رفتن به محتوای اصلی

مبارزهٔ مخفی

نام‌های دیگر: کار مخفی، مبارزهٔ زیرزمینی

توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

مبارزهٔ پنهانی و سازمان‌یافته در تاریخ شیعه و در دوران پیش از انقلاب.

شاهدها (۱۱ پاراگراف)

هدف تضعیف و رسواکردن بنی‌امیه و نیرومندکردن جمعیت خود برای براندازی

البته این برطبق مدارکی که بنده به نظرم رسیده، جزو مسلّمات است، قطعی است، هیچ تردید ندارد که این‌طوری است، حتماً این‌طوری است. پس مبارزۀ امام حسن، صلح امام حسن، آغاز مبارزۀ مخفیِ خاندان پیغمبر است با قدرت طاغوتیِ بنی‌امیه. به چه منظور؟ به‌منظور اینکه از یک‌طرف او را ضعیف کنند، او را رسوا کنند، از یک‌طرف جمعیت خودشان را نیرومند کنند و در یک فرصت مناسب بر او بتازند و او را از بین ببرند. (52/11/13)

دورهٔ سوم امامت؛ فعالیت زیرزمینی و تشکیلاتی ائمه از صلح تا شهادت امام حسین

دورۀ سوم، دورۀ فعالیت زیرزمینی و تشکیلاتی ائمۀ اهل‌بیت است که از سال چهل‌ویکم هجرت یعنی از سال صلح ـ صلح با معاویه ـ شروع شد و بیست سال به طول انجامید تا سال شصت‌ویکم هجرت، یعنی سال شهادت حسین‌بن‌علی علیه‌السلام در کربلا. و خصوصیت این دوره این بود: تربیت یک عده افراد صالح و شایسته و مؤمنین واقعی، یک عده سربازان انقلابی، برای اینکه اگر نوبت به حسین‌بن‌علی علیه‌السلام رسید، اولاً زمینۀ فکری در میان جامعه، قبلاً به‌وسیلۀ این سربازانِ مجاهدِ ازخودگذشته فراهم شده باشد؛ ثانیاً کسانی …

تغییر میدان یاران از جنگ آشکار به پشت پرده به دستور امیرالمؤمنین (ع)

… حسن احساس کرد؛ لذا بود که جنگ را ختم کرد، آتش‌بس را کرد. البته در همین کار هم هزاران شیوۀ مدبرانه به‌کار برد و ماجرا را کاملاً به سود حقیقت، یعنی به سود جبهۀ حقِ خود تمام کرد، 1352/1 و وضع جنگ را به سود [جبهۀ] خود تغییر داد؛ یعنی چهرۀ دوستان خود را [پوشاند]. شمشیرها را از دست آنها نگرفت ـ اشتباه نکنید ـ تصمیم‌های آنها را متزلزل نکرد، [بلکه] میدانشان را عوض کرد. به آنها تفهیم کرد که با معاویه در میدان بارز و آشکار نمی‌شود جنگید؛ بروید پشت پرده. و این دستوری بود که پدر بزرگوارش امیرالمؤمنین به او و دیگر یاران باوفا و صدیق و نزدیک خود چند سال قبل داده بود.

پنهان ماندن کار تشکیلاتی با رعایت اصول پنهان‌کاری تا رسیدن به قدرت

کار پنهانی و تشکیلاتی، به‌طورِ معمول، درصورتی‌که با اصولِ درستِ پنهان‌کاری همراه باشد، باید همواره پنهان بماند. آن روز مخفی بوده، بعد از آن نیز مخفی می‌ماند و رازداری و کتمان صاحبانش نمی‌گذارد پای نامحرمی بِدان‌جا برسد. هرگاه آن کار به ثمر برسد و گردانندگان و عاملانش بتوانند قدرت را در دست گیرند، خود، دقایق کار پنهان خود را برملا خواهند کرد. به همین جهت است که اکنون بسیاری از ریزه‌کاری‌ها و حتی فرمان‌های خصوصی و تماس‌های محرمانۀ سران بنی‌عباس با پیروان و افراد تشکیلاتشان، در دوران دعوت عباسی، در تاریخ ثبت است و همه از آن آگاهند.

شیوه‌های کار پنهان شیعه به تعلیم امام: رازداری، کم‌گویی، بی‌نشان زیستن، تعاون و زهد انقلابی

… می‌آموزد و فرمان می‌گیرد؛ برای او خبر و گزارش می‌آورد؛ امیدش به او و چشمش به اشارۀ اوست؛ حتی جوشش بی‌تاب‌کنندۀ احساسات خود را نیز ـ که برای یک جمع مستضعف و مصمم بر مبارزه، گاه بر اثر فشار ناروایی‌ها و بی‌عدالتی‌ها طبیعی است ـ به توصیۀ حکیمانۀ او مهار می‌کند؛ و شیوه‌های کار پنهان، مانند رازداری، کم‌گویی، بی‌نشان زیستن، تعاونِ درون‌جمعی، زهد و پارساییِ انقلابی، و مانند اینها را هم به تعلیم او، و به‌عنوان کاری مقدس و خدایی، می‌آموزد و به‌کار می‌بندد. پیشوای صادق/ص111-110

