رفتن به محتوای اصلی

تملق

نام‌های دیگر: تملق‌گویی، ستایش، ستایش افراد، ستایش بی‌جا، ستایش مبالغه‌آمیز، ستایش‌گویی، مدح و ثنا، مدح‌گویی

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

چاپلوسی در برابر صاحبان قدرت و افراد و پیامدهای آن.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:سخنرانی در جمع علما و اقشار مختلف مردم (ریشه اختلافات داخلی)— ۱۳۵۷/۱۲/۱۱

سیر زمانی

از ۱۳۵۷ تا ۱۳۶۴
۱۳۵۷۱۳۶۴

روی هر سال بزنید تا فقط شاهدهای همان سال نمایش داده شود.

برحذربودن دست‌اندرکاران به‌ویژه رئیس‌جمهور از چاپلوسان حیله‌گر

مقام خطیر است و خطر بزرگ، به خدا باید پناه برد و از او استمداد کرد. همه دست‌اندرکاران- بویژه رئیس جمهور- باید از چاپلوسان دغلباز و زبان بازان حیله‌گر بر حذر باشند و مشاوران خود را از اشخاص سابقه‌دار که تعهدشان قبل از انقلاب مشهود بوده است، انتخاب کنند. بسا که منحرفان و منافقان، خود را با ظاهری آراسته به تقوا جا بزنند و با دست ما به اسلام و کشور اسلامی صدمه زنند.

خطر مدح مداحان در هلاکت و دوری از تهذیب

پسرم! چه خوب است به خود تلقین کنی و به باور خود بیاوری یک واقعیت را که مدح مداحان و ثنای ثناجویان چه بسا که انسان را به هلاکت برساند و از تهذیب دور و دورتر سازد. تاثیر سوء ثنای جمیل در نفس آلوده ما، مایه بدبختی‌ها و دورافتادگی‌ها از پیشگاه مقدس حق- جلّ و علا- برای ما ضعفاء النفوس خواهد بود. و شاید عیبجویی‌ها و شایعه‌پراکنی‌ها برای علاج معایب نفسانی ما سودمند باشد که هست، همچون عمل جراحی دردناکی که موجب سلامت مریض می‌شود. آنان که با ثناهای خود ما را از جوار حق دور می‌کنند دوستانی هستند که با دوستی خود به ما دشمنی می‌کنند و آنان که پندارند با عیب …

میل به ثناگویی دیگران و بسته بودن درهای انتقاد

… از قافله ابرار عقب هستیم یک نکته دلپذیر است و آن چیزی است که به نظر من شاید در ساختن انسان که درصدد خود ساختن است دخیل است. باید توجه کنیم که منشا خوش آمد ما از مدح و ثناها و بدآمدنمان از انتقادها و شایعه افکنی‌ها حبّ نفس است که بزرگترین دام ابلیس لعین است. ماها میل داریم که دیگران ثناگوی ما باشند گرچه برای ما افعال شایسته و خوبی‌های خیالی را صد چندان جلوه دهند، و درهای انتقاد- گرچه به حق- برای ما بسته باشد یا به صورت ثناگویی درآید. از عیبجویی‌ها، نه برای آن که به ناحق است، افسرده می‌شویم و از مدحت و ثناها، نه برای آن که به حق است، فرحناک می‌گردیم. بلکه برای آنکه عیب من است و مدح من نیست، [من‌] است که در اینجا و آنجا و همه جا بر ما حاکم است. اگر بخواهی صحّت این امر را دریابی، اگر امری که …

تأیید شیطانی ستایش در جایی که جای انتقاد است

… نوشتی؛ چه مقاله کوبنده‌ای بود این؛ چطور حریف خودت را منزوی کردی؛ چطور حرفهای حریف خودت را و لو هم صحیح بود، باطل کردی! دوستان انسان، دشمنان واقعی انسان‌اند. و دشمنان انسان دوستان، واقعی انسان‌اند. انسان باید از کسانی که بر او خرده می‌گیرند از آنها یاد بگیرد. کسانی که از او تعریف می‌کنند بداند که این زبان؛ زبان تعریف؛ خصوصاً در یک اموری که جای انتقاد است تعریف می‌کنند، این همان زبان شیطانی است و آن هم تاییدش تایید شیطانی است. گویندگان ما، نویسندگان ما، کسانی که در این موقع می‌خواهند صحبت بکنند، توجه داشته باشند که آیا مالک خودشان هستند؟ می‌توانند ادعایی را که حضرت موسی، پیغمبر بزرگ کرد، آنها هم بکنند، که إنّی لا اَمْلِکُ الّا نَفسِی وَ اَخی‌.[2] برادر او هم یک برادری بود که پیغمبر …

خطر تمجید از کسی در حضور او و غفلتش

… عرض بکنم و آن اینکه این مُبالغات را که راجع به من فرموده‌اند من نمی‌پذیرم.[2] من یک خادمی از همه شماها هستم و قضیه رهبری و غیر رهبری در کار نیست؛ قضیه نهضت است و صف واحد، همه با هم. ایشان خوب بیان می‌کنند لکن راجع به من یک قدری باید عرض کنم تندروی فرمودند؛ و خصوصاً در حضور کسی از او این طور تمجید کنند، ممکن است که باور کند، غفلت کند و فاجعه به بار بیاورد. من امیدوارم که همه آقایان این جهت را توجه داشته باشند که در عین حال که یک نهضت مقدس عالی بوده است که نظیرش را ما سراغ نداریم و یک نهضتی بود که با ضایعات کم، عایداتِ زیاد عاید ما شد، در ظرفِ- باید گفت- چند ساعت این رژیم منحوس را از بیخ و بن کند لکن غرور …