ایمان دینی اکثریت قریب به اتفاق مردم با وجود ضعف عملی برخی
ایمان دینیِ قریب به کلّ مردم کشور؛ این خیلی مهم است. مردم ما واقعاً مردم مؤمنی هستند که شاید در کشورهای اسلامی این هم جزو موارد نادر باشد. ممکن است از لحاظ عملکرد و ظواهر و مانند اینها بعضیها پایبندی درستی به شرع و شریعت و مانند اینها نشان ندهند امّا ایمان دینی و اسلامی در یک اکثریّت قریب به اتّفاقی در آحاد کشور وجود دارد. خب، از اینها میشود برای پیشرفت کشور استفاده کرد. آن کسی که بتواند، اصلح است؛ بتوانند دولتهای ما انشاءالله از این ظرفیّتها استفاده کنند. آن کسی که توانایی استفادهی از این فرصتها، از این ظرفیّتها را داشته باشد، اصلح است؛ فرد اصلح، او است.
سرمایهٔ ارزشمند و عامل ایستادگی مردم در برابر رژیم طاغوت
… که احتیاج به کمک مردم دارد؛ [اگر] مردم این اعتماد به نفْس را نداشته باشند، شما نمیتوانید این کار را انجام بدهید؛ که بنده مفصّل راجع به این اعتماد به نفْس ملّی یک وقتی صحبت کردم.[5] یا استحکام ایمان ملّی؛ یک اصولی وجود دارد که ملّت ما به این اصول مؤمن است؛ این ایمان موجب شد که در آن وقتی که در دست مردم هیچ اسلحهای نبود، حتّی سنگ هم خیلی اوقات نبود، توانستند در مقابل گلولهی نظامیان رژیم طاغوت بِایستند و او را سرنگون کنند؛ [این] بر اثر ایمان بود. این ایمان ملّی خیلی سرمایهی ارزشمندی است؛ حفظ ایمان ملّی، یکی از این سرمایهها است که به مردم ارتباط پیدا میکند. یا مسئلهی معیشت عمومی یا مسئلهی روان بودن مسائل اجتماعی.
توان ایمان دینی در بسیج مردم، نگه داشتن آنان در صحنه و آسان کردن سختیها
عنصر دوم هم عنصر ایمان دینی مردم است. ایمان دینی، آن معجزهگری است که قادر است اولاً همهی مردم را بسیج کند و بیاورد، ثانیاً آنها را در صحنه نگه دارد، و ثالثاً سختیها را برای آنها هموار و آسان کند؛ هیچ ایمان دیگری این خصوصیت را ندارد. ایمان دینی میگوید شما اگر چنانچه فائق شدید و پیش بردید، پیروزید؛ اگر کشته هم شدید، پیروزید؛ اگر زندان هم افتادید، پیروزید؛ چون به وظیفه عمل کردید. وقتی کسی یک چنین اعتقاد و ایمانی داشت، دیگر شکست برایش معنا ندارد؛ لذا وارد میدان میشود. این همان عاملی است که …
ایمان عمیق و همراه با عواطف مردم از نقاط قوت نظام
ما نقاط قوّت فراوانی داریم. یکی دیگر از نقاط قوّت ما همین ایمانِ همراه با عواطف مردم است. ایمان مردم، ایمان عمیقی است. البته این مخصوص ملت ما نیست؛ شما اگر به کشورهای مسلمان شوروی سابق نگاه کنید، میبینید بعد از هشتاد سال که در این کشورها دائماً علیه مذهب کار شد، وقتی اینها از زیر بار حکومت کمونیستی شوروی خارج شدند، به طور طبیعی همه به طرف اسلام گرایش پیدا کردند. البته اینکه …
ناکامی رژیم پهلوی در منصرف کردن مردم از دین و لزوم تکیه بر ایمان مردم
در کشورِ خود ما سالهای متمادی علیه ایمانِ مذهبی با دو شیوه متنوّع مبارزه کردند. یک شیوه، شیوه رضاخانی، با قلدری و زور و سر نیزه؛ و یک شیوه، شیوه مدرنِ فرهنگىِ دوره محمدرضا شاهی. انواع و اقسام روشها را به کار بردند، برای اینکه مردم را از دین منصرف کنند؛ اما شما ببینید بعد از گذشت پنجاه سال از حکومت ظالمانه آنها، آن حرکت عظیم اسلامی اتفاق افتاد. ایمان مردم اینگونه عمل میکند. ما باید روی ایمان مردم اینطور حساب کنیم. این یکی از نقاط قوّت ماست. این ایمان هرچه آگاهانهتر شود و هرچه با مشاهده رفتار و گفتار و عمل ما پایهاش محکمتر گردد، برای این انقلاب پشتوانه بهتری خواهد بود.
