رفتن به محتوای اصلی

غرض‌ورزی

نام‌های دیگر: اغراض شخصی

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

داوری و موضع‌گیری از روی غرض و دشمنی شخصی.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:سخنرانی در جمع گروهی از روشندلان (بصیرت قلبی- پاسخ به اتهامات ناروا)— ۱۳۵۸/۰۷/۳۰

سیر زمانی

از ۱۳۵۸ تا ۱۳۶۵
۱۳۵۸۱۳۶۵

روی هر سال بزنید تا فقط شاهدهای همان سال نمایش داده شود.

تعریف در کلام رهبر

در هر صورت، وظیفه داریم ما، یک وظیفه اسلامی، یک وظیفه انسانی داریم که آن چیزهایی که در این جمهوری شده است بگوییم و برسانیم به مردم. انتقاد هم داریم البته که کوتاهی شده است، آنها هم باید نوشته بشود. نمی‌گوییم آن را ننویسند، آن را هم بنویسند، اما انتقاد، غیر غرض‌وَرزی است. یک قلم است که می‌خواهد یک مسئله‌ای که فرض کنید کوچک است بزرگش کند و چند مقابلش کند. تیتر بزرگ بنویسد و بعدش هم حرفهایی که هر چی دلش می‌خواهد بنویسد. گاهی هم تیترها مناسب با خود موضوع نیست. این را از جای دیگر پیدا کردند. اینجا زیرش چیز دیگر نوشتند. خوب، آن غرض‌ورزی است. یک وقت یک قلمی است که می‌خواهد اصلاح کند جامعه را، هم خوبش را می‌گوید، هم آنهایی را که ناقص است. اما به طور موعظه، نه بطور انتقاد غرض‌آلود، نه به طور تضعیف. مسائل را دو جور ممکن است بگوید؛ یک مسائلی است که یک استاد شریف برای بچه‌ها می‌گوید و بچه‌هایی که انحراف دارند، این استاد شریف می‌خواهد اینها را از انحراف بیرون بیاورد. نصیحتشان می‌کند. با زبان ملایم به آنها می‌فهماند. یک استادی هم داریم که می‌خواهد ضربه بزند. با ضربه می‌خواهد اینها را اذیت کند. اینها دو جور فرض است، دو جور قلم است، دو جور گفتار است، دو جور نوشتن است.

بزرگ کردن مسئلهٔ کوچک با تیتر درشت و نامتناسب

… داریم ما، یک وظیفه اسلامی، یک وظیفه انسانی داریم که آن چیزهایی که در این جمهوری شده است بگوییم و برسانیم به مردم. انتقاد هم داریم البته که کوتاهی شده است، آنها هم باید نوشته بشود. نمی‌گوییم آن را ننویسند، آن را هم بنویسند، اما انتقاد، غیر غرض‌وَرزی است. یک قلم است که می‌خواهد یک مسئله‌ای که فرض کنید کوچک است بزرگش کند و چند مقابلش کند. تیتر بزرگ بنویسد و بعدش هم حرفهایی که هر چی دلش می‌خواهد بنویسد. گاهی هم تیترها مناسب با خود موضوع نیست. این را از جای دیگر پیدا کردند. اینجا زیرش چیز دیگر نوشتند. خوب، آن غرض‌ورزی است. یک وقت یک قلمی است که می‌خواهد اصلاح کند جامعه را، هم خوبش را می‌گوید، هم آنهایی را که ناقص است. اما به طور موعظه، نه بطور انتقاد غرض‌آلود، نه به طور تضعیف. مسائل را دو جور ممکن …

سخن غرض‌آلود، پاسخ غرض‌آلود و بالا گرفتن نزاع را در پی دارد

… اصلاح جامعه‌البته نه، من نمی‌گویم تایید کنید و فحشا را [ترویج‌] بکنید. این خلاف شرع هست و از گناهان کبیره هست این. لکن برای موعظه، برای بیدار کردن، نقاط ضعف را بگویید، لکن به آرامی. نه اینکه آن کسی که می‌شنود که از قلم شما چه بیرون آمده بدتر کند مطلب را. اگر شما یک مطلبی را بگویید که غرض‌آلود باشد و به کسی بربخورد، آن آدم هم آن طور مهذّب نیست که این را غَمْضِ عین[10] بکند. آن هم مطلبی را می‌گوید غرض‌آلود. یک مقدار بالاتر، آن یک مقدار بالاتر می‌رود، اینکه مقابلش ایستاده است فردا یک مقدار از او بالاتر می‌رود. ما اگر بخواهیم که واقعاً کشور خودمان یک کشوری باشد که برای خودمان باشد، دیگران نتوانند به او تسلط پیدا کنند، حالا باید همه قشرهایی که هستند، با هم دست به دست هم بدهند. دست بردارند از این حُبّ و بُغضهایی که اساسش هم همان حُبِّ نفس است. یک مقدار حُبِّ نفس را …

