رفتن به محتوای اصلی

تشکیلات شیعه

نام‌های دیگر: تشکیلات شیعی، تشکیلات پنهانی شیعه

توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

سازمان‌دهی پنهان پیروان اهل‌بیت (ع) در عصر امامان برای حفظ جامعهٔ شیعی.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:بیانات در سالروز شهادت امام جواد علیه‌السلام در مهدیه تهران— ۱۳۶۴/۰۵/۲۶

سیر زمانی

از ۱۳۶۴ تا ۱۳۸۳
۱۳۶۴۱۳۸۳

روی هر سال بزنید تا فقط شاهدهای همان سال نمایش داده شود.

تعریف در کلام رهبر

البته وقتی از «تشکیلات پنهانی شیعه» سخن می‌گوییم منظور یک تشکیلات منسجم کامل به‌شکلی که امروز در دنیا معمول است، نمی‌باشد؛ بلکه منظورمان رابطه‌های اعتقادی است که مردم را به یکدیگر متصل می‌کند و وادار به فداکاری می‌نماید و به کارهای پنهانی برمی‌انگیزد و در نتیجه یک مجموعه را در ذهن انسان ترسیم می‌کند.
کار دیگری در زندگی آن حضرت هست که آن عبارت است از تشکل. یعنی چه؟ یعنی این معارف را، همین تغییر فرهنگی و مبارزۀ فرهنگی را یک‌وقت انسان همین‌طور پرتاب می‌کند در میان جامعه، مثل بذری است که انسان بی‌حساب آن بذر را بریزد در یک سرزمینی. خُب یک بذر سبز خواهد شد، یکی از بین خواهد رفت، یکی بعد از سبزشدن خشک خواهد شد، یکی بعد از سبزشدن لگدمال خواهد شد، از بین خواهد رفت، خیلی مثمرِ ثمر نیست، این‌طور بذر پاشیدن. یک‌وقت نه، آن باغبانِ ماهر، آن زراعت‌گر چیره‌دست و عاقل علاوه‌براینکه بذر را می‌پاشد آن را حفظ هم می‌کند؛ حفظ او به چیست؟ به این است که یک عده‌ای را بگمارند، افرادی را مأمور کنند در سرتاسر دنیای اسلام برای اینکه آن‌کسانی‌که تحت تأثیر این تبلیغات و تعلیمات عالیه قرار می‌گیرند، اینها اِشکالاتشان را با آنها برطرف کنند و مطرح کنند؛ معرفت بیشتری پیدا کنند، تحت تأثیر القائات دشمن قرار نگیرند، اشتباه نکنند، پیوستگی‌شان را با همدیگر حفظ کنند، خلاصه یک تضمین کافی برای سبزشدن این بذرهای سالم در آن سرزمین آماده و مستعد به‌وجود‌آوردن.
اما آن بُعد سوم را اصلاً بسیاری نشنیده‌اند؛ مرد تشکیلات. امام صادق صلوات‌الله‌علیه یک تشکیلات عظیمی از مؤمنانِ به خود و از طرف‌داران جریان حکومت علوی در سراسر عالم اسلام از اقصای[3] خراسان و ماوراءالنهر تا شمال آفریقا به‌وجود آورده بود. تشکیلات یعنی چه؟ یعنی اینکه وقتی امام صادق اراده می‌کند آنچه را که او می‌خواهد [مردم] بدانند، نمایندگان او در سراسر آفاق عالم اسلام به مردم می‌گویند تا بدانند. یعنی از همه‌جا وجوهات و بودجه برای ادارۀ مبارزۀ سیاسی عظیم آل علی جمع کنند. یعنی وکلا و نمایندگان او در همۀ شهرها باشند که مردم و پیروان امام صادق به آنها مراجعه کنند و تکلیف دینی و همچنین تکلیف سیاسی خود را از آن حضرت بپرسند. تکلیف سیاسی هم مثل تکلیف دینی واجب‌الاجراست. آن‌کسی‌که برای ما واجب‌الاطاعه و ولیّ امر است، فتوای مذهبی و اسلامی‌اش در باب نماز، زکات، روزه، بقیۀ واجبات با فتوای سیاسی‌اش و فرمان سیاسی‌اش در زمینۀ جهاد، روابط سیاسی، روابط داخل کشور و همۀ مسائل یکسان است، همه واجب‌الاطاعه است. امام صادق یک‌چنین تشکیلات عظیمی را به‌وجود آورده بود و با این تشکیلات و به کمک مردمی که در این تشکیلات بودند، با دستگاه بنی‌امیه مبارزه می‌کرد. البته سرگذشت امام صادق بسیار مهم و آموزنده است، هجده سال با بنی‌امیه و مدت طولانی دیگری با بنی‌عباس مبارزه کرد، در هنگامی‌که پیروزی او بر بنی‌امیه حتمی بود، بنی‌عباس به‌عنوان یک جریان مزاحم و فرصت‌طلب آمدند میدان را گرفتند و بعد از آن امام صادق هم با بنی‌امیه و هم با بنی‌عباس مبارزه کرد. (1359/6/14)

