اکنون روحانیون و طلاب در این شهر مذهبی تامین جانی ندارند. اطراف منازل علما و مراجع محصور کارآگاه و گاهی کماندو و مامورین شهربانی است. مامورین تهدید میکنند که سایر مدارس را نیز به صورت فیضیه در میآوریم. طلاب محترم از ترس مامورین لباسهای روحانیت را تبدیل نمودهاند. دستور دادهاند که طلاب را به اتوبوس و تاکسی سوار نکنند. در مجامع عمومی مامورین به روحانیون- عموماً- و به بعضی افراد- به اسم- ناسزا میگویند و فحشهای بسیار رکیک میدهند. شبها پاسبانها ورقههای فجیع با امضای مجهول پخش میکنند. اینان با شعار «شاه دوستی» به مقدسات مذهبی اهانت میکنند. «شاه دوستی» یعنی غارتگری، هتک اسلام، تجاوز به حقوق مسلمین، و تجاوز به مراکز علم و دانش؛ «شاه دوستی» یعنی ضربه زدن به پیکر قرآن و اسلام، سوزاندن نشانههای اسلام و محو آثار اسلامیت؛ «شاه دوستی» یعنی کوبیدن روحانیت و اضمحلال آثار رسالترژیم پهلویگروه و سازمان
نامهای دیگر: رژیم شاه، رژیم طاغوتی
توضیحتهیهشده با هوش مصنوعی
حکومت رضاخان و محمدرضا پهلوی بر ایران تا پیروزی انقلاب اسلامی.
نخستین کاربرد در متنهای این سایت:نامه به آقای محمد تقی فلسفی (تجمع در مسجد سید عزیز اللَّه)— ۱۳۴۱/۰۸/۰۹
سیر زمانی
از ۱۳۴۱ تا ۱۳۶۸۱۳۴۱۱۳۶۸
فقط سال ۱۳۵۸همهٔ سالها
تعریف در کلام رهبر
شاهدها (۳۵۱ پاراگراف)
رفتن شاه و رژیم سلطنتی و کوتاه شدن دست اجانب تنها مقدمه
ملت ایران و ما مقصدمان این نیست و نبود که فقط محمد رضا برود؛ رژیم سلطنتی از بین برود؛ دست اجانب کوتاه بشود؛ اینها همه مقدمه بود؛ مقصد اسلام است. ما میخواهیم که اسلام حکومت کند در این مملکت؛ احکام اسلام در این مملکت جریان پیدا بکند. اگر ما فرض کنیم که حکومت رژیم سلطنتی از بین برود و یک رژیم دیگری بیاید که آن رژیم دیگر ایادی دیگران، هم از آن، از مملکت ما قطع بشود یک رژیمی بیاید اما رژیم …فسادهای اخلاقی دوران سلطنت پدر و پسر به نام ترقی و تمدن بزرگ
تا کنون ما از اسلام، الآن باز حرف است. البته جمهوری اسلامی [است]، همه هم رای دادید به جمهوری اسلامی؛ لکن باز آنکه باید بشود- و ان شاء الله بعدها خواهد شد- نشده است. الآن باز آن خرابیهای اخلاقی که در طول سلطنت این پدر و پسر در ایران تحقق پیدا کرد و آن فسادهایی که در این مملکت پیدا شد و دامن به آن زدند به عنوان «ترقی»؛ به عنوان تعالی؛ به عنوان «تمدن بزرگ» اینها طولانی است تا اینکه ترمیم بشود. آنکه از همه چیز به کشور ما صدمهاش بیشتر بود این بود که نیروی انسانی ما را خراب کردند و نگذاشتند رشد بکند. مراکز فساد در شهرها، و بخصوص در تهران، آن قدر زیاد بود و آن قدر تبلیغ در کشاندن جوانهای ما به این مراکز فساد شد، و آن قدر راههای فساد را برای جوانهای ما …قهرمان «آریامهری» که پشتوانهٔ ملت نبود
… ما همان طوری که به علما و دانشمندان احتیاج دارد به این قدرت شما هم احتیاج دارد. این قدرت وقتی با ایمان باشد، وقتی که زورخانه با قرآن باشد، با ایمان باشد، پشتوانه یک ملت است. وقتی قهرمانها، قهرمانهای اسلامی باشند، پشتوانه یک ملت هستند؛ بازوی یک ملت هستند. آنها میخواستند قهرمان باشد، لکن قهرمان «آریامهری» باشد! آن پشتوانه ملت نمیتوانست باشد. آنها همه چیز را میخواستند برای خودشان، و ما و شما همه چیز را میخواهیم برای خدا، برای اسلام. آنکه پشتوانه ملت است، پشتوانه اسلام است، آن، مردهای با ایمان هستند. ورزشکار با ایمان، روحانی با ایمان، دانشگاهی با ایمان، بازاری با ایمان، دهقان و کشاورز و کارگر با …شادی مردم از رفتن رضاخان و محمدرضا پهلوی