همراهی ایمان با عواطف و حفظ پایههای نظام در برابر دستگاههای خارجی
کمتر کشوری هم وجود دارد که توانسته باشد ایمان را اینطور به صحنه بیاورد. شاید از اختصاصیات کشور ما این باشد که در اینجا ایمان با عواطف و عشق و شور و هیجان همراه است؛ عواطفِ نسبت به اهلبیت و بزرگان دین. نتیجه ایمانِ همراه با عواطف این است که مردم آنچنان محکم پایههای این انقلاب و این نظام را نگه داشتند که دستگاههای خارجی با همه ثروت علمیشان نتوانستند کار زیادی بکنند. لذا به این خردهکاریها رو آوردهاند، که شما بعضی از مظاهرش را هم مشاهده میکنید.
تحتالشعاع قرار گرفتن انگیزههای قومی و زبانی در برابر ایمان دینی در انقلاب
نکتهى اوّل؛ در انقلاب اسلامى ایران، همهى انگیزهها و عوامل، تحتالشّعاع ایمان دینى قرار میگیرد و قرار گرفته است؛ زبان، قومیّت، انگیزههاى وابستگى به بخش معیّنى از خاک. هر کسى مال هر شهرى است، آن شهر را دوست دارد امّا همهى ملّت ایران، از هر قومى، چه ترک، چه فارس، چه عرب، چه کُرد، چه بلوچ، چه ترکمن، چه لر و چه هر یک از اقوام دیگر ایرانى، در درجهى اوّل مسلمان است و در درجهى دوّم [صاحب] بقیّهى انگیزهها است. اشتباه کردهاند …
انگیزهٔ بیشتر مبارز مسیحی مؤمن در کنار مجاهدان باایمان و مردمی
… و شد میکردند، از یکی از ارکان آن سازمان پرسیدم: چرا پرچم اسلام را در مبارزهی بحق خود بلند نمیکنید؟ پاسخ او این بود که در میان ما، بعضی هم مسیحیاند. این شخص بعدها در یک کشور عربی به دست صهیونیستها ترور و کشته شد و انشاءالله مشمول مغفرت الهی قرار گرفته باشد؛ ولی این استدلال او ناقص و نارسا بود. به گمان من، یک مبارز مسیحىِ مؤمن در کنار یک جمع مجاهد فداکاری که خالصانه، با ایمان به خدا و قیامت و با امید به کمک الهی میجنگد و از حمایت مادی و معنوی مردمش برخوردار است، انگیزهی بیشتری برای مبارزه مییابد تا در کنار گروه بیایمان و متکی به احساسات ناپایدار و دور از پشتیبانىِ وفادارانهی مردمی.
کارآمدتر و مؤثرتر از هر سلاح و وسیله برای نظام
… خدای متعال به وسیلهی این مردم و این دلهاست که این نظام را حمایت میکند؛ «هو الّذی ایّدک بنصره و بالمؤمنین».[1] خداوند متعال به پیغمبرش میفرماید که پروردگار، تو را به وسیلهی مؤمنین یاری کرد. جمهوری اسلامی امروز هم همین جور است، آن روز هم همین جور بود. ما وسیلهی دیگری نداریم؛ وسیله، همین ایمانهای مردم است که از هر سلاحی کارآمدتر است، از هر وسیلهای مؤثرتر است. آن روز هم همین جور بود. مردم آمدند این توطئهها را جارو کردند. البته یک توطئه که جارو شد، معنایش این نیست که توطئه تمام شد؛ خوب، دشمن بیدار است؛ یک بازی دیگری، یک توطئهی دیگری، یک ماجرای دیگری. مردم که بیدار بودند، فرقی نمیکند؛ صد تا توطئه هم که بیاورند، …
عمق ایمان مردم فارس و شیراز بر پایهٔ مطالعه، نه ادعا
من به شما عرض بکنم، عمق ایمان مردم استان فارس - و بخصوص شهر شیراز - یک ادعا نیست؛ این سخن با مطالعه و دقت به همهی جوانب گفته میشود. در این شهر، با آن سوابق مذهبی، با بُروز آن علما و روحانیونی که اشاره کردم و حرکاتی که در طول سالهای گذشته انجام داده بودند، از دو سو برای غلبهکردن بر ایمان دینی سرمایهگذاری شد:
اتکای حضور مردم در انقلاب به ایمان آنان
… و بیاعتنائی به حضور مردمی - که متأسفانه امروز در بعضی از نگاههای شبهروشنفکرانه، انسان مشاهده میکند - خطاست. وقتی مردم به یک سمتی گرایش پیدا میکنند، کسانی که از این گرایش خود را منتفع نمیبینند، اسمش را میگذارند حرکت پوپولیستی و حرکت عوامگرائی! این خطاست. انقلاب را همین ارادههای مردمی و همین حضور مردمی - که متکی به ایمان آنها بود - توانست بوجود بیاورد و به پیروزی برساند. ملت ایران با ایمانش، با احساساتش، با غرور ملیاش، با افتخار به گذشتهی تاریخی و مواریث عظیم فرهنگیاش، توانست این حرکت عظیم را بوجود بیاورد.
