رفتن به محتوای اصلی

ایمان

نام‌های دیگر: ایمان به خدا، ایمان، عزم و جهاد

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

باور قلبی به خدا و دین، شرایط و آثار آن.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:بیانات در نشست سه‌جانبه با شهید مطهری و دکتر شریعتی— ۱۳۵۵/۱۰/۱۰

سیر زمانی

از ۱۳۵۵ تا ۱۴۰۴
۱۳۵۵۱۴۰۴

فقط سال ۱۳۹۹همهٔ سال‌ها

تعریف در کلام رهبر

امروز مى‌بینید که دنیا در چه وضعى است؛ امپراتورى‌ها چطور دارند تجزیه میشوند؛[6] ملّتها چطور دارند سر بلند میکنند؛ اسلام چگونه دارد سیطره‌ى معنوى خودش را بر دلها آشکار میکند. پس ما باید درس بگیریم. هرجا هستیم، هر کار داریم، باید اوّل، نیّتمان کسب رضاى الهى باشد؛ اساسى‌ترین بخش قضیّه همین است. خدا را باید خشنود کرد با عمل صالح. عمل و صلاح، با هم. ما صلاح بدون عمل نداریم. در قرآن بعد از ایمان، عمل صالح است. اگرچه ایمان هم طبق بعضى از روایات، عمل است: اَلایمانُ هُوَ العَمَل؛ عملِ جوانحى است، عمل قلبى است؛ اراده‌اى است که انسان بر قلب خود و بر روح خود حاکم میکند و اراده ‌کردن گاهى، شاید هم همیشه، مشکل‌تر و سنگین‌تر است از عمل کردن به جوارح و به جسم؛ مشکل قضیّه‌ى ما گاهى آنجا است. عمل باشد و در خطّ صلاح باشد؛ و معیار و فارق صلاح و فساد این است که ما آن کار را براى رضاى خدا انجام میدهیم یا نه. بدیهى است که وقتى انسان میخواهد کارى را براى رضاى خدا انجام بدهد، وقتى این احساس از ما متمشّى[7] میشود که بررسى کرده باشیم و حُسن عمل را و مطلوبیّت عمل را فهمیده باشیم، بعد آن را براى رضاى خدا انجام بدهیم. پس در بطن کسب رضاى خدا، آگاهى و هوشیارى و توجّه همه‌جانبه و تدبیر الهى مؤمن و مانند اینها هست.
باید از تجهیزات و جنگنده‌ها و دیگر وسایل موجود - حتّی یک تفنگ معمولی - نگهداری کنیم. تفریط و اسراف در سرمایه‌های ارتش، ممنوع و حرام شرعی است. هیچ کس حق ندارد این تفریط را بکند؛ همچنان که تفریط نیروهای انسانی نیز همین گونه است. شما حق ندارید عناصر کارآمد را معطّل بگذارید. کار شایسته و خوب باید از انسانهای کارآمد دریافت شود. باید این گردونه به طور دائم حرکت کند. این چیزها را در نظر داشته باشید و مهمتر این که به پشتیبان و تضمین کننده موفقّیت همه اینها که روح ایمان است، توجّه کنید. یک موجود بیایمان، اگر در حدّ اعلای تخصّص هم باشد، به درد بخور نیست؛ باید ایمان داشته باشد. ایمان آن جایی است که دل انسان احساس استقرار میکند. آدم بیایمان، دمدمی مزاج، مذبذب و غیر قابل اعتماد است. ایمان را در خود و در بخشهای زیر مسؤولیتتان تقویت کنید. از این توصیه‌هاست که دشمن ناکام میشود و میترسد.
ایمان هم یعنی این که انسان واقعاً مؤمنانه وارد میدان شود. سعی کنید ایمانتان را قوی کنید. الحمدللَّه همه شما دلهایتان پاک و صاف است و ایمانها در دلهایتان میدرخشد - انسان میتواند این را حس کند - در عین حال بکوشید آن را عمیق کنید، تا با هر حادثه‌ای متزلزل نشود. با مطالعات خوب، با استفاده از انسانهای والا و استادهای خوب، آن را تقویت کنید.

