تأثیر بسیار بیشتر مراجع و علمای امروز بر جامعه نسبت به گذشته
… و ادارهی مادی و معنوی این کشور هم دست کسانی است که منتسب به روحانیتند و روحانیت با اینها ارتباط نزدیک دارد. از طرفی، وضع روحانیت امروز با وضع روحانیت گذشته، از زمین تا آسمان متفاوت است. چه وقت روحانیون چنین امکانی را که امروز در اختیار اهل علم است، داشتند؟ یعنی مراجع امروز، با مراجع گذشته، قابل مقایسه نیستند. بزرگترین مرجع قوی زمان گذشته، نصف، بلکه ثلث و یا خیلی کمتر از آنچه که امروز مراجع و بزرگان و علما بر وضع جامعه اثر میگذارند، تأثیر داشتند. سخنی میگفتند؛ آیا به گوش کسی میرسید یا نمیرسید و آیا اعتنایی به آن میشد یا نمیشد! امروز، اینگونه نیست. امروز روال کلی جامعه، در دست علما و فقاهت اسلام است. پس نمیشود بیاعتنا بود. در چنین شرایطی، اگر عالمی ببیند که حرف غلطی در یکجا زده میشود، بالاخره …
ناشی بودن مرجعیت عالمان از جنبهٔ علمی و تحقیقی آنان
آنچه دربارهی این بزرگوار و امثال ایشان، غالباً بعد از وفات صحبت میشود، همان جنبههای مربوط به مرجعیت این بزرگواران است. در حالی که چیزی که در زندگی این افراد و این شخصیتهای برجسته، مهمتر است، خصوصیاتی است که مستقیماً به مرجعیت آنها مربوط نیست، بلکه میشود گفت «مرجعیت آنها ناشی از آن خصوصیات است». و آن، جنبهی علمی و تحقیقی و تدریسی و کار موفق و پیگیر آنها در این زمینههاست. این بزرگوار را که نگاه کنید، میبینید لااقل در سه رشتهی علمی و درسی مهم، دارای فرآوردههای تحقیقی هستند: یکی فقه است، دیگری اصول است و سومی رجال. این همه کتاب فقهی و اصولی که شاگردان ایشان نوشتهاند، کلمات ایشان است. به علاوهی آنچه که از قلم خود ایشان، …
از بین رفتن شهرت مرجعیت پس از وفات در برابر ماندگاری آثار علمی
خوب؛ شما ببینید: عالمی که این مقدار فرآوردهی علمی دارد - نه فقط در زمان خود، بلکه بعد از زمان خود - چقدر در حوزههای علمیه تأثیر میگذارد! اصلاً آنچه که مربوط به بعد از زمان خود او هم میشود، همین جنبه است. والّا شهرت مرجعیّت تقلید ایشان - یا هر کس از قبیل ایشان - مدت کمی بعد از وفات از بین خواهد رفت. در نجف چقدر مراجع بزرگ بودند که دایرهی مرجعیتشان از ایشان هم اوسع بوده است؛ ولی اکنون از آنها اسمی نیست. نه اینکه هیچکس آنها را نمیشناسد؛ اما در حوزهها و در اوساط علمیه، از آنها نامی نیست. حالا شما ملاحظه کنید مثلاً در طبقهی اساتید ایشان، مرحوم آقا شیخ محمدحسین اصفهانی[3] و مرحوم آقاضیاء عراقی[4] ، مرجع نبودند و به مرجعیت هم نرسیدند، اما همین دو نفر ملّای …
تأیید مراجع تقلید بهعنوان پشتوانهٔ معنوی تحول مدیریت حوزه
اینجانب ضمن تأیید انتخابی که برای شورای سیاستگذاری و نیز برای مدیریت حوزه انجام گرفته است وظیفه ی خود میدانم که از همه ی دست اندر کاران این حرکت جدید : از شورای محترم مدیریت سابق که با وجود و فعالیت خود، زمینه ی رسیدن به این نقطه ی تاریخی را فراهم کردند،از جامعه ی محترم مدرسین که ابتکار عمل را در اینکار مهم بدست گرفتند، و از مراجع معظم تقلید که با قبول و تأیید خود، پشتوانه ی معنوی ارزشمند آنرا تأمین فرمودند، صمیمانه تشکر کنم و اجر الهی را برای آنان مسئلت نمایم و به همه ی فضلای جوان و روشنفکر حوزه که همت بلند و دل گرم و پر امیدشان. آسانگیر سختیهای روزگار است، صمیمانه تبریک بگویم. اکنون با استفاده از این فرصت، تذکراتی را به حضرات دست اندر کار و به عموم روحانیون محترم حوزه ی علمیه قم به خصوص طلاب و فضلای جوان که دلی لبریز از امید و نیروئی سرشار از طراوت و آمادگی دارند، عرض میکنم: