، از راه خدا هم آنها را باز می‌دارند. ﴿وَ الَّذيَ﴾ مجدداً طبقۀ مترفین، پول جمع‌کنندگان، گنجور را می‌گوید: ﴿وَ الَّذينَ يَكنِزونَ الذَّهَبَ وَ الفِضَّةَ﴾ آن‌کسانی‌که گنج می‌کنند طلا و نقره را، ﴿وَ لا يُنفِقونَها في سَبيلِ اللهِ﴾ در راه خدا انفاق نمی‌کنند، ﴿فَبَشِّرهُم بِعَذابٍ اَليمٍ﴾ مژده بده …

خوردن اموال مردم و بستن راه خدا به تعبیر قرآن

… و برادرکشی‌ها می‌کشاند، دینی که به فقیر می‌گوید اگر غنا نداری، اگر پول نداری، نمی‌خواهد در راه پول تلاش کنی، و به غنی می‌گوید درمقابل آنچه داری، یک مقداری به کلیسا یا فلان مؤسسۀ مذهبیِ دیگر بده، کفارۀ همۀ ظلم‌هایی که در راه تحصیل این پول مرتکب شدی خواهد بود؛ اگر این دین را می‌گویی، این را ما هم با تو هم‌صداییم و هر دو پیرو قرآنیم، ﴿يا اَيُّهَا الَّذينَ آمَنوا اِنَّ كَثيراً مِنَ الاَحبارِ وَ الرُّهبانِ لَيَأكُلونَ اَموالَ النّاسِ بِالباطِلِ وَ يَصُدّوَ عَن سَبيلِ اللهِ﴾[9] ای کسانی که ایمان آورده‌اید، بسیاری از عالمان و زاهدان یهودی و مسیحی اموال مردم را بدون استحقاق می‌خورند، ﴿لَيَأكُلونَ﴾، به این‌هم اکتفا نمی‌کنند، ﴿وَ يَصُدّونَ عَن سَبيلِ اللهِ﴾ راه مردم را هم به‌سوی تکامل و تعالی می‌بُرند. کاش پولشان را می‌گرفتند می‌خوردند، راهشان را باز می‌گذاشتند. پولش را هم می‌خورد، راهش را هم می‌بُرد. این را قرآن دارد می‌گوید. ما هم با تو هم‌صداییم، آن دینی که آن‌جوری باشد، دین نیست. آن دینی که آن‌جوری باشد، هر بی‌دینی‌ای از آن بهتر است؛ برای خاطر اینکه بی‌دینی‌ها احیاناً دیگر کمک‌کار ظلم‌ها و ستم‌ها نمی‌شوند، اما این‌چنین دینی وسیله‌ای، عصایی، سلاحی در دست آنها هم ممکن است بشود.

نام‌گذاری سردمداران فکری به احبار و رهبان در قرآن

آن طبقۀ سردمداران فکری را به نام احبار و رهبان، به همین نام قرآن یاد می‌کند، ﴿اِنَّ كَثيراً مِنَ الاَحبارِ وَ الرُّهبانِ﴾[26]، که آیه‌اش را الآن معنا می‌کنیم برایتان. و آن طبقۀ قدرت‌های استبدادی را به گمانِ من ـ اینجایش را احتمالی دارم می‌گویم ـ به گمانِ من با تعبیر طاغوت از آنها یاد می‌کند. اگر‌چه که طاغوت یک کلمۀ عام است؛ همان‌طوری‌که دیروز پریروز گفتم، طاغوت یعنی آن قدرت طغیانگر در‌مقابل خدا؛ ممکن است نفس خود تو طاغوت …