رهایی نظام بانکی از ربای قرضی
۲۳- تحقق عدالت در ساختار قانونی نظام بانکی با ایجاد انضباط پولی، رهایی از ربای قرضی، توزیع عادلانه خلق پول بانکی و بهرهمندسازی عادلانه آحاد مردم جامعه از خدمات پولینامهای دیگر: رباخواری
حرمت ربا، حیلههای آن و حذف آن از نظام پولی.
نخستین کاربرد در متنهای این سایت:بیانات در جمع مدرسین، فضلا و طلاب حوزه علمیه مشهد— ۱۳۶۹/۰۱/۰۴
روی هر سال بزنید تا فقط شاهدهای همان سال نمایش داده شود.
۲۳- تحقق عدالت در ساختار قانونی نظام بانکی با ایجاد انضباط پولی، رهایی از ربای قرضی، توزیع عادلانه خلق پول بانکی و بهرهمندسازی عادلانه آحاد مردم جامعه از خدمات پولییکی از کمبودهای اساسی فقه ما، ضعف معرفت به موضوعات است؛ چون حکم فقهی، حکمی کلّی است که بر روی موضوع سوار میشود؛ به یک موضوع تعلّق پیدا میکند. اگر فقیه موضوع را نشناسد، در شناخت حکم و در تطبیق، اشتباه خواهد کرد؛ کمااینکه مثلاً در زمینه مسائل مالی، بعضیها پول را نمیشناسند، اعتبار بانکی را نمیشناسند، بانک را نمیشناسند؛ در نتیجه حکم ربای قرآنی را درست نمیفهمند و ممکن است طور دیگری فتوا بدهند. این یک مثال است؛ مثالهای فراوان دیگری هم وجود دارد. موضوعشناسی، خیلی خوب است؛ من استقبال میکنم. این کار خوبی است؛ البته راهش ارتباط با حوزه قم است. خوب است جناب آقای ابوترابی این زحمت را هم بکشند و این برادران را که به این کار علاقهمند هستند، با حوزه قم و …… حقیقت را به معناى جامع کلمه در جامعه به وجود بیاوریم، این یک فتح عظیمى است در دنیا. فتح، فقط فتح قلعهها و سنگرها نیست؛ این بزرگترین سنگر اقتصادى امروز دنیا است؛ اگر کارگزاران دستگاه بانکى بتوانند این را به معناى جامع و کامل مسئله اجرا کنند و پیاده کنند. دادوستد پول بر اساس غیر ربا؛ تنظیم مبادلات پولى بر اساس قوانین اسلامى و معاملات اسلامى صحیح که در آنها ظلم و استثمار و کنز[2] و تبعیض و اختلاف طبقاتى و مانند اینها به وجود نمىآید؛ خصوصیّت بانکدارى اسلامى این است و همین [مشخّصات] از لوازم آن است.وقتى ما میگوییم روحانیّت، این عظمت را یا این قدرت را یا این امکان را پیدا کرده، معناى آن، این نیست که حالا تکتک روحانیّون داراى این اختیارند؛ نه، این اختیار در میان جامعهى روحانیّت است؛ این بسیار مسئلهى مهمّى است. امروز مثلاً از شما سؤال میکنند که آیا «حِیَل ربا»[14] ی به آن شکل جایز است یا جایز نیست؟ شما با یک نیش قلم ــ که البتّه متّکى به استنباط و فتوا و بررسى جوانب فقهى مسئله است ــ میتوانید بخش عظیمى از چیزهایى که به عنوان حِیَل ربا به کار میرود، تعطیل کنید یا راه بیندازید. از شما میپرسند که حکم زمینهاى بایر یا دایر یا مثلاً انواع و اقسام زمینهایى که امروز در کشور ما هست ــ آنهایى که در اختیار طاغوتىها بوده، در اختیار افرادى به عنوان کشت موقّت قرار گرفته، آنهایى که در اختیار هیئت هفتنفره[15] است ــ چه کار باید بشود؟ داده …… این نبی و با اقامۀ چنین جامعه و نظامی، آن ثروتاندوزانند، آن مالجمعکنانند. آنهایی که مایلند پول را از کیسۀ این، از کیسۀ آن، از لایِ دستمال بستۀ فلان پیرزن محروم، از تهِ دخل فلان بقال کمدخلِ سرِ گذر بکشند بیرون و در کیسههای بزرگ و بینهایتِ خودشان بریزند. آنکسانیکه مایلند با تأسیس مؤسسات رباخواری، با ایجاد سیستم رباخواری و گرفتن ربحِ[5] پول، همۀ کاسبیهایی که وجود دارد و همۀ تجارتها و همۀ فعالیتهای اقتصادی را، در نتیجه به سود خودشان بکنند. مگر اینجور نیست؟ جنابعالی شغلتان چیست آقا؟ شما یک کاسبی هستید در این بازار؛ هرچه کاسبی میکنید، اگر گفتی صدی چندش برای تو، صدی چندش برای بانک فلان و بهمان و بهمدان است؛ ببین چقدر از اعتبار استفاده کردی، ببین چقدر بهره میدهی، پس ببین برای چه کسی داری …وقتیکه سیستم، سیستم رباخوارانه بود، وقتی بنا شد در یک جامعه همه ربا بدهند و گروهی ربا بگیرند و بخورند، پس بنابراین کاسبیها همه به سود مؤسسات رباخواری است. اگر بنا شد در یکچنین جامعهای ـ که ثروت و ثروتاندوزی شغل شریف مشروع یک عده انسان است که میخورند و آقایی میفروشند ـ یک پیغمبری بیاید، یک مصلحی بیاید، بگوید که آقا ثروتاندوزی ممنوع؛ خب پیداست که این با آن پیغمبر مخالفت خواهد کرد؛ خیلی طبیعی است. پس اینهم …… آب میخواهند، گاهی غذا میخواهند، گاهی مشکلات دارند، گاهی به یک مانعی برخورد میکنند؛ اما دارند طرف بالا میروند. مشکلات ما از این قبیل است. مشکلات اروپائیها مثل اتوبوسی است که زیر بهمن گیر کرده. سالها خود آنها بدون اینکه بدانند، مقدمات این مشکل را فراهم کردند. این فاصلههای طبقاتی، این غلبهی سازوکار ربا در مسائل مادی، این تقویت زورمندان مادی، این نفوذپذیری از صهیونیستهای پولپرست و مالپرست، آنها را دچار مشکلاتی کرده؛ این بهمنی است که روی سرشان افتاده. بنابراین مشکلات آنها با مشکلات ما خیلی متفاوت است. این هم یک واقعیت است.… یک کار کوچکى کردند که آن هم رسماً منع نشده بود و آن، این بود که حفرههایى درست کردند، در روز شنبه ماهىها آمدند داخل آن حفرهها، راه آن حفرهها را بستند که ماهى نتواند برگردد. روز شنبه این کار را کردند، یکشنبه همان ماهىها را گرفتند! این، ظاهر قانون است. اگر شما نگاه کنید، مثل همان کلاه شرعىهایى است که یک رباى سنگین کذائى را با یک حبّهى نبات، اینجا و آنجا میکردند. قانون بود، ظاهرِ شرع بود، خب امام بزرگوار (رضوان الله علیه) که یک فقیه قوىِ آگاه به لُبّ دین و روح دین بود، قبل از حکومت، قبل از اینکه تشکیل حکومت بدهد، آمد منع کرد. جزو فتاوى ایشان که ما افتخار میکردیم در دوران مبارزه به آن و همه جا نقل میکردیم، منع حیَلِ …… زمانی که پیغمبر اکرم وارد مدینه شدند، خصوصیت این یهودیها دو، سه چیز بود: یکی این بود که ثروت اصلی مدینه دست اینها بود، بهترین مزارع کشاورزی، بهترین تجارتهای سوددِه، سودبخشترین صنایع ـ ساخت طلا و طلاآلات و این چیزها ـ در قبضۀ اینها و در اختیار اینها بود. بیشتر مردم مدینه در موارد نیاز به اینها مراجعه میکردند، از اینها پول قرض میکردند و ربا به اینها میپرداختند؛ یعنی ریش همه دست اینها بود از لحاظ مالی. پس قدرت اقتصادی مدینه [بودن]، خصوصیت اول اینها بود. دوم، برتری فرهنگی داشتند بر مردم مدینه. اهل کتاب بودند، با معارف گوناگون، معارف دینی، مسائلی که از ذهن این نیمهوحشیهای مدینه، خیلی دور بود، آشنا بودند؛ لذا تسلط فکری داشتند. در واقع اگر بخواهیم به زبان …