رفتن به محتوای اصلی

احکام شرعی

نام‌های دیگر: احکام اسلام، احکام الهی، احکام سفر، شریعت، شریعت اسلامی

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

دستورهای فقهی اسلام و لزوم رعایت و اجرای آن‌ها در زندگی فرد، جامعه و قانون‌گذاری.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:بیانات در خطبه‌های نمازجمعه تهران— ۱۳۶۱/۰۳/۱۴

سیر زمانی

از ۱۳۶۱ تا ۱۴۰۴
۱۳۶۱۱۴۰۴

فقط سال ۱۳۷۴همهٔ سال‌ها

تعریف در کلام رهبر

یک وقت هست که بار، بی‌ارزش است و انسان می‌گوید خیلی نمی‌طلبد که ما این دردسر را تحمل کنیم. اما یک وقت هست که بار، خیلی باارزش است. بنابراین، هرگونه زحمت و مشکلی را برای رساندن این بار به منزل، بایستی تحمل کرد. البته ما خوشبختانه از ناحیه‌ی داخل، برای رساندن این بار سنگین به سر منزل، مشکلی نداریم. دستگاههای جمهوری اسلامی، همه تسلیم حق و حقیقتند. گروههایی هم که در داخل کشور اسلامی ما مشغول فعالیتند، علی‌رغم اختلاف مذاقها و سلائقشان، همه مذعن به اینند که شورای نگهبان، دستگاه والا و مهمی است و از لحاظ افراد و اشخاص، برگزیده است و در مورد آن، مشکلی ندارند. ما بایستی بدانیم که امواج سنگین تبلیغاتی دشمن و آنچه که از بیرون بر ما تحمیل می‌شود، سنگینتر و تحمل آن دشوارتر است. گاهی است که انسان گرسنگی را تحمل می‌کند؛ حتی تهدید به مرگ را هم تحمل می‌کند، اما تاب فشار تبلیغاتی را نمی‌آورد. امروز در دنیا برای این‌که جمهوری اسلامی را از طریق اسلامی و عمل به شریعت اسلامی (اسلامی که می‌گوییم، یعنی عمل به شریعت اسلامی. به این تفسیر از حرکت و مشی اسلامی مقیدیم) منصرف کنند، به فشارهای تبلیغاتی رو آورده‌اند. لذا، این فشارهای تبلیغاتی، ممکن است روی ضعاف‌النفوس اثر بگذارد.

رد پندار جمود احکام دین و ناسازگاری آن با تحول زندگی

درباب‌ مسئله‌ی‌ زمان‌ و مکان‌ و نقش‌ و تأثیر آن‌ در استنباط احکام‌ اسلامی‌ کوته‌ سخن‌ آن‌ است‌ که‌ این‌ سرچشمه‌ی‌ مبارک‌ اگر به‌ درستی‌ شناخته‌ و به‌ کار گرفته‌ شود، پشتوانه‌یی‌ عظیم‌ برای‌ بهره‌مندی‌ جوامع‌ بشری‌ از کوثر شریعت‌ اسلامی‌ پدید خواهد آورد. تا کنون‌ رایج‌ترین‌ بهانه‌ و دستاویز کسانی‌ که‌ خواسته‌اند اجتماعات‌ بشری‌ را از فیض‌ هدایت‌ و سعادت‌ بخشی‌ شریعت‌، محروم‌ سازند این‌ بوده‌ است‌ که‌ احکام‌ دینی‌ را حقیقتی‌ جامد و بی‌انعطاف‌ پنداشته‌ و جریان‌ پیوسته‌ و جوشان‌ و تبدیل‌پذیر زندگی‌ را با آن‌ ناسازگار قلمداد کرده‌اند. این‌ سخن‌ اگرچه‌ در مواردی‌ از غرض‌ورزی‌ و بی‌اعتقادی‌ به‌ اصل‌ دین‌ ناشی‌ شده‌، لیکن‌ در مواردی‌ نیز از نا آگاهی‌ و جهالت‌ گویندگانش‌ نشأت‌ گرفته‌ است‌، و ای‌ بسا که‌ عکس‌العمل‌ غیر عالمانه‌ یا غیر حکیمانه‌ی‌ برخی‌ از دین‌ باوران‌ نیز به‌ آشفته‌ پنداری‌ و آشفته‌گوئیها دامن‌ زده‌ است‌.

احکام فردی برای اصلاح انسان و احکام اجتماعی برای ادارهٔ جامعه

… حسین، و دیگر ائمه بزرگوار را طوری آفریده بود که بتوانند بار سنگینِ آن چنان شهادتی را هم که برای این امر پیش میآمد، تحمّل کنند، و تحمّل هم کردند. البته داستان مصائب کربلا، داستان عظیم دیگری است. حال اندکی قضیه را توضیح دهم. برادران و خواهران نمازگزارِ عزیز! پیغمبر اکرم و هر پیغمبری وقتی که می‌آید، یک مجموعه احکام میآورد. این احکامی را که پیغمبر میآورد، بعضی فردی است و برای این است که انسان خودش را اصلاح کند. بعضی اجتماعی است و برای این است که دنیای بشر را آباد و اداره کند و اجتماعات بشر را به پا بدارد. مجموعه احکامی است که به آن نظام اسلامی میگویند.

ذکر بایدها و نبایدها در کنار هم در شرع اسلام و لزوم رعایت هر دو

… را انجام دهند، اما از محرّمات خودداری نکنند، به آن هدفها نمیرسند. مثل این است که بیماری، داروی معالج را مصرف کند، امّا از آنچه برای او مضّر است، پرهیز ننماید. در این صورت، دارو برای او اثر مثبت یا لااقل اثر چشمگیری نخواهد داشت و به او بهبودی نمی‌بخشد. لذا وقتی ما با دیدگاه اسلام به مسأله نگاه میکنیم، میبینیم در شرع مقدّس اسلام، بایدها و نبایدها، هر دو در کنار هم ذکر شده است. اگر بخواهیم به هدفهای اسلامی برسیم، لازم است هم بایدها را ملاحظه کنیم هم نبایدها را. در گذشته، کسانیکه مایل نبودند مردم به هدفهای اسلامی برسند، گاهی بایدها را رعایت میکردند، اما نبایدها را رعایت نمیکردند. مثلاً - فرض بفرمایید - رژیم جبّار ستمشاهی، گاهی برای تظاهر به مسلمانی، اسمی از خدا و پیغمبر و امام میآورد. اینها، بایدها بود. یا گاهی تظاهر …