… همین معنا را به شاه سابق تذکر دادم که کاری نکن که مثل پدرت وقتی بروی همه شادی کنند؛ با مردم باش و با اسلام باش؛ مسیرت مسیر ملت باشد؛ خیانت نباشد در کار، خدمتگزار مردم حکومتها باید باشند؛ و این آدم نشنید این حرفها را؛ و همان شد که گفته میشد و ما حدس میزدیم. که دیدیم در زمان رضا خان که وقتی که رفت، مردم شادی کردند؛ و دیدند در این زمان که وقتی که این رفت، همه در خیابانها ریختند و بیشتر شادی کردند.خطر بازگشت وضع رژیم سابق در صورت نفوذ و تفرقهافکنی
… به اینکه جامعه را هدایت کنیم؛ از این تفرقهای که میخواهند بین جامعه بیندازند جلوگیری کنیم. و این به عهده علما در درجه اول است که مردم را آگاه کنند از شرّ این شیاطین که میخواهند بین قشرها تفرقه بیندازند، و از توطئههای باقیمانده رژیم سابق جلوگیری کنند؛ مردم را آگاه کنند که اگر این قشرها در بین شما نفوذ کنند و خدای نخواسته تفرقه بیندازند بین مومنین و بین مردم، ممکن است که مسائل سابق برگردد. و مسائل سابق اگر برگردد، اسلام در خطر است؛ کشور تا آخر در خطر است. باید در این وقتی که از همه اوقات برای ایران حساستر است، علمای ایران- وفقهم اللَّه- و سایر اقشار، جوانان محترم، دانشگاهها، دانشجوها، طلاب علوم دینیه، بازاریها، سایر اقشار، دهقان، کارگر، توجه داشته باشند به اینکه شیاطین در کمینند. و اگر خدای نخواسته غفلت بشود و …رسیدگی نکردن به هیچ نقطه از تهران و شهرستانها
از این جهت شما خیال نکنید که فقط عشایر شما و نقاطی که شما هستید- ناحیههای شما- بهش رسیدگی نکردند. به هیچ جا رسیدگی نکردند؛ تهرانش این طور است، شهرستانهای دیگر این طور است.ضد مردم بودن شهربانی، ارتش و دولت در زمان طاغوت و از دست رفتن پایگاه ملت
… چند وقت دیگر صدایشان در میآید. آن روزی که ملت صدایش در بیاید، دیگر نمیتواند یک قدرتی با آن مقابله بکند. از این جهت، باید همه ما توجه به این معنا داشته باشیم که آنچه ملت را راضی میکند این است که ببینند که شهربانی برای آنهاست؛ نه شهربانی ضد آنهاست. در زمان طاغوت، مردم شهربانی را، ارتش را، ژاندارمری را، دولت را، تا برسد به خود آن آدم، ضد خودشان میدیدند. اگر هم فرض کنیم یک شهربانی یا یک رئیس شهربانی بود که این موافق با ملت بود، نمیتوانست عملی بکند که مردم از او احساس کنند که این موافق است، و لهذا خوب و بدش در نظر همه مردم بد بود؛ و آن پایگاهی که باید از آن اول تا آن آخر داشته باشد، در ملت آن پایگاه را از دست داد. وقتی بنا شد که پایگاه ملت از دست رفت، و نتوانستند هم جوری بکنند که دوباره اعادهاش بکنند، این است که فرو میریزد.استکبار و تعدی به ملت در پنجاه و چند سال