تنظیم پنهانی اعلامیه‌ها و آبروریزی از نظام به‌عنوان نمونهٔ تقیه

… بود که ضربۀ شمشیر را بر پیکر نحس دشمن وارد می‌کردیم؛ اما طوری‌که او نه شمشیر و نه دستی که شمشیر را گرفته و نه بلندکردن و نه فرودآمدن آن را ببیند و بفهمد، بلکه فقط دردش را احساس کند. تقیّه، این بود. آنهایی که در آن روز تقیّه می‌کردند، همین‌طور تقیّه می‌کردند. آنها مخفیانه و دور از چشم دشمن، در خانه‌های پنهان، با هزار ملاحظه و مراقبت، مثلاً اعلامیه تنظیم می‌کردند، که وقتی پخش می‌شد، به‌کلی آبروی نظام را می‌برد. این کار، مثل ضربۀ شمشیر بود که وقتی بلند می‌شد، بر کمر و فرق دشمن می‌خورد. بنابراین، تقیّه می‌کردیم، یعنی نمی‌گذاشتیم که دشمن بفهمد چه‌کاری انجام می‌گیرد. تقیّه سپر بود و تقیّه‌کننده پشتِ سپر مخفی می‌شد. معنای تقیّه این است. الان هم همین معنا را می‌دهد. (1368/11/9)

انکار وجود تشکل پنهان به‌عنوان خاصیت همیشگی کار مخفی

همان‌طورکه قبلاً گفتیم، برای اثبات وجود چنین سازمانی نمی‌توان و نمی‌باید در انتظار مدارک صریح بود. نباید توقع داشت که یکی از امامان یا یکی از یاران نزدیکش صراحتاً به‌ وجود تشکیلات سیاسی‌فکری شیعی اعتراف کرده باشد؛ این چیزی نیست که بتوان به آن اعتراف کرد. انتظار معقول آن است که اگر روزی هم دشمن به وجود تشکل پنهانی امام پِی بُرد و از خود آن حضرت یا یکی از یارانش درآن‌باره چیزی پرسید، او به‌کلی وجود چنین چیزی را انکار کند و گمان آن را یک سوءظن یا تهمت بخواند. این، خاصیت همیشگی کار مخفی است. البته از کاوشگر تاریخ زندگی ائمه هم نمی‌توان انتظار داشت که بدون مدرک و دلیل قانع‌کننده‌ای وجود چنین تشکیلاتی را بپذیرد. باید در پِی قراین و شواهد و بطون حوادثِ ظاهراً ساده‌ای بود که اگرچه نظر بینندۀ عادی را جلب نمی‌کند، ولی با دقت و تأمل، خبر از جریان‌های …

انتقال مبارزه به زیرزمین و سازمان‌دهی حزبی آن به دست امام حسن

صلح امام حسن، تبدیل جبهۀ جنگ از روی زمین بود به زیر زمین. امام حسن علیه‌السلام مبارزه را تمام نکرد، مبارزه را قطع نکرد، جای مبارزه را عوض کرد، از روی زمین مبارزه را برد به زیر زمین. تشکیلاتی‌اش کرد، حزبی‌اش کرد، مخفی‌اش کرد، نهانش کرد. این را یک مورخ باانصاف، یک مورخی که خودش شیعه هم نیست، اما آدم باانصافی هست، مثل طه حسین، می‌فهمد، من و توی شیعه اگر نفهمیم، چون تدبر نکردیم که نمی‌فهمیم. «اَلفِتنَةُ الکُبرَی، عَلِیٌّ وَ بَنوهُ»[7] را نگاه کنید، ببینید چه می‌گوید.

ضربه‌زدن به دشمن پیش از آشکارشدن در برابر او

… دو سنگ آسیا خرد کند، آن‌وقت بیایید بیرون. (52/11/13) یعنی به خود برگردید، اول خویشتن‌سازی کنید و بعد جمع‌سازی کنید. اول خودتان را نیرومند کنید، پیراهنی از فکر اصیل اسلامی و زرهی از قرآن واقعی و راستین بر تن بپوشید، بعد بروید به میدان [مبارزه] با دشمن قرآن. اما قبل از آنکه درمقابل او ظاهر بشوید، قبل از آنکه او بداند شما هستید، ضربه را به او وارد کنید. و شیعه گوش کرد و فهمید.

ناممکن بودن اعلام آشکار تشکیل حزب مخفی برای مبارزه با معاویه

عده‌ای که معترض بودند، از امام سؤال می‌کردند که چرا صلح کردی؟ امام به‌طور سربسته پاسخ می‌گفت؛ چون یک‌چنین مسئله‌ای را خیلی روشن است که نمی‌شود [واضح] گفت. امام چه بگوید؟ بگوید من صلح کردم که یک حزب سیاسی مخفی تشکیل بدهم و با معاویه بجنگم! این مثل این است که بالای سردرِ مرکز حزب، یک تابلوی بزرگ بزنند، که حزب مخفیِ فلان! بنا نیست که امام به همه بگوید که ما حزب مخفی تشکیل دادیم. امام به اشاره می‌گوید که «عِلَّةُ مُصالَحَتی لِمُعاوِیَةَ عِلَّةُ مُصالَحَةِ جَدّی رَسولِ اللهِ لِبَنی‌ضَمرَةَ»[14] همان علتی که موجب شد پیغمبر با کفار قریش و کفار مکه در سال ششم از هجرت، عقد صلح ـ با همین کلمۀ صلح ـ ببندد و با آنها مصالحه کند، موجب شد که من …