روحیه و ایمان بخش مهم تقویت نیروهای مسلح در کنار تجهیزات و سازمان‌دهی

… الرَّعِیَّة؛ بعد، در چند جمله‌ی دیگر: وَ سُبُل الاَمن؛[7] نیروهای مسلّح مایه‌ی امنیّت ملّی کشور هستند و چقدر افتخارآمیز است که یک کشوری بتواند امنیّت ملّی خودش را به وسیله‌ی عناصر خودش‌، فرزندان خودش، نیروهای مسلّح خودش تأ‌مین کند و منتظر دیگران نباشد. البتّه توجّه داشته باشید که تقویت نیروهای مسلّح صرفاً‌ با تجهیزات هم نیست؛ تجهیزات بخشی از کار است، سازمان‌دهی بخشی از کار است؛ بخش مهمّی از کار، روحیه و ایمان و قدرت معنوی در دلها است؛ تقویت نیروهای مسلّح یعنی همه‌ی اینها؛ [حتّی] جنبه‌های معنوی.

ایمان دینی و دل سپردن به خدا، منشأ فضایل اخلاقی در دفاع مقدس

البتّه مشخّص است که این نکته بیش از بقیّه‌ی نکاتی که عرض شد، به برکت اسلام است. البتّه اعتلا و درخشندگی نقاط دیگر هم به برکت ایمان دینی بود، امّا این نکته‌ی بالخصوص، مربوط به دل‌ سپردن به خدا و مسئله‌ی اسلام و مسئله‌ی ایمان دینی است که انسان واقعاً متحیّر میمانَد از تأثیر این ایمان عمیق. یا [روحیه‌های] مادرهای شهدا. خب، من و شما حسّ مادری را اصلاً نمیفهمیم، واقعاً هیچ ‌کس نمیتواند حسّ مادری را درک کند غیر از خود مادر؛ آن وقت این مادر، جوانش را بفرستد جبهه، جوان که می‌آید درخواست میکند، میگوید چون برای اسلام میخواهی بروی برو؛ برای اسلام برو. …

نخستین شرط انسان مطلوب آموزش و پرورش

ما میخواهیم خروجی این دستگاه عظیم، این ماشین بزرگ، یک خروجی‌ای باشد منطبق بر تفکّر اسلامی.خب حالا آن انسان مطلوب جامعه‌ی اسلامی و انقلاب اسلامی و نظام اسلامی چه خصوصیّاتی دارد؟ در این مورد هم البتّه خیلی صحبت شده -همه صحبت کرده‌اند، بنده هم مطالبی همیشه عرض کرده‌ام، دیگران هم گفته‌اند- امّا حالا اگر بخواهیم به طور خلاصه در چند جمله که متناسب با آموزش و پرورش هم هست، آن انسان طراز اسلامی‌ای را که توقّع هست آموزش و پرورش او را تربیت کند معرّفی کنیم، این جور تعریف میکنیم که انسانی باشد با این خصوصیّات: اوّلاً مؤمن باشد؛ ایمان اوّلین شرط است. ثانیاً خردمند باشد؛ یعنی عقل را به کار بگیرد. «لَعَلَّکُم تَعقِلون»[2] در قرآن ببینید چقدر هست! ثالثاً اندیشمند باشد؛ یعنی فکر کند. عقل فقط برای پیدا کردنِ راه‌های عملیِ زندگی نیست؛ عمده برای فکر کردن و اندیشیدن است، که این از دانشمند شدن مهم‌تر است. اگر …

ایمان توحیدی خالص و اثر آن در ساخت شخصیت انسان و جامعه

اسلام الگوی مستقلّ خودش را دارد. الگوی اسلامی برای نظام‌سازی و جامعه‌سازی به طور خلاصه یک الگویی است مرکّب از ایمان و علم و عدل؛ این سه عنصر اصلی است. ایمان به معنای ایمان توحیدیِ خالص که این ایمان توحیدیِ خالص، هم در ساخت شخصیّت انسانها تأثیر میگذارد، هم در ساخت جامعه و قواره‌ی عمومی جامعه اثر میگذارد، و هم در عمل شخصی امتداد دارد، هم در شکل اجتماعی. علم با گستره‌ی بی‌انتهای [آن] -هم علم الهی، هم علم طبیعی به آن [معنا] که غربی‌ها هنرشان را در آن نشان دادند، [یعنی] تسخیر طبیعت و تسلّط بر طبیعت و مانند اینها- جزو چیزهایی است که در اسلام ممدوح است. بعد انسان عروج میکند از این مرحله به مراحل بالاتر؛ علم به …