رفتن به محتوای اصلی

ایمان

نام‌های دیگر: ایمان به خدا، ایمان، عزم و جهاد

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

باور قلبی به خدا و دین، شرایط و آثار آن.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:بیانات در نشست سه‌جانبه با شهید مطهری و دکتر شریعتی— ۱۳۵۵/۱۰/۱۰

سیر زمانی

از ۱۳۵۵ تا ۱۴۰۴
۱۳۵۵۱۴۰۴

فقط سال ۱۳۸۲همهٔ سال‌ها

تعریف در کلام رهبر

امروز مى‌بینید که دنیا در چه وضعى است؛ امپراتورى‌ها چطور دارند تجزیه میشوند؛[6] ملّتها چطور دارند سر بلند میکنند؛ اسلام چگونه دارد سیطره‌ى معنوى خودش را بر دلها آشکار میکند. پس ما باید درس بگیریم. هرجا هستیم، هر کار داریم، باید اوّل، نیّتمان کسب رضاى الهى باشد؛ اساسى‌ترین بخش قضیّه همین است. خدا را باید خشنود کرد با عمل صالح. عمل و صلاح، با هم. ما صلاح بدون عمل نداریم. در قرآن بعد از ایمان، عمل صالح است. اگرچه ایمان هم طبق بعضى از روایات، عمل است: اَلایمانُ هُوَ العَمَل؛ عملِ جوانحى است، عمل قلبى است؛ اراده‌اى است که انسان بر قلب خود و بر روح خود حاکم میکند و اراده ‌کردن گاهى، شاید هم همیشه، مشکل‌تر و سنگین‌تر است از عمل کردن به جوارح و به جسم؛ مشکل قضیّه‌ى ما گاهى آنجا است. عمل باشد و در خطّ صلاح باشد؛ و معیار و فارق صلاح و فساد این است که ما آن کار را براى رضاى خدا انجام میدهیم یا نه. بدیهى است که وقتى انسان میخواهد کارى را براى رضاى خدا انجام بدهد، وقتى این احساس از ما متمشّى[7] میشود که بررسى کرده باشیم و حُسن عمل را و مطلوبیّت عمل را فهمیده باشیم، بعد آن را براى رضاى خدا انجام بدهیم. پس در بطن کسب رضاى خدا، آگاهى و هوشیارى و توجّه همه‌جانبه و تدبیر الهى مؤمن و مانند اینها هست.
باید از تجهیزات و جنگنده‌ها و دیگر وسایل موجود - حتّی یک تفنگ معمولی - نگهداری کنیم. تفریط و اسراف در سرمایه‌های ارتش، ممنوع و حرام شرعی است. هیچ کس حق ندارد این تفریط را بکند؛ همچنان که تفریط نیروهای انسانی نیز همین گونه است. شما حق ندارید عناصر کارآمد را معطّل بگذارید. کار شایسته و خوب باید از انسانهای کارآمد دریافت شود. باید این گردونه به طور دائم حرکت کند. این چیزها را در نظر داشته باشید و مهمتر این که به پشتیبان و تضمین کننده موفقّیت همه اینها که روح ایمان است، توجّه کنید. یک موجود بیایمان، اگر در حدّ اعلای تخصّص هم باشد، به درد بخور نیست؛ باید ایمان داشته باشد. ایمان آن جایی است که دل انسان احساس استقرار میکند. آدم بیایمان، دمدمی مزاج، مذبذب و غیر قابل اعتماد است. ایمان را در خود و در بخشهای زیر مسؤولیتتان تقویت کنید. از این توصیه‌هاست که دشمن ناکام میشود و میترسد.
ایمان هم یعنی این که انسان واقعاً مؤمنانه وارد میدان شود. سعی کنید ایمانتان را قوی کنید. الحمدللَّه همه شما دلهایتان پاک و صاف است و ایمانها در دلهایتان میدرخشد - انسان میتواند این را حس کند - در عین حال بکوشید آن را عمیق کنید، تا با هر حادثه‌ای متزلزل نشود. با مطالعات خوب، با استفاده از انسانهای والا و استادهای خوب، آن را تقویت کنید.