… مستکبرین یک معنای اعمی دارد؛ یک مصداقش همان اجانب هستند که تمام ملتها را ضعیف میشمرند و مورد تجاوز و تعدی قرار میدهند؛ یک مورد هم همین دولتهای جائر، سلاطین ستمگر که ملتهای خودشان را ضعیف میشمرند و به آنها تعدی میکنند، دست تعدی به ملتها دراز میکنند. چنانچه در این پنجاه و چند سال شما مبتلا بودید و ما هم مبتلا بودیم و همه ملت مبتلا بودند. ملت را ضعیف میشمردند و ملت را از روی استکبار نظر میکردند و به ملت تعدی میکردند و تجاوز میکردند. آنها رفتند، و ان شاء الله برنمیگردند. امروز روزی است که خدای تبارک و تعالی به ما آزادی و استقلال مرحمت فرموده است، و ما را با این آزادی و استقلال امتحان میکند. ما را آزادی مرحمت فرموده است که ببیند در این آزادی ما چه میکنیم. ما مستقل شدیم و خداوند به ما …سرکوب عشایر برای باز کردن راه اجانب
… در مرزها، مرزها را نگهداری میکنند؛ در جاهای دیگر جلوگیری از مفسدهها میکنند. من میدانم که شما عشایر در زمان رژیم سابق مظلوم بودید، ما هم مظلوم بودیم؛ روحانیون هم مظلوم بودند، بازاری هم مظلوم بود. کی نبود مظلوم؟ من میدانم که ارزش مرزدارها و عشایر ما چیست. آنها عشایر را سرکوب میخواستند بکنند، برای اینکه راه را برای اجانب باز کنند. آنها به جزای خودشان رسیدند و میرسند؛ و به جزای آخرت که سخت ترین جزا است هم میرسند. ما باید الآن که در بوته امتحان گذاشته شدیم و اختیار به ما دادند و ما را آزاد کردند، خدای تبارک و تعالی ما را از قید و بندهای استعمار و استبداد آزاد کرد، حالا که آزاد هستیم، …منحط کردن زنان و مردان با اسم فریبنده به دستور بیگانگان
آن نکتهای که لازم است من تذکر دهم این است که یکی از بزرگترین جنایاتی که رژیم سابق به کشور ما کرد- و این روی دستوری بود که از طرف بزرگترها و از طرف اجانب میرسید- این بود که با اسم فریبنده، خواهرهای ما را طوری کردند که از آن معنایی که باید در آنها باشد، از آن شرافتی که طبقه نسوان دارند، از آن فضیلتی که در این قشر از امت هست، اینها را از آن فضیلت منحط کردند. نه خانمها را، برادرها هم همین طور.تلاش پنجاهساله برای ساختن خائن با رضاخان و محمدرضا در رأس آن
در این پنجاه و چند سال اینها کوشش کردند که خائن درست کنند. و زیاد درست کردند همینهایی که همراه خود او فرار کردند؛ و در راسش خود رضا خان و محمد رضا خان بود. رضا خان یکجور خیانت کرد؛ محمد رضا خان بدتر از او. اینها از آدم میترسند. یک آدم ممکن است که مسیر اینها را تغییر بدهد. از این جهت میخواهند که آدم پیدا نشود. در مقابل اینها، انبیا آمدند آدم درست کنند. اصل شغل انبیا غیر از این نیست که آدمسازی است. تمام نبوتها، تمام کتابهای آسمانی، …منحط کردن مادری در نظر مادران، خیانت به جامعه
… از دستشان برود. آنکه میتواند منافع را از دست اینها ببرد انسان است. انسانی که میتواند منافع اینها را به باد فنا بدهد آن در دامن فضیلت مادرها تربیت میشود. از اینجا شروع میشود. مادر و مادر بودن و اولاد تربیت کردن بزرگترین خدمتی است که انسان به انسان میکند. این را کوچکش کردند. این را منحطش کردند. این خیانت را به جامعه ما کردند. مادر بودن را در نظر مادرها منحط کردند. در صورتی که اشرف کارها در عالم مادر بودن است و تربیت اولاد. همه منافع کشور ما از دامن شما مادرها تامین میشود. و اینها نمیخواستند بشود. بعد هم که بچهها را از دامن شما بردند، که نمیخواستند باشد در دامن شما، [بردند به] آنجایی که بچهها را تربیت میکنند. از …آشفتگیهای کنونی میراث و تتمهٔ رژیم سابق
