رفتن به محتوای اصلی

ادوار امامت

توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

مراحل تاریخی امامت از رحلت پیامبر اکرم (ص) تا شهادت امام حسن عسکری (ع) و موضع امامان در برابر قدرت‌های مسلط.

چهار دورهٔ امامت از رحلت پیامبر تا شهادت امام عسکری (ع) بر پایهٔ موضع در برابر قدرت‌های مسلط

جریان امامت، از نخستین روز پس از رحلت پیامبر (ماه صفر سال یازده هجری) پدید آمد و تا سال شهادت امام حسن عسکری (ماه ربیع‌الاول سال دویست‌وشصت هجری) در میان جامعۀ مسلمانان ادامه یافت. در این مدت، امامت به‌طور تقریبی چهار دوره را گذرانید و هر دوره، با ویژگی‌هایی از لحاظ موضع‌گیری امامان در برابر قدرت‌های مسلط سیاسی.

دورهٔ اول: سکوت یا همکاری امام با قدرت‌های مسلط

دورۀ اول، دورۀ سکوت یا همکاری امام با این قدرت‌هاست. جامعۀ نوپا و جدیدالولادۀ اسلامی با وجود دشمنان قدرتمند و ضربت‌خوردۀ خارجی، و با وجود عناصر تازه‌مسلمان و درست جانیفتادۀ داخلی، به‌هیچ‌وجه تاب دودستگی و اختلاف صفوف را ندارد. کمترین رخنه‌ای در پیکر استوار این جامعه می‌تواند همچون تهدیدی نسبت به اصل و اساس آن …

دورهٔ دوم: به قدرت رسیدن امام در خلافت امیرالمؤمنین (ع) و امام حسن (ع)

دورۀ دوم، دورۀ به‌قدرت‌رسیدن امام است. این دوره، همان چهار سال و نُه ماه خلافت امیرالمؤمنین و چند ماه خلافت حسن‌بن‌علی است که با همۀ کوتاهی و با وجود ملالت‌ها و دردسرهای فراوانی که از این حکومت انقلابی غیر قابلِ تفکیک است، درخشنده‌ترین سال‌های حکومت اسلامی به‌شمار می‌آید. روش‌های انسانی و عدالت مطلق و رعایت ابعاد گوناگون اسلام در زندگی جامعه، همراه با قاطعیت و صراحت و جرأت، در این دوره بیش از همیشۀ تاریخ ثبت و ضبط است.

دورهٔ سوم: تلاش کوتاه‌مدت برای ایجاد حکومت اسلامی از صلح امام حسن تا شهادت امام حسین (ع)

دورۀ سوم، بیست سالِ میانۀ صلح امام حسن (سال چهل‌ویک) و حادثۀ شهادت امام حسین (محرم سال شصت‌ویک) است. پس از ماجرای صلح، عملاً کار نیمه‌مخفی شیعه شروع شد و برنامه‌ای که هدفش تلاش برای بازگرداندن قدرت به خاندان پیامبر در فرصت مناسب بود، آغاز شد. این فرصت، طبق برآورد عادی، چندان دور از دسترس نبود و با پایان‌یافتن زندگی شرارت‌آمیز معاویه، امید آن وجود داشت. بنابراین می‌توان دورۀ سوم را «دورۀ تلاش سازندۀ کوتاه‌مدت برای ایجاد حکومت و رژیم اسلامی» نام داد.[17]

دورهٔ چهارم: ادامهٔ مبارزه در برنامه‌ای درازمدت نزدیک به دو قرن

و بالاخره، چهارمین دوره، روزگار تعقیب و ادامۀ همین روش در برنامه‌ای درازمدت است؛ در زمان نزدیک به دو قرن، و با پیروزی‌ها و شکست‌هایی در مراحل گوناگون، و همراه با پیروزی قاطع در زمینۀ کار ایدئولوژیک، و آمیخته با صدها تاکتیک مناسب زمان، و مزین با هزاران جلوه از اخلاص و فداکاری و نمودارهای عظمت انسان طراز اسلام. پیشوای صادق، ص19-16

دورهٔ اول: بیست‌وپنج سال میان رحلت پیامبر و آغاز خلافت امیرالمؤمنین (ع)

این دوره، سراسرِ بیست‌وپنج سالِ میانۀ رحلت پیامبر اکرم (سال یازده هجری) و آغاز خلافت امیرالمؤمنین (سال سی‌وپنج) را دربرمی‌گیرد. آن حضرت در نامه‌ای خطاب به مصریان، وضع خود را در آغاز این فترت[15]، این‌گونه تشریح می‌کند: «فَاَمسَکتُ یَدی حَتَّیٰ رَاَیتُ راجِعَةَ النّاسِ قَد رَجَعَت عَنِ الاِسلامِ یَدعونَ اِلَی مُحِقِ دَینِ مُحَمَّدٍ صَلَّی‌اللهُ‌عَلَیهِ‌وَآلِهِ فَخَشیتُ اِن لَم اَنصُرِ …