آثار ایمان: امیدواری، تشویق، پایداری و کوچک شمردن شکست‌ها

… کنید؛ آنچه را که دارید، خوب نگه دارید و از نقصها و ضعفها آن را بپیرایید و بر آن بیفزایید. شما میتوانید این کارها را بکنید. بدانید که مایه اصلی برای این کار، ایمان و اعتماد است؛ ایمان و اعتماد به خدا و ایمان به خود. اسلام، ما را به این راه رهنمون میشود. بهترین وسیله برای انسان، ایمان است. ایمان، انسان را امیدوار میکند؛ او را تشویق میکند؛ او را پایدار و شکستها را از نظر او کوچک میکند؛ به او امید میدهد تا دنبال تواناییهایی که خدا در وجود انسان به ودیعه گذاشته، برود.

لزوم تقویت روحیهٔ ایمان در خود مسئولان و سپس در مردم از طریق برنامه‌ها

در زمینه فرهنگی، باید به تقویت روحیه ایمان توجّه شود. آقای رئیس‌جمهور در زمینه جامعه اخلاقی مطالب بسیار خوبی بیان کردند. منطق ایشان، کاملاً صحیح و درست است. ما باید روحیه ایمان و عنصر ایثار و فداکاری را در درجه اوّل در خودمان و سپس در مردم تقویت کنیم. این هم باید در برنامه‌ها گنجانده و دیده شود. بخش مهمّی که قدرت ملی ما را تشکیل داد، همین روحیه ایثار بود که در جنگ به صورت شهادت‌طلبی ظاهر شد. در میدانی هم که امروز در مقابل خود داریم - که یقیناً از میدان جنگ پیچیده‌تر و دشوارتر است - نیروی ایثار و فداکاری که همه معادلات را به هم میریزد، باید مطرح شود. …

ایمان به خدا مایهٔ پررنگی حضور مردم و هراس دشمن

مردم عزیز؛ برادران و خواهران من در سراسر کشور! شما نشان دادید که ملت مقاوم و مؤمن و بزرگی هستید؛ دشمنان خود را در این سالهای متمادىِ بعد از انقلاب همیشه ناکام کردید و پشتِ در گذاشتید. مهمترین چیزی که شما را در این راه یاری کرده است، ایمانِ به خدا و وحدت کلمه بوده است. ایمانِ به خدا و وحدت کلمه حضور شما را در صحنه‌ها پُررنگ میکند و این دشمن را تا اعماق جانش میترساند.

ایمان به خدا، عامل پایداری در برابر توطئهٔ دشمن

آنچه ما را در مقابل توطئه دشمن، پایدار میکند، ایمان به خدا و اعتماد به وعده الهی است. وعده الهی این است که: «ولینصرنّ اللَّه من ینصره[1] »؛ آن کسی که دین خدا را نصرت کند؛ آن کسی که طبق دستور الهی نیروهای خود را در راه نجاح و فلاح و صلاح به میدان بیاورد، خدای متعال او را تنها نخواهد گذاشت و او را موفّق و پیروز خواهد کرد. تجربه ما هم همین را …

شکست‌ناپذیری ملت با ایمان عمیق در برابر چالش‌های بین‌المللی

… ماه قبل به دانشجویان گفتم و الآن هم به شما میگویم تا همه بدانند که وقتی ملتی ساخت داخلیاش مستحکم است، اختلاف سلیقه، افرادش را به دشمنان یکدیگر تبدیل نمیکند. این ملت برای مسؤولان و محورهای اداره کشورش اهمیت و احترام قائل است؛ چون این موضوع تعیین کننده است. وقتی دلهای این ملت با ایمان عمیق - مثل ایمان شما - همراه شد، هیچ قدرتی نمیتواند آن را شکست دهد و وادار به عقب‌نشینی کند. ما با این پشتوانه میتوانیم با همه چالشهای بین‌المللی مقابله کنیم و پیش برویم.