شاهدها (۹۳ پاراگراف)

هماهنگی فعالیت‌های شیعی در دوران بنی‌امیه و بنی‌عباس

یکی از چیزهایی که انسانِ هدفیِ پیرامون امام را می‌تواند به مقصد برساند، وجود یک سلسله رابطه‌هایی است که [باید] میان امام و افراد، و میان افراد با یکدیگر وجود داشته باشد. مُعَلَّی‌بن‌خُنَیس که در مدینه زندگی می‌کند، با زُرارَةبن‌اَعیَن که در کوفه زندگی می‌کند، با [حَریزبن‌عبدالله سجستانی] که در بلوچستان زندگی می‌کند، با زیدبن‌عمرو که در خراسان زندگی می‌کند، اینها باید از حالِ هم بااطلاع باشند و فرامین امام را به یکدیگر برسانند، یکدیگر را به پیروی هرچه بیشتر از امام و به مراقبت هرچه بیشتر از فرمان امام توصیه کنند، یکدیگر را از اشتباهات بر حذر بدارند و خلاصه کارهای خود را باهم هماهنگ و همگام بکنند، تا پیشرفت تشیّع در زمان امام صادق علیه‌السلام بسی سریع‌تر، و حکومت حق و عدالت بسی نزدیک‌تر و قریب‌الوقوع‌تر شود. پس این‌هم یکی از وسایل پیشرفت کار، که خلاصه‌اش هماهنگ‌ساختن فعالیت‌های شیعی در زمان قدرت بنی‌امیه و بنی‌عباس، و به‌وجودآوردن روابط خاص میان افراد شیعه و شخص امام علیه‌السلام و میان امام و تک‌تک افراد یا گروه‌ها، و میان گروه‌ها و افراد با یکدیگر بود؛ این‌هم یکی از وسایل.

گمان گسترش تشکیلات امام هادی (ع) تا درون دستگاه خلافت

… می‌گفتند دوا خورده ـ عین تعبیر حدیث ـ یا می‌گفتند که خمر خورده است یا می‌گفتند دوا خورده یا می‌گفتند خواب است، و این را رد می‌کردند. و مدتی ماند تا وقتی‌که آن خلیفه‌ای که او را خواسته بود، کشته شد یا مُرد، و خلیفۀ دیگری آمد که با این کار نداشت؛ و موفق نشد. بنده گمان می‌کنم که تشکیلات امام تا داخل تشکیلات خلافت و قدرتِ زمان گسترش داشته است و دربان‌ها مأمور بودند که این آقازاده را هروقت می‌آید، راهش ندهند و بگویند خلیفه مست است، خلیفه خواب است، خلیفه نیست! واِلّ خلیفه هر روز که گیج نبود، هر روز که مست نبود ـ مست می‌شد، اما نه هر روز ـ هر روز صبح که این بنده خدا می‌آمد، مردم می‌رفتند، می‌آمدند، به این می‌گفتند نه، آقا تشریف ندارند، خوابند، مستند، حال ندارند بپذیرند؛ او را نمی‌پذیرفتند. (51/1/25)

شبکهٔ گستردهٔ تشیع در سراسر کشور اسلامی آن روز

… بُرد به قبضۀ شمشیر، باز امام فوراً با یک اشارۀ سریع، با اشارۀ چشم او را متوجه کردند که، داری چه‌کار می‌کنی! بار سوم این عمل تکرار شد و به‌قدر یک وجب، علی‌بن‌یقطین شمشیر را از غلاف بیرون هم کشید، نظر به اینکه هارون را گردن بزند و همان‌جا ریشۀ فساد را بکَند؛ اما امام کار دارد با علی‌بن‌یقطین در این دستگاه، در این تشکیلات عظیم تشیّع، این شبکۀ وسیعی که در سراسر کشور اسلامی آن روز منتشر است؛..علی‌بن‌یقطین متوجه شد. صحبت‌های هارون تمام شد، امام را مرخص کرد [و امام] رفت. خب هارون آدم بی‌هوشی که نیست،..متوجه شد، فهمید که علی‌بن‌یقطین چند بار دستش را برد به‌طرف قبضۀ شمشیر ـ البته علی‌بن‌یقطین [از قبل] متهم هم شده بود در نظر هارون به اینکه این جزو یاران امام و جزو مهره‌های …