و مسائلی که ایشان[1] فرمودند، مورد بررسی ان شاء اللَّه قرار میگیرد. و من هم میدانم که بعض آشفتگیها هست. لکن البته این آشفتگیها که بسیاریاش وراثت از همان رژیم سابق است، همان تتمه رژیم سابق است. الآن گرفتاریهایی برای همه هست. شما گمان نکنید که برای عشایر شما تنهاست؛ همه عشایر این طورند. شما گمان نکنید که برای حدود شما این ناراحتیها هست؛ همه جا این طور است. برای اینکه اینها به این ملت آن چنان خیانت کردند، آن چنان این ملت را فقیر کردند، آن چنان آشفته …علت مخالفت: مانع بودن رژیم از تحقق احکام اسلام و عمل به قرآن
اینها میخواهند شما را بکشانند به آن مطالبی که بر خلاف اسلام است. بر فرض اینکه مخالف با رژیم سابق هم باشند- و بسیاریشان هستند- لکن ما فقط مطلبمان این نبود که رژیم سابق از بین برود؛ ... مطلبِ مسلمان این نیست که فلان طایفه از بین بروند. از باب اینکه رژیم مانع بود از اینکه اسلام در خارج تحقق پیدا بکند، احکام اسلام تحقق پیدا بکند، به قرآن عمل بشود، از این جهت ما با رژیم مخالفت کردیم. اگر رژیم هم احکام اسلام را به آن عمل میکرد، همانی که ما میگفتیم او هم میگفت، که با او دعوا نداشتیم ...! این خونها ریخته شده است نه برای اینکه رژیم از بین برود، برای اینکه اسلام تحقق پیدا کند. مقصود [از] رفتن رژیمهای فاسد، مقصود [از] قطع ایادی دشمنها این …اختناق و محرومیت همهٔ اقشار ملت در رژیم سابق
… که در اعتصابات خودتان مقابل رژیم طاغوتی ایستادید، و نهضت را پیش بردید و اسلام را تقویت کردید. من باید از شما تشکر کنم. من دعا به شما میکردم و میکنم. لکن این معنا که گفتید شما زیر فشار بیشتر بودید، باید بفرمایید که شما فشار خودتان را بیشتر احساس کردید؛ و الّا در این مملکت کی بود که تحت فشار نبود، کدام قشر بودند که اختناق بر آنها حکومت نمیکرد. کدام قشر بودند که محرومیت نداشتند. آیا قشر روحانی محرومیت نداشت؟ آنها را از تمام وعظ و ارشادی که میخواستند بکنند محروم کردند، آنها را در اختناق چنان قرار دادند که نمیتوانستند نفس بکشند؛ سایر اقشار ملت هم همین طور بودند. همه در رنج بودند.همه در عسرت زندگانی میکردند.لزوم کندن ریشههای گندیدهٔ رژیم سابق و طرفدارانش
… اگر کارخانهها به راه بیفتد، اگر شرکت نفت کار خودش را ادامه بدهد، اگر کشاورزان کار خودشان را ادامه بدهند، این به نفع ملت نیست که اینها کارشکنی میکنند؟ یا به نفع ملت هست، ولی آنها میخواهند آن چیزی که به نفع ملت است نگذارند راه بیفتد؟ بیدار باشید برادران من! هوشیار باشید، توجه کنید که این ریشههای گندیده رژیم سابق و طرفداران آن کنده بشود.کوتاه شدن دست غارتگران و فرار آنان با اموال ملت
