رشد دوبارهٔ تجملگرایی پس از اوایل انقلاب و خطر آن برای زنان
من این را هم اینجا یک جمله عرض بکنم؛ این گرایش به تجمّلگرایى که مدّتها بود در جامعهى ما بتدریج کم شده بود یا در اوایل انقلاب مثلاً خانمها اعتنائى نمیکردند به تجمّلات و به این زَروزیورها و مانند اینها، متأسّفانه باز این چیزها آنطور که شنیده میشود، در جامعهى ما دارد رشد میکند. زنهاى اندیشمند و بافکر و بامعرفت جامعهى ما، باید این را خطر بدانند. نباید زنها به سمت تجمّلگرایى سوق پیدا کنند. البتّه در مردها هم این خطرى است؛ منتها در زنها این خطر بیشتر است؛ امکان آن زیادتر است؛ وانگهى در موارد بسیارى مردها تحت تأثیر زنهایشان قرار میگیرند در این قضیّه. و باید شماها واقعاً با این قضیّه مبارزه کنید. خودهاتان هم مراقبت کنید. تظاهر به تجمّل و …
لزوم دوری سپاه از تجمل و رفاهزدگی و عشرتطلبی
رقابتهاى منفى میان افراد و بخشهاى گوناگون و میدان دادن به شایعهها و سوءظنها بیمارى خطرناکى است که باید هرگز به کالبد جوان و نیرومند سپاه راه نیابد و فضاى معطّرى را که هدفهاى الهى و انگیزهى جهاد پدید مىآورد، آلوده نسازد. تجمّل و رفاهزدگى و عشرتطلبى ــ که بحمدالله ساحت سپاه از آن دور است ــ به هیچ بهانه در این مجموعهى پاکنهاد نباید نفوذ کند و وسوسهها نباید عزم شما مردان حقطلب را متزلزل سازد. شما خود و خانوادههاى فداکارتان شایستگى آن را دارید که الگوى همهى انسانهاى خدوم و سربلند باشید، و باید این شایستگى را حفظ کنید.
نقد خودروهای لوکس و پرشمار مسئولان به بهانهٔ امنیت
گزارشهاى نومیدکنندهاى گاهى از یک جاهایى میرسد که انسان واقعاً عرق شرم بر پیشانىاش مىنشیند از بعضى از این گزارشها. رعایت کنید! ماشین لوکس، نو، سیستم بالا، جدید؛ سؤال میکنیم چرا، [میگوید] اشکال امنیّتى دارم! چه اشکال امنیّتىاى؟ بنشینند آقایان مسئول در شوراى امنیّت کشور یا جاهاى دیگر، معیّن کنند؛ ببُرید یک جایى مسئله را. من هم اگر باید دخالت کنم، بگویید یک جایى دخالت کنم. این چه وضعى است که همینطور بىحسابوکتاب جلوى هر وزارتخانهاى، جلوى هر ادارهاى، دهها ماشین مال مسئولین آنجا …
نقد تفاخر در جهیزیه و برگزاری مراسم عقد در هتلها
یا فرض بفرمایید که اینجا را که یک امر عاطفى و انسانى و وجدانى است، تبدیل میکنند به صحنهى تفاخر و تنافس:[7] «جهیزیّهی ما این چیزها را داشت، آیا جهزیّهی دختر شما یا خودتان اینها را دارد؟» [یا میگویند] ما عقدمان را در فلان جا و فلان سالن گرفتیم. حالا متأسّفانه مرسوم شده در هتلها میگیرند که بسیار کار بدى است. حتّى بعضى از افرادى که از آنها توقّع هم نیست،گاهى شنیده میشود و دیده میشود در هتلها، سالنها براى تفاخر به همدیگر [مراسم میگیرند]؛ نه، عقد را در خانهتان، در اتاق خانهتان، در حیاط خانهتان، در حیاط همسایهتان بگیرید. دعوت کنید مردم را؛ همینطور که همیشه بوده؛ یک محیط اُنس خانوادگى است. عدّهاى دوست، عدّهاى قوموخویش، عدّهاى همردیفهاى دختر یا پسر، مثلاً فرض کنید که دوستان پسر در محیط …
