رفتن به محتوای اصلی

تشکیلات شیعه

نام‌های دیگر: تشکیلات شیعی، تشکیلات پنهانی شیعه

توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

سازمان‌دهی پنهان پیروان اهل‌بیت (ع) در عصر امامان برای حفظ جامعهٔ شیعی.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:بیانات در سالروز شهادت امام جواد علیه‌السلام در مهدیه تهران— ۱۳۶۴/۰۵/۲۶

سیر زمانی

از ۱۳۶۴ تا ۱۳۸۳
۱۳۶۴۱۳۸۳

فقط سال ۱۳۶۴همهٔ سال‌ها

تعریف در کلام رهبر

البته وقتی از «تشکیلات پنهانی شیعه» سخن می‌گوییم منظور یک تشکیلات منسجم کامل به‌شکلی که امروز در دنیا معمول است، نمی‌باشد؛ بلکه منظورمان رابطه‌های اعتقادی است که مردم را به یکدیگر متصل می‌کند و وادار به فداکاری می‌نماید و به کارهای پنهانی برمی‌انگیزد و در نتیجه یک مجموعه را در ذهن انسان ترسیم می‌کند.
کار دیگری در زندگی آن حضرت هست که آن عبارت است از تشکل. یعنی چه؟ یعنی این معارف را، همین تغییر فرهنگی و مبارزۀ فرهنگی را یک‌وقت انسان همین‌طور پرتاب می‌کند در میان جامعه، مثل بذری است که انسان بی‌حساب آن بذر را بریزد در یک سرزمینی. خُب یک بذر سبز خواهد شد، یکی از بین خواهد رفت، یکی بعد از سبزشدن خشک خواهد شد، یکی بعد از سبزشدن لگدمال خواهد شد، از بین خواهد رفت، خیلی مثمرِ ثمر نیست، این‌طور بذر پاشیدن. یک‌وقت نه، آن باغبانِ ماهر، آن زراعت‌گر چیره‌دست و عاقل علاوه‌براینکه بذر را می‌پاشد آن را حفظ هم می‌کند؛ حفظ او به چیست؟ به این است که یک عده‌ای را بگمارند، افرادی را مأمور کنند در سرتاسر دنیای اسلام برای اینکه آن‌کسانی‌که تحت تأثیر این تبلیغات و تعلیمات عالیه قرار می‌گیرند، اینها اِشکالاتشان را با آنها برطرف کنند و مطرح کنند؛ معرفت بیشتری پیدا کنند، تحت تأثیر القائات دشمن قرار نگیرند، اشتباه نکنند، پیوستگی‌شان را با همدیگر حفظ کنند، خلاصه یک تضمین کافی برای سبزشدن این بذرهای سالم در آن سرزمین آماده و مستعد به‌وجود‌آوردن.
اما آن بُعد سوم را اصلاً بسیاری نشنیده‌اند؛ مرد تشکیلات. امام صادق صلوات‌الله‌علیه یک تشکیلات عظیمی از مؤمنانِ به خود و از طرف‌داران جریان حکومت علوی در سراسر عالم اسلام از اقصای[3] خراسان و ماوراءالنهر تا شمال آفریقا به‌وجود آورده بود. تشکیلات یعنی چه؟ یعنی اینکه وقتی امام صادق اراده می‌کند آنچه را که او می‌خواهد [مردم] بدانند، نمایندگان او در سراسر آفاق عالم اسلام به مردم می‌گویند تا بدانند. یعنی از همه‌جا وجوهات و بودجه برای ادارۀ مبارزۀ سیاسی عظیم آل علی جمع کنند. یعنی وکلا و نمایندگان او در همۀ شهرها باشند که مردم و پیروان امام صادق به آنها مراجعه کنند و تکلیف دینی و همچنین تکلیف سیاسی خود را از آن حضرت بپرسند. تکلیف سیاسی هم مثل تکلیف دینی واجب‌الاجراست. آن‌کسی‌که برای ما واجب‌الاطاعه و ولیّ امر است، فتوای مذهبی و اسلامی‌اش در باب نماز، زکات، روزه، بقیۀ واجبات با فتوای سیاسی‌اش و فرمان سیاسی‌اش در زمینۀ جهاد، روابط سیاسی، روابط داخل کشور و همۀ مسائل یکسان است، همه واجب‌الاطاعه است. امام صادق یک‌چنین تشکیلات عظیمی را به‌وجود آورده بود و با این تشکیلات و به کمک مردمی که در این تشکیلات بودند، با دستگاه بنی‌امیه مبارزه می‌کرد. البته سرگذشت امام صادق بسیار مهم و آموزنده است، هجده سال با بنی‌امیه و مدت طولانی دیگری با بنی‌عباس مبارزه کرد، در هنگامی‌که پیروزی او بر بنی‌امیه حتمی بود، بنی‌عباس به‌عنوان یک جریان مزاحم و فرصت‌طلب آمدند میدان را گرفتند و بعد از آن امام صادق هم با بنی‌امیه و هم با بنی‌عباس مبارزه کرد. (1359/6/14)

ایجاد و تحکیم تشکیلات شیعی برای متلاشی نشدن در دوران غیبت

دنیاى اسلام آن روز بخش عظیمى متوجه به امام جواد بودند و هدف امام جواد (علیه الصّلاة و السّلام) و ائمه‌ى بعد از حضرت رضا تا حضرت ولىّ‌عصر -سه امام- این بود که زمینه را آماده کنند براى شکل گرفتن یک اعتقاد تمام‌نشدنىِ شیعى به لزوم ایجاد حکومت علوى و قرآنى، یک تشکیلاتى درست کنند، یک طرز فکرى را در میان این تشکیلات رائج کنند، آن‌چنان این تشکیلات را محکم کنند، به هم پیوند بزنند که با غیبت امام عصر (علیه الصّلاة و السّلام)، این تشکیلات متلاشى نشود؛ و این کارى بود که خلفاى آن زمان بشدت از این کار بیمناک بودند.