تلاش برای سست کردن ایمان مردم، مقابله با عزت و سعادت ملی
… باللَّه و رسوله و تعزّروه و توقّروه و تسبّحوه بکرة و اصیلا»،[2] یعنی تا این ایمان نباشد، هیچ چیز پیش نخواهد رفت. این نکته را در ذهنتان بگنجانید؛ آن وقت نگاه کنید ببینید کسانی که در رخنه به ایمان عمومی تلاش میکنند - و همیشه تلاش داشتهاند - دنبال چه هستند. میدانید که این ایمان پایه اصلی سعادت و افتخار ملت است. هر عامل و هر مبلّغی که پایه این ایمان را سست کند - به هر نحوی که باشد؛ یا او را دچار وسوسه و تردید کند، یا او را به حالت بیقیدی و لاابالیگری و باریبههرجهتی و ولنگاری بکشاند - آن هدف پلید را دنبال میکند؛ یعنی با عزّت ملی، با افتخار ملی و با سعادت ملت به مقابله میپردازد.
برتری ایمان مردم امروز بر ایمان سربازان امیرالمؤمنین (ع)
… به گردن روحانیّون، که اینها موجب هستند. خب بالاخره وقتى یک کار به این عظمت کسى میخواهد انجام بدهد، این چیزها هم در آن هست؛ ما که نباید تعجّب کنیم. یادمان بیاید که شخصیّتى مثل امیرالمؤمنین در زمان خودش متّهم شد به اینکه نماز نمیخواند؛ ما چه توقّعى داریم؟ البتّه زمان ما از زمان امیرالمؤمنین خیلى بهتر است. ایمان مردم ما از ایمان سربازان امیرالمؤمنین بمراتب بالاتر است.
پاسخ مردم به ندای امیرالمؤمنین (ع) بیآنکه او را دیده باشند، برخلاف آزاردهندگان نزدیکش
مردم ما امیرالمؤمنین را ندیدند و صداى او را نشنیدند امّا به نداى او پاسخ دادند. آنها از نزدیک میدیدند على را در عین حال آن جور او را آزار میکردند. امیدوارم که خداوند متعال به ما توفیق بدهد.
یکی بودن ایمان دینی و انقلابی و بیارزشی مسئولی که آن را سست کند
… مضر است. یک وقت کسى میگوید آقا حالا تندىهایى کردند، تندىهایى میکنند، بىرویّه عمل میکنند؛ خب هر جا تندىاى بىرویّه باشد غلط است؛ اینکه محلّ بحث نیست؛ بحث سر شما است که میخواهید چه تصمیم بگیرید؛ عاقلانه، خونسردانه، با تسلّط بر جوانب امر، شما نباید بگذارید. اگر آن استادى یا آن مسئولى که در رابطهى خودش با دانشجو میخواهد بیاید پایههاى ایمان دینى ــ که همان ایمان انقلابى است؛ انقلابى یعنى همان دینى، هیچ فرقى نمیکند؛ دین که میگوییم، معلوم است که دینِ پایهى انقلاب را میگوییم ــ و ایمان انقلابى آنها را سست بکند، او چه مسئولى است؟ او چه دلسوزى است؟ او چه ارزشى براى پیشرفت علم کشور دارد؟ او چه کمکى به استقلال این ملّت میتواند بکند؟ این همان دانشگاهِ گذشته میشود؛ دانشگاه گذشته حقیقتاً براى این مملکت سودمند نبود. خب، بنده خبر دارم هزاران دکترى که آمدند، بچّههایى را نجات دادند، مریضهایى …