زیان تجملات زیاده از حد و رقابتی برای جامعه، نه در حد معقول
تجمّلات براى یک جامعه مضر است، بد است. آن کسانى که با تجمّلات مخالفت میکنند، معنایش این نیست که از لذّتهاى آن و از خوشىهاى آن بىاطّلاعند؛ نه، کار مضرّى است براى جامعه؛ مثل یک داروى مضر، مثل یک خوراکى مضر. جامعه زیان میکند با تجمّلات؛ البتّه تجمّلات زیادى. در حدّ معقول و متداول نه، ایرادى ندارد؛ امّا وقتى که همینطور مدام پاى رقابت و مسابقه به میان آمد، خب اصلاً از حدّ خودش تجاوز میکند، جاهاى دیگرى میرود و این براى جامعه مضر است. ما حالا آن کار مضر را بیاوریم در عرصهى ازدواج و بخواهیم از آن استفاده کنیم، این دیگر غلط اندر غلط خواهد شد؛ بسیار بد است. مهمانىهاى پُرسروصدا و هتل و خرجهاى زیاد و مانند اینها که در روزنامه هم اخیراً نوشته بودند[8] یک موردى را ــ و چقدر خوب کردند که نوشتند …
ناسازگاری افزایش تجمل و زر و زیور با پیروی از فاطمه (س)
ما باید شایستگى خودمان را ثابت کنیم. مگر نمیگوییم که آن بزرگوار جهیزیّهاش آن چیزهایى بود که با شنیدن آنها اشک انسان جارى میشود؟ مگر نمیگوییم که براى دنیا و زیور دنیا هیچ ارزشى این زن والامقام قائل نبود؟ مگر میشود ما ــ مردِمان، زنمان ــ روزبهروز تجمّل و تشریفات و تجمّلگرایى و زر و زیور و چیزهاى پوچ زندگى را بیشتر کنیم، مهر دخترهایمان را زیادتر کنیم ــ اوایل گاهى بعضىها عقد مىبستند یک خردهاى مثلاً مهریّهها را گران قرار میدادند، ما شوخى میکردیم، میگفتیم شما که میخواهى مثلاً فلان قدر سکّه قرار بدهى، پس یکدفعه بگو ۷۲ سکّه؛ حالا دیدیم واقعى شده اینها! مهریّههاى گرانقیمت چه خبر است! ــ [آن وقت] شما که پدر آن دختر هستید، میتوانید ادّعا کنید که پیروِ پدر فاطمه (سلام الله علیها) هستید؟ اینجورى نمیشود؛ باید فکرى بکنیم به حال خودمان.
مانع پیمودن راه الگوهای اسلامی برای زن
… از فهم درست، هوشیارى در درک موقعیّتها، انتخاب بهترین کارها ــ ولو با فداکارى همراه باشد ــ و ایستادن پاى همهچیز براى انجام تکلیف بزرگى که خدا بر دوش انسانها گذاشته است. این زنى که الگویش فاطمهى زهرا باشد یا زینب کبرى (علیهما السّلام) باشد، این[طور] است. اگر زن به فکر تجمّلات و خوشگذرانىها و هوسهاى زودگذر و تسلیم شدن به احساسات بىبنیاد و بىریشه باشد، آن راه را نمیتواند برود. باید این وابستگىها را که مثل تار عنکبوت است بر پاى یک انسان رهرو، از خود دور کند تا بتواند آن راه را برود. کمااینکه زن ایرانى در دوران انقلاب همین کار را کرد، در دوران جنگ همین کار را کرد و انتظار این است که در همهى دوران انقلاب همین کار را بکند. امّا الگوى زن ایرانى در این راه همانى است که گفته شد؛ زینب الگو است.
