ارزش مضاعف همسری پیامبر به سبب تحمل دوران رنجهای او
جناب خدیجه (سلاماللهعلیها) حقیقتاً مظلوم است؛ بهخاطر اینکه شَرف همسرى پیغمبر در مورد ایشان داراى یک ارزش مضاعف است؛ دیگران مشرّف به شَرف همسرى پیغمبر شدند لکن این رنجهایى را که پیغمبر در عمدهى دوران رسالت به آنها مبتلا بودند ندیدند. ده سال در مدینه بود، خب عزّت بود، احترام بود، و زندگىِ راحت بود نسبت به آن دوره؛ جناب خدیجه (سلاماللهعلیها) دوران رنج پیغمبر را، دوران سختىهاى پیغمبر را تحمّل کردند و دیدند.
پیشگامی در ایمان به پیامبر و درک بیدرنگ حقانیت او
اوّلاً خودِ این نفْس ایمان آوردن به پیغمبر -که اوّلین کسى که ایمان آورد امیرالمؤمنین و حضرت خدیجه بودند- یک امتیاز بزرگ است، یک ارزش بسیار بالایى است؛ عبور کردن و صرفنظر کردن از عقایدى که انسان سالهاى متمادى با آنها زندگى کرده آسان نیست، براى ما پیش نیامده یک چنین چیزى تا بفهمیم چقدر مشکل و مهم است. ایشان با آن فطرت پاک، صدق قضیّه را، حقّانیّت قضیّه را بلافاصله فهمید؛ تا پیغمبر را دید، با آن حال -با آن حالت معروف و مذکور در کتابها- که از حِرا برگشته بود فهمید که یک حادثهى مهم اتّفاق افتاده و قلب مبارکش مجذوب شد و ایمان آورد. بعد پاى این ایمان ایستاد؛ حالا شما ثروت را میفرمایید،[2] این یک کلمهى به زبان آسان است؛ کارى است که خب، کسانى که پول دارند میتوانند بالاخره یک پولى هم مصرف کنند، خرج کنند امّا اینکه انسان از همهى زندگى راحت خارج بشود -یعنى همهى پولش را مصرف کند، همهى …
انفاق مال و جان در نهایت شدت و مظلومیت و مغفول ماندن فضایل
… از فتح انفاق میکنند [میگوید] «لا یستَوى مِنکُم مَن اَنفَقَ مِن قَبلِ الفَتحِ وَ قاتَل»؛[3] این «قَبلِ الفَتح»، قبل از فتح مدینه است؛ یعنى قبل از آنکه مدینهاى در اختیارِ پیغمبر قرار بگیرد و زندگىاى، راحتى، حکومتى، تسلّطى، قدرتى در اختیار آن بزرگوار باشد؛ در حال نهایت شدّت، ایشان انفاق کردند؛ هم مالشان را، هم جانشان را، هم راحتشان را. خب اینها واقعاً فضایل مهمّى است؛ اینها مغفولٌعنه مانده؛ حضرت، مظلومه است؛ این بزرگوار واقعاً مظلومه است. تعبیر کردند جناب آقاى اعرافى گفتند غریب؛ واقعاً همینجور است؛ جناب خدیجه (سلاماللهعلیها) غریب است. حالا شما[4] میگویید مادر یازده امام، [امّا] در واقع مادر دوازده امام؛ چون ایشان مادر امیرالمؤمنین هم هست. …
از نخستین پذیرندگان ایمان در آغاز بعثت
خب، روز مبعث چنین روزی است، چنین ایمانی عرضه شد و کسانی که آن را قبول کردند، کسی مثل امیرالمؤمنین بود؛ علیّبنابیطالب (علیه السّلام) این ایمان را قبول کرد، جناب خدیجه این ایمان را قبول کرد؛ در درجهی اوّل، کسان دیگری نبودند. خب حالا این راجع به مبعث بود که عرض کردیم.
شیفتگی خدیجه به درستکرداری پیامبر و جایگاه برجستهٔ او در مکه
… تجارتی سهیم میشد و شرکایی داشت. یکی از شرکای دوران جاهلیتِ او بعدها میگفت که او بهترین شریکان بود؛ نه لجاجت میکرد، نه جدال میکرد، نه بار خود را بر دوش شریک میگذاشت، نه با مشتری بدرفتاری میکرد، نه به او زیادی میفروخت، نه به او دروغ میگفت؛ درستکردار بود. همین درستکرداری حضرت بود که جناب خدیجه را شیفته او کرد. خود خدیجه هم بانوی اوّل مکه و از لحاظ حسب و نسب و ثروت، شخصیت برجستهای بود.
بزرگترین پشتوانهٔ روحی پیامبر
البته ایمانهای قوی میایستند؛ اما بالأخره همه سختیها به دوش پیامبر فشار میآورد. در همین اثنا، وقتی که نهایت شدّت روحی برای پیامبر بود، جناب ابیطالب که پشتیبان پیامبر و امید او محسوب میشد، و خدیجه کبری که او هم بزرگترین کمک روحی برای پیامبر بهشمار میرفت، در ظرف یک هفته از دنیا رفتند! حادثه خیلی عجیبی است؛ یعنی پیامبر تنهای تنها شد.
استقامت و دلگرمی دادن به پیامبر در دوران فشار
… پیغمبر؛ عین شدت و سختی و فشار. اینکه شنیدهاید در ولادت آن بزرگوار، زنها نیامدند، خیلی معنی دارد! یعنی پیغمبر در حال مبارزه بود؛ آنچنان مبارزهای که مردم مکه او را بایکوت کرده بودند. به کل، رابطههاشان را بریده بودند، برای اینکه او را زیر فشار قرار دهند. و آن زن فداکار - خدیجهی کبری سلاماللهعلیها - استقامت کرد و به پیغمبر دلگرمی داد. بعد هم این دختر رسید.
اهمیت و برکات همایش بزرگداشت ایشان
به هر حال این یک کار بسیار خوبى است و کار بسیار مهمّى است و انشاءالله برکات زیادى هم خواهد داشت.
تنهایی و محاصرهٔ حضرت خدیجه در دوران اختناق مکه
… خیلی اظهار محبّت کرد؛ احوالش را پرسید، احوال خانوادهاش را پرسید، با کمال صمیمیّت و محبّت با او رفتار کرد. بعد که آن زن رفت، پیغمبر برای رفع تعجّب اصحاب فرمودند که این زن در زمان خدیجه به منزل ما رفتوآمد میکرد؛ یعنی در دوران اختناق و در آن وقت شدّت در مکّه. لابد در آن دورانی که همه محاصره کرده بودند و خدمت حضرت خدیجه (سلام الله علیها) -همسر مکرّم پیغمبر- نمیآمدند، این خانم رفتوآمد میکرده. در این روایت هم ندارد که این زن، مسلمان شده بود -احتمالاً هنوز هم مسلمان نبود- امّا به صِرف اینکه در گذشته یک چنین خصوصیّتی [داشته] و صمیمیّتی و محبّتی [ابراز] میکرده، پیغمبر اکرم سالها بعد از آن، این را رعایت میکردند. این هم یک مورد دیگر از وفای به پیمانها …
بزرگترین کمک روحی پیامبر (ص) و وفات او
… میگویند خدا پدرش را بیامرزد، ما را به این وضع خوب آورد. وقتی سختی پیدا میشود، همه دچار تردید میشوند، میگویند ایشان ما را آوردند؛ ما که نمیخواستیم به این وضع دچار بشویم! ایمانهای قوی البته میایستند؛ اما بالاخره سختیها همه فشار میآورد روی دوش پیغمبر. در همین اثنا[18]، وقتیکه نهایت شدت روحی برای پیغمبر بود، جناب ابیطالب که پشتیبان پیغمبر و امید او بود، و جناب خدیجۀ کبری که او هم بزرگترین کمک روحی برای پیغمبر بود، در ظرف یک هفته از دنیا رفتند. خیلی حادثۀ عجیبی است؛ یعنی پیغمبر تنهای تنها شد.
از نخستین مسلمانان در کنار پیامبر و علی (ع)
… عمل کنم. تربیت میکرد، میساخت این شخصیت والا و ملکوتی را. «وَ لَقَدْ کانَ یُجاوِرُ فی کُلِّ سَنَةٍ بِحِراءَ» هر سال، مدتی را در غار حرا میگذرانید. «فَاَراهُ وَ لایَراهُ غَیری» من میرفتم او را میدیدم؛ هیچکس غیر از من به سراغ او نمیرفت و او را نمیدید. «وَ لَمْ یَجْمَعْ بَیتٌ واحِدٌ یَومَئِذٍ فِی الاِسلامِ غَیرَ رَسولِاللهِ وَ خَدیجَةَ وَ اَنَا ثالِثُهُما» تنها خانهای که اهل آن خانه، مسلمان بودند، خانۀ ما بود؛ پیغمبر بود، خدیجه بود، و من. «اَرَی نورَ الوَحیِ وَ الرِّسالَةِ وَ اَشُمُّ ریحَ النُّبُوَّةِ» نور پیغمبری را میدیدم؛ عطر دلپذیر نبوت را استشمام میکردم. (85/7/21) «وَ لَقَدْ سَمِعتُ رَنَّةَ الشَّیطانِ حینَ نَزَلَ الوَحیُ عَلَیهِ». من صدای نالۀ شیطان را وقتیکه بر پیغمبر وحی نازل شد، …