انتقام دشمنان از مؤمنان به‌خاطر ایمانشان و تسلیم‌ناپذیری مؤمن

خداوند متعال با اشاره به یکی از ملتهای مؤمن گذشته میفرماید: «و ما نقموا منهم الّا ان یؤمنوا باللَّه العزیز الحمید[1] »؛ دشمنان، چون آنها را مؤمن یافته بودند - و انسان مؤمن تسلیم زور و استکبار نمیشود - به‌خاطر ایمانشان از آنها انتقام میگرفتند. ایمان، ایستادگی، مقاومت و خودباورىِ ملت ایران برای دشمن ناگوار است. آنها حکومتهای مطیع و فرمانبر و ملتهای بیحال و تسلیم در مقابل زورگوییهایشان را میپسندند. امروز فریاد اسلام خواهىِ ملت ایران که اوّل بار از زبان امام امّت برخاست، ملتها را بیدار کرده و دلها را …

افزایش ایمان مؤمنان در برابر ترس‌افکنی دشمنان

… نمایند. آن‌روز این آیه شریفه را برای دوستان دیگری که این‌جا بودند، خواندم: «الّذین قال لهم النّاس انّ النّاس قد جمعوا لکم فأخشوهم[2] ». در مدینه پیغمبر جنجال درست میکردند که: «جمع شده‌اند و میخواهند پدرتان را دربیاورند! از بین رفتید، نابود شدید؛ تمام شد». آیه قرآن نازل شد که وقتی یاوه‌گویان و هرزه‌گویان و ضعیفان چنین فضایی را ایجاد میکنند و این میکروب و ویروس خطرناک ترس را در فضا میپراکنند، مؤمنان کسانی هستند که «فزادهم ایمانا[3] »؛ ایمانشان بیشتر میشود. «و قالوا حسبنااللَّه و نعم الوکیل[4] ». این «حسبنااللَّه و نعم الوکیل» متعلّق به این‌جاست. یعنی در مواجهه با تلاطمی که دشمن میخواهد به‌وسیله امواج تبلیغاتی و روانی خود ایجاد کند، آرامش دارند. همان «سکینه» است: «هو الّذی انزل السّکینة فی قلوب المؤمنین»؛ خدای …

شکل‌گیری نیروی آزادکنندهٔ خرمشهر از کانون ایمان و تصمیم

شاید بعضی از شما داخل آن جریان بودید، اما بنده از نزدیکتر شاهد بودم نیرویی که باید خرمشهر را آزاد می‌کرد، به وسیله‌ی چه عوامل و چه ابزارها و چه امکانات و چه کانون عظیمی از ایمان و تصمیم شکل گرفت و همین نیرو رفت مثل گلوله‌ای به سینه‌ی دشمن خورد و آن حادثه‌ی عجیب را به‌وجود آورد؛ که وقتی ما خرمشهر را گرفتیم، ورق برگشت و دنیا عوض شد. قبل از آن هم میانجیها می‌آمدند و می‌رفتند؛ اما بعد از پیروزی در خرمشهر، اوّلین دسته از میانجیها وقتی به ایران آمدند، طور دیگری حرف می‌زدند و اصلاً سبک حرف زدنشان با گذشته فرق کرده بود. یکی از همین آقایان …

نقش عناصر مؤمن و متدین در موفقیت‌های چشمگیر

اگر به معنای حقیقی کلمه، موازین اسلامىِ مدیریّت مورد توجّه قرار گیرد، بدون تردید در همه حرکتهای علمی و فرهنگی دانشگاه تأثیر میگذارد و در همه بخشها خیلی ساماندهی میکند؛ به اعتقاد ما این‌طور است. بنده الان هرچه نگاه میکنم، در بخشهایی که موفّقیتهای چشمگیر داریم - چه در دانشگاه و چه در خارج دانشگاه - جای پای عناصر مؤمن و مسلمان و معتقد را میبینم. در دانشگاهِ شما هم بنده کارهای برجسته‌ای را مشاهده کردم که کار همین بچه‌های مؤمن و متدیّن و معتقد است. کارهای خوب، از انسانهای مؤمن صادر میشود. علیالقاعده مدیریّت اسلامی بر حرکت اسلامی دانشجویان تأثیر مثبتی خواهد داشت؛ هم کمک میکند به این حرکتها، و هم کمک میکند تا این حرکتها راه درستشان را ادامه دهند و دچار اشتباه و خطا نشوند.