رفتن به محتوای اصلی

رذایل اخلاقی

نام‌های دیگر: رذائل اخلاقی

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

صفات ناپسند نفسانی و لزوم دوری از آن‌ها.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:سخنرانی در جمع روحانیون (تهذیب نفس)— ۱۳۵۰/۰۷/۲۷

سیر زمانی

از ۱۳۵۰ تا ۱۳۶۱
۱۳۵۰۱۳۶۱

روی هر سال بزنید تا فقط شاهدهای همان سال نمایش داده شود.

آسیب دیدن ملت از فساد باطن افراد و سرایت آن

اگر ما مشی‌مان را این طور قرار بدهیم، مطمئن باشید که آسیبی به ماها نمی‌رسد. آن‌ روز آسیب به ما می‌رسد که از باطن بگندیم؛ افراد باطنشان بگندد و این گند هم سرایت کند و یک دسته‌ای را از بین ببرد و متعفن کند. آن دسته، دسته دیگر را، آن دسته، دسته دیگر را. آن وقت است که کودتا می‌شود و از بین می‌روید، آن وقت است که ممالک بزرگ به شما طمع می‌کنند و با دست خودتان شما را از بین می‌برند. غالب آن جاهایی که این دولتهای بزرگ و این قدرتهای فاسد غلبه کرده‌اند بر مردم، با دست خود مردم به مردم غلبه کرده‌اند. کم اتفاق می‌افتد که یک دولتی بیاید، بریزد و خودش بخواهد کاری را انجام بدهد. همیشه نشسته‌اند آنجا توطئه می‌کنند، آدم‌تراشی می‌کنند در خود ملت. …

ریشه دواندن اخلاق فاسد در نفس و دشوارتر شدن رهایی با گذشت عمر

… را. این درخت وقتی که یک مقداری بزرگ شد، یک مرد بزرگ می‌تواند بکند. یک قدری بزرگتر شد محتاج به آلات است تا کنده بشود. یک وقت درختی که تناور شد و بزرگ شد، مثل «چنار امامزاده صالح»[5]- نمی‌دانم حالا هست یا نه- این را دیگر به این [آسانی‌] ها نمی‌شود کند آن را. این ریشه‌های اخلاق فاسده، ریشه‌های اعمالی که در انسان هر عملی بکند یک ریشه‌ای در نفس پیدا می‌شود، اولش آسان است. یک معصیتی کرد، می‌تواند زودی برگردد. یک قدری که اضافه شد مشکلتر می‌شود. هر چه برود طرف پیری این قویتر می‌شود، و انسان ضعیفتر می‌شود. اراده انسان ضعیفتر می‌شود، لکن این معانی که انسان گرفتارش بوده زیادتر می‌شود. نگذارید برای زمان پیری توبه را! نگویید که ما وقتی که حالا رسیدیم به بالاتر، آن وقت، آن وقت دیگر نمی‌شود. همین طور وسوسه می‌کند شیطان تا آخر که نگذارد ما با ایمان وارد بشویم به آن …

نکوهش بدگویان نزد رئیس‌جمهور و دولت به نام خیرخواهی

… می‌کنند. اشخاصی در مرزها هستند و در آنجاهایی که جوانهای ما دارند خون خودشان را می‌دهند، می‌روند و می‌خواهند پاسدارها را از ارتش جدا کنند، و ارتش را از پاسدارها و هر دو را از ژاندارمری. بین خود ارتش هم قشرهای‌ مختلفی درست کنند، و اختلاف بین خود ارتش بیندازند. توجه کنند که اینهایی که به عنوان خیرخواهی پیش آقای رئیس جمهور می‌روند و حرفهایی از دیگران می‌زنند؛ شیاطینی هستند به صورت انسان و در سیرت شیطان. و آنهایی که پیش اجزای دولت می‌روند، پیش نخست وزیر می‌روند، پیش دیگران می‌روند، و از آقای رئیس جمهور انتقاد می‌کنند؛ اینها هم شیطانهایی هستند به صورت انسان و در سیرت شیطان. آنهایی که می‌خواهند بین شماها اختلاف بیندازند، دشمنی ایجاد کنند، می‌خواهند که این مملکت را به دست غیر بسپارند، همه شما را از بین ببرند، ویک دولتی به دست امریکا یا به دست شوروی در این مملکت ایجاد کنند. عقل سیاسی اقتضا می‌کند که ما امروز با آن اشخاصی که در …

غیبت، تهمت، حسد و کینهٔ پیروان مایهٔ شرمساری پیامبر (ص)

… کردید از یک مومنی. اعمال شما- به حسب روایات- عرضه داده می‌شود پیش رسول الله- صلی الله علیه و آله و سلم. اگر اعمال شما عرضه داده شد و رسول الله دید شما خلافکار هستید چقدر ایشان ناراحت می‌شود؟! نخواهید که رسول الله ناراحت بشوند؛ قلب مبارک ایشان را مکدر نکنید. اگر یکوقت صفحه عمل من و شما را بردند رسول الله دید که از غیبت و از تهمت و از فحش و امثال ذلک پر است، جهت قلبش هم که او اطلاع دارد همه‌اش توجه به دنیاست، جهت اخلاق هم اخلاقیات فاسده، بغض و حسد و کینه- عرض می‌کنم- بدبینی نسبت به مردم، آن وقت یک همچو چیزی ببیند شاید در حضور ملائکه الله و در حضور خدای تبارک و تعالی خجالت بکشد که این شخص از پیروان شماست، از شیعیان شماست، از امت شماست. انسان اگر از یک نفری که به انسان مربوط است، ارتباط دارد- فرض کنید که- برادر انسان است، پسر انسان است، قوم و خویش انسان است، نوکر انسان است، اگر چنانچه یک بدی واقع بشود از او،

آبروریزی مردم با فحاشی به‌مثابهٔ درندگی

این بچه‌ای که به دنیا می‌آید قابل است که ملکات صالحه پیدا کند، و قابل است که ملکات رذیله. اگر سعی کرد در آن طرف ملکات رذیله، کم کم اینها تحقق پیدا می‌کنند و باطنِ ذات انسان یک موجود رذل می‌شود. گاهی انسان کارهایی می‌کند که مناسب با یک جور حیوانی است، درندگی دارد، و لو درندگی لفظی هم باشد که مردم را با فحاشی، با این طور چیزها، آبرویشان را می‌ریزد. درندگی است اینها. یا درندگیهای دیگری دارد. ملکه‌ای در انسان پیدا می‌شود که یک ملکه درندگی است. انسان وقتی از اینجا منتقل می‌شود به ماورای اینجا، همان ملکه درندگی مطابق با یک صورتی که مناسب با این است، می‌شود یک صورت حیوانی!- که یکی از حیوانات که درنده هستند این به حسب تناسب با …