نکوهش عایشه از سوی برادرش بهسبب خروج از خانه برخلاف فرمان قرآن
حضرت پیروزمندانه وارد بصره شد. (65/3/9) و محمدبنابیبکر را ـ که برادر عایشه بود ـ فرستادند گفتند برو خواهرت را دریاب. محمد جزو یاران نزدیک و صمیمی امیرالمؤمنین بود. آمد وارد آن محلی شد که عایشه بود. عایشه گفت کیست که جرئت میکند آنجایی که حرم پیغمبر هست بیاید؟ گفت خواهر! منم، دستپاچه نشو؛ تو خودت حرم پیغمبر را اینطور آوردی دم دست، باید مینشستی در خانۀ خودت، مگر قرآن نگفته: «وَ قَرنَ فِی بُیُوتِکُنَّ»[11] زنهای پیغمبر بنشینید در خانهتان؟
فرمان امیرالمؤمنین (ع) به بازگرداندن محترمانهٔ عایشه به مدینه
بعد امیرالمؤمنین یک عدهای را مأمور کرد که جناب عایشه را با احترام تمام برگردانند به مدینه. یک عدهای، جوانهایی، روهایشان را بستند و اطراف مرکب عایشه را گرفتند ـ محملی ظاهراً برایش درست کردند ـ و راه افتادند آمدند. عایشه گفت ببین علیبنابیطالب، همسر پیغمبر را با اینهمه مرد، تنها میفرستد به مسافرت! اینها آمدند جلوی عایشه، [روی] خودشان را باز …
شعار دادن علیه عثمان و تحریک مردم به کشتن او
… خوب هم زیاد بودند ـ مجموعاً انجام گرفت؛ اما محرک حادثۀ قتل عثمان چه کسی بود؟ شاید تعجب کنید اگر بدانید که محرک این حادثه، همان کسانی بودند که بعد درمقابل امیرالمؤمنین ایستادند. یکی از کسانی که علیه عثمان شعار میداد، امالمؤمنین عایشه، زوجۀ رسول اکرم بود. بلند شد رفت مکه و این جمله را از زبان جناب عایشه، همۀ مورخین یا بسیاری از مورخین، نقل کردهاند که خطاب به مسلمانها میگفت: «اُقْتُلُوا نَعْثَلًا»[3] این نعثل را بکُشید. نعثل اسم یک مرد یهودی بود در مدینه که کارهای خلافی هم داشت؛ تشبیه میکرد عثمان را به این مرد. و مردم را تحریص میکرد که او را بکُشید.
درافتادن با عثمان در زمان حیاتش و جنگ با امیرالمؤمنین (ع) به بهانهٔ قتل او
… زندگی عثمان، یاور و کمک او؛ و هم در دست طلحه و زبیر، که خودشان در ماجرای قتل عثمان، تقریباً موضعی مشابه موضع امیرالمؤمنین داشتند. بلکه میشود گفت موضعی که طلحه در این ماجرا گرفت، خیلی تندتر و شدیدتر بود تا موضعی که امیرالمؤمنین علیهالصلاةوالسلام گرفتند. و حتی جناب عایشه که خود او جزو کسانی بود که در مواقف عمومی با عثمان درافتاد، او را رَمی کرد، به او بد گفت، به او ناسزا گفت. پیراهن پیغمبر خدا را درآورد، گفت این پیراهن پیغمبر خداست که هنوز پوسیده نشده، این مرد، یعنی عثمان، سنت او را پوساند.[1] حتی همین مخدرّه که اینطور خودش با عثمان در زمان زندگیاش درمیافتاد، بعد از آنکه عثمان کشته شد، به بهانۀ قتل عثمان با امیرالمؤمنین درافتاد! بهطور خلاصه، این ماجرا مستمسک خوبی شد در دست آنهایی که میخواستند با امیرالمؤمنین بجنگند.
همدستی عایشه با طلحه و زبیر در مکه به بهانهٔ خون عثمان
… مردم بدانی. حالا که مرد شصت هفتادسالهای هستی، [باید] خودت را مثل دوران جوانی که شمشیر میزدی و توقع نداشتی، در کنار آحاد مردم بدانی. این سخت نیست؟ زبیر بر میشورد، طلحةبنعبیدالله بر میشورد، سعدبنابیوقّاص منحرف میشود، همه کنار میروند، همۀ این گروهها. بعد همه یکجا، همدست، یک جریان قویِ نیرومند را علیه علیبنابیطالب که در محورِ حق قرار گرفته است و در مرکز حق شمشیر میزند، [تشکیل دادند.] (59/5/6) رفتند مکه، با جناب عایشه امّالمؤمنین حرفشان یکی شد و گفتند که بله، ما بایستی برویم دنبال خون عثمان. عجب! خب دیروز در مدینه بودید شما، اگر عثمان به ناحق کشته شد، شما دوست او بودید، خب میخواستید بروید یک دفاعی بکنید، اینقدر خونسرد و بیتفاوت نمانید! همین آقایان آمدند و فریاد قتل عثمان را بلند کردند، و گفتند که ما بایستی به خونخواهی عثمان، برویم با علی بجنگیم!
تعجب از گریه و خندهٔ حضرت فاطمه (س) پس از نجوای پیامبر
عایشه میگوید با خودم گفتم این چه حالتی است. من این خانم را برتر از دیگر زنها میدانستم. معلوم میشود که ایشان هم زنی مثل زنهای دیگر است. یک بار گریه میکند، یک بار خنده میکند.