آنکه من الآن به شما آقایان عرض میکنم این است که ما الآن بین راه هستیم؛ ما نرسیدیم به مقصد. یک مقصد این بود که این اشخاص دزد و چپاول و چپاولگرها را دستشان را کوتاه کنیم. تا یک قدری کوتاه شد- یعنی یک قدر مهمی کوتاه شد- آنها هم مال ملت را برداشتند و خوردند و بردند و فرار کردند. اما دستشان الآن از اینجا کوتاه است و ان شاء الله از آنها هم پس گرفته میشود، ان شاء الله. و ما آن مقداری که تا حالا کار کردیم موانع را برداشتیم؛ موانع رشد انسانی و رشد ملی و رشد طبیعی را برداشتیم. اما الآن همه موانع برداشته نشده؛ یک مقدار از این اقشارش باقی مانده و الآن دارند مفسده میکنند و با هر حیلهای که باشد میخواهند یک اختلافی ایجاد کنند.سرکوب، حبس و تبعید علمای آذربایجان، مشهد و اصفهان
در هر صورت، در این طول تاریخ که ما یادمان هست، آنکه قیام کرد بر ضد این قدرتها روحانیون بودند که در همین پنجاه و چند سال، چند دفعه قیام کردند. و البته قدرت آنها زیاد بود شکست خوردند. آذربایجان و مشهد قیام کرد، تقریباً یک قیام عمومی اصفهان کرد، از همه علمای بلاد بودند، لکن قدرت زیاد بود، و این قدرت زیاد، شکست اینها را، حبس کردند اینها را، تبعید کردند اینها را، علمای درجه یک را حبس و تبعید کردند. علمای آذربایجان را، که درجه یک بودند، آنها را آوردند و بردند به سقز یا سنقر و به آنجا تبعید کردند؛ و مدتها در آنجا بودند. علمای مشهد را، همه را، گرفتند و آوردند حبس در تهران. علمای اصفهان را شکستند آن نهضتشان را و نتوانستند کاری بکنند. در تمام این مدت پنجاه سال آنکه قیام کرد بر ضد اینها علما بودند، و لا غیر. هیچ کس. ملت هم همراه علما بود؛ تا آن اندازه که میتوانستند. آن وقت البته این نهضتی که حالا پیدا شده است نبود و نمیشد. لکن …ناممکن بودن بازگرداندن دستگاه سابق
… به حال اول، این قابل تحمل نیست. ما تا آنجا صبر میکنیم که توطئه نباشد؛ و اگر خدای نخواسته توطئه باشد، صبر نخواهیم کرد، تحمل نخواهیم کرد. باید خودشان را اصلاح کنند. همه رسانههای تبلیغاتی باید خودشان را اصلاح کنند که خدای نخواسته بر خلاف مسیر ملت نروند. گمان نکنند که باز میشود آن دستگاه سابق را برگرداند. دیگر گذشت آن مسائل و آنها دفن شدهاند.انجام کارهای فسادانگیز با نام اصلاح و تمدن
… شما در زحمت گرما هستید، مختصراً دو- سه کلمه با شما عرض میکنم. ما از کارهایی که دولتها یا صاحبان قدرت انجام میدهند آن چیزهایی که نقطه ابهام ممکن است داشته باشد کشف میکنیم. رضا شاه آمد، کودتا کرد، دولت ایران را ساقط کرد، و خودش جانشین شد. بعد هم محمد رضا. آنها کارهایی کردند که بعضی از آن کارها ابتداءً شاید به نظر اشخاصِ غافل یک کار مثبت مفید بود. و کارهای دیگری کردند که با اسم اصلاح، با اسم تمدن، انجام دادند. کارهایی را که فسادش کشف شد. مثلًا «اصلاحات ارضی». اصلاحات ارضی! ابتداءً خیلی سر و صدا کردند که ما میخواهیم برای دهقانان چه، دیگر رعیت و اربابی از بین رفت! دهقان[1] شدند همه چه! از این حرفهایی که در روزنامهها نوشتند، در رادیوها گفتند، در نطقها پخش کردند، که مردم را گول بزنند. لکن حالا …آشفته کردن کشور، غارت اموال و فرار با وامهای بانکی
… این اخلالها حالا باید جلویش گرفته بشود. الآن وقت این است که ما جلو اخلالها را بگیریم. بعد از اینکه مستقر شد حکومت، آن وقت این نیازهایی که همه دارند، ما هم داریم، همه دارند، این نیازها بعد باید البته همه درست بشود؛ ما هم میدانیم الآن نابسامانی زیاد است. یعنی اینها رفتند و همه چیز این مملکت را آشفته کردند؛ همه چیزش را. الآن ما یک اقتصاد سالم نداریم. اینها هر چیزی این مملکت داشته است دزدیدهاند! قرض کردهاند و رفتهاند. همه بانکها الآن از اینها طلب دارند. میلیونها قرض کردهاند و فرار کردهاند. هر چه داشتیم برداشتهاند رفتهاند.جنایات و خیانتهای پهلوی پدر و پسر به ایران
