رفتن به محتوای اصلی

مخالفان امیرالمؤمنین (ع)

نام‌های دیگر: دشمنان امیرالمؤمنین (ع)، دشمنی با امیرالمؤمنین (ع)، مخالفان حکومت امیرالمؤمنین (ع)

توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

گروه‌های مخالف حکومت امیرالمؤمنین (ع) و انگیزه‌های آنان.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:بیانات در خطبه‌‌های نمازجمعه— ۱۳۷۸/۱۰/۱۰

سیر زمانی

از ۱۳۷۸ تا ۱۳۹۷
۱۳۷۸۱۳۹۷

روی هر سال بزنید تا فقط شاهدهای همان سال نمایش داده شود.

تعریف در کلام رهبر

سرفصل سوّم. نشانه‌شناسی دشمنان امیرالمؤمنین، این هم درس‌آموز است. جبهه‌ی مقابلِ امیرالمؤمنین را شما ملاحظه کنید که در تاریخ مشخّص شده است: قاسطین، ناکثین، مارقین. قاسطین یعنی دشمنان بنیانی حکومتِ امیرالمؤمنین؛ ناکثین یعنی همراهان سست‌نهاد و سست‌بنیادی که بیعت را زیر پا گذاشتند به‌خاطر زخارف[4] دنیوی، به‌خاطر هوسها و آلودگی‌های دنیایی؛ و مارقین [یعنی] کج‌فهم‌ها و نادانها و جاهلهایی که به خیال اسلام، به خیال تبعیّت از قرآن، در مقابل قرآن مجسّم که امیرالمؤمنین است ایستادند؛ این جبهه‌ی مقابلِ امیرالمؤمنین است. قاسطین که دشمنان بنیانی بودند، با اصل حکومت امیرالمؤمنین مخالف بودند و بعدها تاریخ نشان داد که بدیلی که اینها برای حکومت امیرالمؤمنین میتوانستند ارائه کنند چه بود: حجّاج‌بن‌یوسف‌ها و عبیدالله‌زیادها و یوسف‌بن‌عمر ثقفی‌ها کسانی بودند که از طرف آن قاسطین، از طرف آن دشمنان بنیادین، جایگزین حکومت عدل علوی شدند. سهم‌خواهان و دنیاطلبان هم به‌نحو دیگری و کج‌فهم‌ها هم به‌نحو دیگری. البتّه کج‌فهمی مربوط به توده‌های مارقین بود و رؤسای آنها احتمالاً با دشمنان بی‌زدوبند نبودند کمااینکه در تاریخ چنین چیزی را در مورد خوارج میگویند و ادّعا میشود.

سه جبههٔ قاسطین، ناکثین و مارقین و ویژگی‌های هر یک

سرفصل سوّم. نشانه‌شناسی دشمنان امیرالمؤمنین، این هم درس‌آموز است. جبهه‌ی مقابلِ امیرالمؤمنین را شما ملاحظه کنید که در تاریخ مشخّص شده است: قاسطین، ناکثین، مارقین. قاسطین یعنی دشمنان بنیانی حکومتِ امیرالمؤمنین؛ ناکثین یعنی همراهان سست‌نهاد و سست‌بنیادی که بیعت را زیر پا گذاشتند به‌خاطر زخارف[4] دنیوی، به‌خاطر هوسها و آلودگی‌های دنیایی؛ و مارقین [یعنی] کج‌فهم‌ها و نادانها و جاهلهایی که به خیال اسلام، به خیال تبعیّت از قرآن، در مقابل قرآن مجسّم که امیرالمؤمنین است ایستادند؛ این جبهه‌ی مقابلِ امیرالمؤمنین است. قاسطین که دشمنان بنیانی بودند، با اصل حکومت امیرالمؤمنین مخالف بودند و بعدها تاریخ نشان داد که بدیلی که اینها برای حکومت امیرالمؤمنین میتوانستند ارائه کنند چه بود: حجّاج‌بن‌یوسف‌ها و عبیدالله‌زیادها و یوسف‌بن‌عمر ثقفی‌ها …

قدرت‌طلبان، اشراف و بهره‌مندان از تبعیض در صف مخالفان علی (ع)

مخالفین چه کسانی هستند؟ همۀ کسانی که از انقلاب رنج می‌برند و صدمه می‌خورند؛ یعنی ضد انقلاب؛ اینها مخالفین حکومت انقلابی علی هستند: قدرتمندانی که سعی می‌کردند قدرت را در دست بگیرند و در رأس قرار بگیرند، اشراف و ثروتمندانی که از بغل حکومت‌ها و قدرت‌ها می‌خواستند بخورند، لاشه‌خوارانی که عادت کرده بودند در سایۀ قدرت و حکومت خلفای پیشین، تبعیض‌ها را به نفع خود مستحکم و باقی نگه دارند.

تبلیغات، جنگ و ساختن بدیل‌های ساختگی علیه علی (ع)

..آن‌قدر برایش ایجاد اِشکال می‌کنند، علیه او تبلیغات می‌کنند، شمشیر علیه او می‌کشند، حرف علیه او می‌زنند. چرا؟ به جرم اینکه انقلابی است. او را تحمیق می‌کنند، درمقابلش مترسک‌هایی درست می‌کنند، درمقابل او شکل‌های دیگری ارائه می‌دهند؛ اینها دردسرهای یک حکومت انقلابی، مثل انقلاب علی است.