ممنوعیت تسویه‌حساب‌های شخصی در مجلس اسلامی

اغراض شخصیه را باید همه ما کنار بگذاریم. فرضاً که من با شما خدای نخواسته، یک حساب و خرده دارم، این در مجلس نباید، در مجلسی که مجلس اسلامی است نباید این خرده حسابها را آنجا به آن رسید. مجلس شورای اسلامی در یک محفظه سربسته نیست که اگر خدای نخواسته انحرافی در آن پیدا شد همان اجزای خود مجلس بفهمند، این سرباز است و رادیو و تلویزیون این را منتشر می‌کند، همه ایران می‌بینند و می‌شنوند، و خارج از ایران هم تا آنجایی که موج اینها می‌رود، آنها هم …

لطمه نزدن به اسلام بر سر اغراض جزئی گذرا

… شما فکر این را بکنید که حافظ اسلامید، نه حافظ خود. شما باید حفظ اسلام را بکنید، آن هم نه در زمان خود، همان طوری که انبیاء عظام دنبال این بودند که بعد از خودشان تا آخر حافظ باشند، تکلیف است برای همه ما که ما این جمهوری که به اینجا رسیده است تا آخر حفظ کنیم. تا آخر حفظ کردن این است که هر روز محکم کنیم برادری خودمان را، سر اغراض جزئیه که زود می‌گذرد، لطمه‌ای خدای نخواسته به اسلام وارد نکنیم، لطمه‌ای به جمهوری اسلام وارد نکنیم. اشکال اگر هست به من و دیگران، اشکال را باید گفت، لکن نباید تضعیف کرد دولت را، نباید تضعیف کرد قوه مقننه را، قوه قضاییه را، روحانیت را، اینها جرم است، اینها گناه نابخشودنی است.

خطر عمل از روی اغراض و گرایش‌ها برای خود فرد و مردم

… دشمنی، دوستی، آشنایی و غریبی در کار نباشد. این کار خطرش بسیار است، آن طرف هم چون اسلام‌ است اجرش زیاد است. باید فکر کنید که اگر امروز مطلبی را مخفی کردید، فردا چه می‌کنید. عالم- چه برای آن که عالم را می‌خورد و چه برای درویش- می‌گذرد، باید به فکر فردا بود. مبادا کسی پیدا شود و از روی اغراض و گرایشها عمل کند که این کار هم برای خودش خطرناک است و هم برای مردم. در مرحله اول، خطر برای خود انسان دارد، ولی انسان غافل است. داخل شدن در گروهی طبعاً یک نوع گرایش به آن گروه به وجود می‌آورد که با کارهایی که شما می‌خواهید انجام دهید، منافات دارد.

انحطاط اخلاقی و ناکامی در اثر مقام‌طلبی و اغراض شخصی

… و همه جامعه هم پشتیبان شما باشد. و همه‌تان یک هویت بین دولت و ملت و ارتش و مردم و همه یک هویت باشید، همه اعضای یک انسان باشید. همه در خدمت انسان کامل؛ که رسول اکرم است باشید، و همه به منزله اعضای او باشید برای خدمت؛ و اگر این طور شد، پیروزی نصیبمان هست. و اگر خدای نخواسته، انحرافات پیدا شود و اغراض شخصیه پیش بیاید، و نمی‌دانم مسندها بحث بشود، و مقامها طرح بشود و امثال اینها، این اولًا انحطاط اخلاقی زیاد است، و انحطاط در پیشگاه خداست، و ثانیاً خوف این است که نتوانید این بار را به منزل برسانید. خداوند ان شاء الله همه شما را تایید کند، و همه ما را و همه مسلمین را تایید کند. و همه را از شر شیطان بزرگ و آنهایی که دنباله او هستند حفظ کند. و ما را از شر نفس اماره بالسوء حفظ کند.

نصیحت به تأثیر نپذیرفتن از گفته‌های دیگران و اعمال غرض نکردن

من نصیحت می‌کنم به این آقایان، من عرض می‌کنم به این آقایان که یا تحت تاثیر اشخاص و گفته‌های اشخاص واقع نشوند؛ یا اعمال غرض نکنند. بعضی از اشخاص غرضمندند؛ لکن بعضیها این طور نیست؛ فقط کنار نشسته‌اند، هر کس هر چه می‌گوید باورشان می‌آید، و آن وقت هم منتشر می‌کنند. خوب، این خلاف انسانیت است، خلاف اسلامیت است که انسان هر چه شنید فوراً پخشش کند در همه جا که با فلانی هیچ کس ملاقات نمی‌کند. آقای نجفی هم رفتند آنجا راهش نداده‌اند! خوب، این …