رفتن به محتوای اصلی

ظلم

نام‌های دیگر: ظلم جهانی، ستم

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

ستم و تجاوز به حقوق دیگران در سطح فرد، جامعه و جهان و پیامدهای آن.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:بیانات در نشست سه‌جانبه با شهید مطهری و دکتر شریعتی— ۱۳۵۵/۱۰/۱۰

سیر زمانی

از ۱۳۵۵ تا ۱۴۰۲
۱۳۵۵۱۴۰۲

فقط سال ۱۳۷۲همهٔ سال‌ها

تعریف در کلام رهبر

دستگاه قضایى باید این‌طور باشد. دستگاه قضایى باید آن‌گونه باشد که امیرالمؤمنین علیه‌الصّلاةوالسّلام، به دو نوردیده‌اش، دو گوهر تابناک آفرینش فرمود: «کونا للظالم خصماً و للمظلوم عوناً.»[1] ظالم آن کسى نیست که حتماً سبیل از بناگوشش در رفته باشد؛ نه. ممکن است یکى خیلى هم ظاهرالصّلاح باشد، اما ظالم باشد و ظلم کند. مردى به زن خودش ظلم کند، پدر و مادرى به فرزندان خودشان، فرزندى به پدر و مادر خودش، و همکارى به همکار خودش ظلم کند. ظلم این‌گونه است. یعنى ظلم و تعدى به حقوق افراد. امام على علیه‌السّلام مى‌فرماید: «هرکس که ظالم است، با او خصم باش.» «خصم»، غیر از دشمن است. نه این‌که بغض او در دلت باشد؛ نه. یعنى طرف مقابل او باش. با او طرف باش. «خصم» یعنى این. بخواه که حق مظلوم را از او بگیرى. «و للمظلوم عونا» براى مظلوم - هرکه هست - کمک باش، و نگو «به من چه؟» نگو «من همین فرمول ظاهرى کارم را انجام مى‌دهم.» و این، مظهر اعلى و اتمش، در دستگاههاى قضایى است. البته در دستگاههاى دیگر نیز همین‌طور است. منتها در دستگاه قضایى، بیشتر است. پس، باید در برخورد با مردم، پرحوصله بود.
من بارها گفته‌ام: ظلم نکنیم. این هم یکی از آن اساسی‌ترین کارهاست. ظلم چیز بدی و چیز خطرناکی است. ظلم فقط این نیست که آدم توی خیابان به یکی کشیده بزند. گاهی یک کلمه‌ی نابجا علیه یک کسی که مستحقش نیست، یک نوشته‌ی نابجا، یک حرکت نابجا، ظلم محسوب میشود. این طهارت دل را و طهارت عمل را خیلی بایستی ملاحظه کرد.
جامعۀ ستمگر، نظام ستمگر، تمدن ستمگر، آن جامعه‌ای که در ساختمانش ستم به کار رفته، طبقه‌بندی به‌وجود آمده، استثمار درست شده، بهره‌کشی انسان از انسان درست شده؛ این قریۀ ظالمه است، این جامعۀ ظالمه است، که در بنیاد او ستمگری به کار رفته، چقدر اینها را در هم شکستیم. ﴿قَصَمنا﴾ یعنی در هم شکستیم، خُرد کردیم. ﴿وَ كَم قَصَمنا مِن قَريَةٍ كاَنت ظالِمَةً وَ اَنشَأنا بَعدَها قَوماً آخَريَ﴾ و پس از آنها مردمِ دیگر، گروه دیگر، طبقۀ دیگر را بر سر کار آوردیم و پدیدار کردیم.

بدبختی بشریت و ملت‌های مسلمان به‌سبب نگرفتن گریبان ظالمان

… هر جا ظلم هست و یک ظالمى هست، تو اینجا که هستى، خودت را خصم او بدان. نمیگوییم حالا راه بیفت برو و حتماً خصومت خودت را نشان بده؛ هر وقت و هر جایى فرصت دست داد، خصم او باش و گریبان او را بگیر. یک ‌وقت انسان نمیتواند برود نزدیک، از راه دور با کسى مخاصمه میکند. امروز ببینید به خاطر عمل‌ نکردن به همین یک کلمه وصیّت امیرالمؤمنین، چه منجلابى است در دنیا، چه بدبختى‌اى دارد بشریّت، چه مظلومیّتى دارند ملّتها؛ بخصوص مسلمانها. همین یک وصیّت امیرالمؤمنین اگر عمل میشد، امروز بسیارى از این ظلمها و مصیبت‌هاى ناشى از ظلمها وجود نمیداشت. وَ لِلمَظلومِ عونا؛ هر جا مظلومى هست، کمک او باش. نمیگوید [فقط] طرف‌دارش باش. نه آقا، باید کمکش کنى؛ هرچه میتوانى، هر جور میتوانى. تا اینجا خطاب به امام حسن و امام حسین است. البتّه این حرفها مخصوص امام حسن و امام حسین هم نیست؛ خطاب به آنها است، امّا مال همه …

مشروعیت نیافتن ظلم و کهنه نشدن حق با گذشت زمان

… شدید، یک قدم دیگر جلو مى‌آیند. تا حالا یک حربه‌اى داشتند آن کسانى که متمسّک به این شعار بودند، چرا از دست دادند؟ با چه تحلیل درستى؟ و جمهورى اسلامى ایران حرفش را از زبان امام بزرگوارش و از زبان ملّت ایران در این پانزده سال گفته است، باز هم حرف، همان است؛ حق با گذشت زمان کهنه نمیشود و ناحق نمیشود و ظلم با گذشت زمان مشروعیّت پیدا نمیکند.