… بشر» از این اعدامهایی که در ایران شده است انتقاد میکنند، و این را یک امر خشونتآمیز میدانند. اینها در ایران نبودند ببینند چه شد، و در پنجاه سال و بیشتر بر ایران چه گذشت و بر جوانهای ما اخیراً چه گذشت؛ لکن اطلاع دارند؛ همچو نیست که اینها بیاطلاع باشند. اینها مطلع هستند که شاه سابق و شاهِ جلوتر با ایران چه کردند، و جنایات این دو تا مرد یا نامرد به ایران چه بود. خیانات اینها را اینها اطلاع دارند. این جمعیتی که ادعا میکنند جمعیت حقوق بشر و حالا برای حقوق بشر دارند سینه میزنند که «این عده که تا حالا کشته شده است چرا کشته شد؟ این یک خشونتی است!» اینها خشونتهایی که در عصر این پدر و پسر بود نادیده گرفتند. آن قتلهایی که به دست عمال اینها واقع شد، و گاهی …خرج پنج میلیون دلار برای گلکاری ویلای خواهر شاه در پاریس
وقتی انسان ببیند که رئیس مملکتش وضعش این طور است اولًا فقرا دلشان خوش میشود، آن معنایی که سرکشی پیدا میشود در تودهها برای این است که میبینند که آن مرد با آن طور زندگی میکند یک عمارت مثلًا میخرد، آن طوری که به من در پاریس که بودم اطلاع دادند که یک ویلا در خارج یکی از خواهرهای آریامهر در پاریس خریده آن مقدار خریدش هم من یادم نمانده است لکن این یادم مانده چون این عجیب بود که پنج میلیون دلار خرج گلکاری این عمارت یعنی 35 میلیون تومان خرج گلکاری این عمارت [شده است]. ملت وقتی که ببیند که این دستگاه این طوری است عصیان میکند، طغیان میکند، اما اگر یک حکومتی باشد که زندگیاش نزدیک باشد به این مردم، من نمیگویم زندگیاش مثل زندگی حضرت امیر- سلام الله- باشد، قدرت نیست بر این مطلب، او یک موجود تحفه بوده است، یک موجود استثنایی …جنایات پنهان و بردن جواهرات و برجا گذاشتن قرضهای بانکی
… جنایاتی که او کرده است نمیشود همه مطلع باشند همه جنایات را؛ برای اینکه بعضی از جنایات همچو مخفی بوده است که کسی اطلاع از آن پیدا نکرده جز خود او، و بعضی از اشخاصی که خواص بودند؛ و کارش را هیچ کس مطلع نشده است غیر از خودش، و مثلًا کارتر[3] یا امثال آنها. این هم وقتی که میخواست برود، ... جواهرات را جمع کرد؛ و علاوه بر آن، قرضهای زیاد در ایران گذاشته است از بانکها. هر چه توانستند اینها قرض کردند و رفتند.رژیم سابق عامل محرومیت مردم
… میکنم- بیکار، همه اینها چیزهایی بوده که سابق همان جور بوده و بدتر بوده. حالا لا اقل ... آزاد هستند؛ آن وقت این هم نبود. اینها باید، خوب، آنها هم باید یک قدری صبر کنند ببینند که باید چه بکنند اینها. خیال نکنند که حالا که ما بیکار هستیم، پس یا اللَّه بدهید! من این کار را نکردم، سابق این کار را کرده. آنها شما را محروم کردند. ما حالا آمدیم این محرومها را از محرومیت بیرون بیاوریم؛ اما اینکه معجزه نیست که فوراً عمل بشود. خوب، این باید بتدریج عمل بشود. این را باید به آنها گفت که مساله این طور است، که شما در یک رژیمی بودید که همه محرومیت را در آن رژیم داشتید. خرابی همه آنجا بود، ما …تفرقهافکنی میان قشرهای ملت به تعلیم بیگانگان