معارضهٔ گروهی از سر تحمل‌نکردن و گروهی از سر جهالت و تعصب

عده‌ای تحمل نمی‌کردند. همۀ معارض‌ها، موضع علی را درک می‌کردند و می‌فهمیدند، اما با او مقابله و معارضه می‌کردند. به‌خاطر اینکه این موضع را تحمل نمی‌کردند. هم آنها که با او معارضه می‌کردند، هم آنها که به کمک او نمی‌رفتند. عدۀ دیگری هم بودند که این موضع را درک نمی‌کردند، دچار تعصب‌ها و پندارهای غلط ـ که البته بازهم سرِ نخ کار دست آن کسانی بود که حاضر به تحمل این مواضع قاطع نبودند ـ به‌خاطر نفهمی، جهالت و عدم درک موضع و موقع علی، با او مبارزه کردند. و امیرالمؤمنین شجاعتش را اینجا نشان داد. (60/2/25) واردشدن در مهلکه‌ها و خطرها و روبه‌روشدن با آن خطراتی که معمولاً انسان‌های معمولی حاضر نیستند با آن روبه‌رو شوند، شجاعت است. شجاعت این بزرگوار جزو ضرب‌المثل‌های عالم است.

دشمنی با او به‌سبب دشمنی با مبانی‌ای که برایش جهاد کرد

… ستایش می‌کنند. حالا مسلمان‌ها و به‌خصوص شیعیان، که نسبت به آن بزرگوار، چه تکریمی و تعظیمی در دل‌وجان خودشان و ذهن خودشان قائلند! در بین ما شیعیان و آحاد مسلمین، کسانی هستند که عامل به احکام اسلامی هم نیستند؛ اما امیرالمؤمنین را بزرگ می‌شمارند. این برای چیست؟ به‌خاطر این است که مجموعۀ خصوصیات والای انسانی در این بزرگوار، به‌قدری زیاد بوده است که هرکس از علی علیه‌السلاام چیزی شنیده، در‌مقابلِ این خصوصیات خاضع است.فقط یک دسته استثنا هستند که آنها علی را می‌شناسند؛ اما با او دشمنند. آنها با این مبانی که این انسان بزرگ برای آن مبانی جهاد کرده و همۀ عمر را صرف کرده است، به‌شدت دشمنند. طبعاً با سربازِ اولش هم دشمنند. یا در آن دوره‌های اول، کسانی که زخم‌خوردۀ آن شمشیر بی‌انعطافِ آن انسان آشتی‌ناپذیر با بدی و زشتی بودند، با او دشمن بودند. واِلّ دیگران، آدم‌های باانصاف، انسان‌های فطری، همه محب و مشتاق این شخصیت عظیمند. البته این در صورتی است که از او چیزی شنیده باشند؛ آنهایی …

کناره‌گیری سعد و طلحه و زبیر و ابن‌عمر به‌سبب تحمل نکردن سختی حکومت علوی

… یک نفر، ده نفر، پنجاه نفر، هزار نفر سربپیچند، این اختلاف محسوب نمی‌شود. به آن میلیون‌ها نفر نمی‌گویند بیایید با این پنجاه نفر، صد نفر، هزار نفر صلح کنید تا میان شما اختلاف نباشد. صلح در اینجا یک راه دارد، و آنکه آن هزار نفر، به آن صدهاهزار نفر ملحق بشوند. سعدبن‌ابی‌وقّاص، طلحه و زبیر، دیگران و دیگران، عبدالله‌بن‌عمر، آن‌کسانی‌که نمی‌توانستند تازیانۀ کوبندۀ حکومت امیرالمؤمنین را که بر دوش آنها فرومی‌آمد و سنگینی می‌کرد، تحمل کنند، کنار رفتند. مردم همه رو آورده بودند، بایستی می‌آمدند با مردم همراه می‌شدند، این، «اختلاف» اسمش نیست.

خواست‌های سیاسی و قدرت‌طلبی مخالفان در جمل و صفین

با وجود اینها به نظر من، فتنۀ خوارج از این دوتا مهم‌تر بود. چرا؟ زیراکه در آن دو، مخالفین امیرالمؤمنین، عمدتاً مخالفینی بودند که دنبال خواست‌های سیاسی و قدرت‌طلبی خودشان به راه افتاده بودند؛ نوعی بیگانگی در میان آنها و امیرالمؤمنین وجود داشت. اما در ماجرای نهروان نه، خودی‌ها، بچه‌مسلمان‌ها، علی‌دوست‌ها، کسانی که برای حفظ جان علی و در کنار او با معاویه و با اهل جمل جنگیده بودند، (67/2/17) کسانی که آیات قرآن را حفظ داشتند، کسانی که در راه اعتقاد و ایمانشان کشته می‌شدند، (65/3/12) اینها لغزیدند؛ این …

دشمنی مخالفان مبانی‌ای که او برایش جهاد کرد

… هستند که عامل به احکام اسلامی هم نیستند؛ اما امیرالمؤمنین را بزرگ میشمارند. این برای چیست؟ این به خاطر آن است که مجموعه خصوصیّات والای انسانی در این بزرگوار به قدری زیاد بوده است که هرکس که از علی علیه‌السّلام چیزی شنیده است، در مقابل این خصوصیّات خاضع است. فقط یک دسته استثناء هستند که آنها علی را میشناسند؛ اما با او دشمنند. آنها کسانی هستند که با مبانیای که این انسان بزرگ برای آن جهاد کرده و همه عمر را صرف کرده است، به‌شدّت دشمنند؛ طبعاً با سربازِ اوّلش هم دشمنند. یا در آن دوره‌های اوّل، کسانی که زخم خورده از آن شمشیر بیانعطاف و آن انسان آشتیناپذیر با بدی و زشتی بودند، با او دشمن بودند، والاّ آدمهای با انصاف و انسانهای فطری، همه محبّ و مشتاق این شخصیت عظیمند. البته این در صورتی است که از او چیزی شنیده باشند؛ آنهایی که …