از عوامل انحراف زنان و جامعه
به اعتقاد بنده گرایش به سمت مُدگرایى در زنان و تجمّلگرایى و تازهطلبى و افراط در کار آرایش و نمایش در مقابل مردان، یکى از بزرگترین عوامل انحراف جامعه و انحراف زنان ما است. در مقابل اینها خانمها بایستى مقاومت کنند.
نقد گرایش طلبگی به تجملات بهعنوان عیبی بزرگ
… حوزههاى علمیّه. اینجور نباشد که طلبه تا خانهاش دو خیابان تا محلّ درس فاصله دارد، به فکر ماشین شخصى بیفتد. ماشین چیست؟ از اوّل، بناى کار طلبگى بر عسرت[12] بود و بىاعتنائى به زخارف دنیوى؛ نه اینکه فوراً به فکر بیفتیم که حالا یک ماشین شخصى، یک خانهى کذائى؛ نه آقا، باید یک حدّاقلّ معیشتى [باشد] ــ البتّه جورى که ذهن انسان مشغول آن چیزها نباشد و بتواند درسش را راحت بخواند و کار لازم و مورد توقّع را انجام بدهد ــ امّا اینجور نباشد که طلبگى هم تبدیل بشود به یک چیزى مثل بعضى کارهاى دیگرى که بعضى میکنند: دنبال تجمّلات و دنبال زخارف و مانند اینها. این خیلى عیب بزرگى است که باید بشدّت از این جلوگیرى بشود.
غلط بودن افزودن روزافزون تجملات در زندگی شخصی
… صحیح نیست، این کار عاقلانه نیست، این کار منطبق بر خواست و مصلحت اسلامى نیست. پیغمبر، امیرالمؤمنین و خانوادهى پیغمبر، [مهریّهی] دخترهاى خودشان را همان ۲۵ اوقیّه ــ همان مقدار مثقال نقرهاى که به پول حالا شاید هفت هشت ده هزار تومان، دوازده هزار تومان میشود؛ این حساب را دو سه سال قبل کردیم، شاید حالا یک خرده بیشتر بشود ــ [میکردند.] این وضع زندگىهاى تجمّلآمیز، این روزبهروز افزودن بر ظواهر تجمّلاتى در زندگىهاى شخصى غلط است. البتّه گاهى اوقات میشود مظاهر عمومى را، یک خیابان را، یک میدان را ممکن است که لازم باشد خیلى هم قشنگ و زیبا درست بکنند؛ آن محلّ بحث نیست؛ بحث سر شخص من و شما است.
ستایش نشدن کشورها در تاریخ به سبب تجملات و مصرف زیاد
برادران عزیز، عناصر رزمندهى نیروهاى مسلّح! براى ملّتها آنچه بیش از همه مایهى افتخار است ــ بر حسب تجربههاى تاریخى ــ عبارت است از قدرت دفاع و قدرت سازندگى؛ در معیار تقویم[3] و ارزشگذارى بر روى ملّتها، آنچه در بالاى صفحه قرار میگیرد این دو توانایى است. هرگز در تاریخ، کشورى را به خاطر مثلاً وسعت بازرگانىاش یا تجمّلات زندگى یا مصرف زیاد و از اینگونه چیزها ستایش نمیکنند ــ مگر زبانهاى سطحىجو و مغزهاى سطحىنگر ــ امّا ملّتهایى را که توانستهاند در مواقع حسّاس از خود دفاع کنند، تاریخ ستایش میکند؛ چشمهاى ژرفنگر به چشم تجلیل بر آنها مینگرند و همچنین به ملّتهایى که توانستهاند پس از ضربههاى هولناک و ویرانىهاى وسیع دوباره خود را با سازندگى و قدرت نوآورى به حال اوّل بلکه بهتر برگردانند.