رفتهاند، و بدتر- چیزی که- خیانتی که اینها کردند، و به تعلیم اجانب کردند، این بود که ماها را از هم جدا کردند. روحانیت را از دانشگاه جدا کردند. دانشگاه را در نظر روحانیت یک مبدا فساد، مبدا کارهای زشت قلمداد کردند. روحانیت را در پیش آنها درباری و عقب افتاده و اینها، قلمداد کردند. ملت را پیش آنها به غیر آن طوری که هست معرفی کردند. ایجاد دشمنی کردند بین برادرها. یعنی …محرومیت همهٔ طوایف از آزادی و آبادانی
این آقایان هم که آنجا نشستهاند و از عشایرند- آنها هم- در زمانی که اینها قدرت پیدا کردند، آنها هم محرومیتهایی داشتند، و محرومیت بسیار؛ لکن آنها گمان میکنند که فقط محرومیت مال خود آنها بود و جاهای دیگر، خیر، آباد بود. ما با هر طایفهای که مواجه شدیم در این مدت، همین مطلبی که این آقا الآن گفت- که ما هیچ در آنجا نداریم، در آن زمان آزادی به هیچ وجه نداشتیم و در آن زمان هیچ یک از مآثر تمدن را نداشتیم- هر طایفهای که میآیند پیش ما، همین مطلب را میگویند؛ و همه هم درست میگویند. منتها شما چون اطلاع دارید از بختیاری و ایل بختیاری، و وضع ایل بختیاری و آن چیزها و آن نابسامانیهایی که آنجا هست، به عینه میبینید؛ و بلوچ هم اطلاع دارد از بلوچ؛ کردستان هم اطلاع از کردستان دارد؛ آقایان هم از داخل پادگانهای خودشان اطلاع دارند؛ ما هم از مدارس …تحت نفوذ گرفتن مساجد، مدارس و حوزههای علمیه
برای ما هم همه جور تحمیلی کردهاند اینها. مساجد ما، مدارس ما، حوزههای علمی ما، تمام اینها، تحت نفوذ اینها بود، و اینها نمیگذاشتند که ما به کار خودمان ادامه بدهیم. من در همین مدرسه فیضیه- که حوزهای آن وقت داشتم ...- یک روز آمدم دیدم یک نفر هست! گفتم که چه شده؟ گفت همه این طلبهها قبل از آفتاب از ترس پاسبانها فرار کردهاند توی باغات. صبح که میشد قبل از آفتاب، این طلبههای اهل علم باید فرار کنند بروند در باغات؛ و شب …ممانعت از اجتماع چند طلبه در مدرسهٔ دارالشفای قم
… رفقای ما یک عدهای بودند خوب، آنجا مجتمع میشدند و مینشستند و درد دل میکردند. چند روز که این اجتماع بود یک شخصی آمد- که خدا از او بگذرد- آمد نشست آنجا و گفت که خوب است که اینجا اجتماع نکنید؛ که ... با ملایمت گفت. رفقا هم با شوخی با او صحبت کردند و رفت. فردا یک نفر کارآگاه آمد ایستاد دم در، گفت که آقایان اینجا نباید باشند، اگر باشند چه خواهد شد. که از فردا ... چند نفر جمعیت، هفت- هشت نفر بود؛ اجتماعی نبود، ما نتوانستیم این پنج- شش نفر، هفت- هشت نفری که بودیم در مدرسه دار الشفا، در آن حجره بمانیم. صبح که میشد، یواش میرفتیم در منزل یکی از آقایان آنجا- یا مثلًا دوره آنجا- مجتمع میشدیم و با هم درد دل میکردیم.رنج و حبس و زجر همهٔ قشرها در آن دوران
به همه بد گذشت و سخت گذشت، نه به شما رفقای بختیاری. شما حال خودتان را دیدهاید، ما هم حال خودمان را دیدهایم. اهل هر محلی هم حال خودشان را دیده است، و گمان میکند که خیر، همه مسائل این بوده است که من دیدهام؛ دیگران این جور نبودهاند. همه بد دیدهاند، همه در حبس بودهاند، همه در زجر بودهاند.