رفتن به محتوای اصلی

ایمان

نام‌های دیگر: ایمان به خدا، ایمان، عزم و جهاد

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

باور قلبی به خدا و دین، شرایط و آثار آن.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:بیانات در نشست سه‌جانبه با شهید مطهری و دکتر شریعتی— ۱۳۵۵/۱۰/۱۰

سیر زمانی

از ۱۳۵۵ تا ۱۴۰۴
۱۳۵۵۱۴۰۴

فقط سال ۱۳۷۶همهٔ سال‌ها

تعریف در کلام رهبر

امروز مى‌بینید که دنیا در چه وضعى است؛ امپراتورى‌ها چطور دارند تجزیه میشوند؛[6] ملّتها چطور دارند سر بلند میکنند؛ اسلام چگونه دارد سیطره‌ى معنوى خودش را بر دلها آشکار میکند. پس ما باید درس بگیریم. هرجا هستیم، هر کار داریم، باید اوّل، نیّتمان کسب رضاى الهى باشد؛ اساسى‌ترین بخش قضیّه همین است. خدا را باید خشنود کرد با عمل صالح. عمل و صلاح، با هم. ما صلاح بدون عمل نداریم. در قرآن بعد از ایمان، عمل صالح است. اگرچه ایمان هم طبق بعضى از روایات، عمل است: اَلایمانُ هُوَ العَمَل؛ عملِ جوانحى است، عمل قلبى است؛ اراده‌اى است که انسان بر قلب خود و بر روح خود حاکم میکند و اراده ‌کردن گاهى، شاید هم همیشه، مشکل‌تر و سنگین‌تر است از عمل کردن به جوارح و به جسم؛ مشکل قضیّه‌ى ما گاهى آنجا است. عمل باشد و در خطّ صلاح باشد؛ و معیار و فارق صلاح و فساد این است که ما آن کار را براى رضاى خدا انجام میدهیم یا نه. بدیهى است که وقتى انسان میخواهد کارى را براى رضاى خدا انجام بدهد، وقتى این احساس از ما متمشّى[7] میشود که بررسى کرده باشیم و حُسن عمل را و مطلوبیّت عمل را فهمیده باشیم، بعد آن را براى رضاى خدا انجام بدهیم. پس در بطن کسب رضاى خدا، آگاهى و هوشیارى و توجّه همه‌جانبه و تدبیر الهى مؤمن و مانند اینها هست.
باید از تجهیزات و جنگنده‌ها و دیگر وسایل موجود - حتّی یک تفنگ معمولی - نگهداری کنیم. تفریط و اسراف در سرمایه‌های ارتش، ممنوع و حرام شرعی است. هیچ کس حق ندارد این تفریط را بکند؛ همچنان که تفریط نیروهای انسانی نیز همین گونه است. شما حق ندارید عناصر کارآمد را معطّل بگذارید. کار شایسته و خوب باید از انسانهای کارآمد دریافت شود. باید این گردونه به طور دائم حرکت کند. این چیزها را در نظر داشته باشید و مهمتر این که به پشتیبان و تضمین کننده موفقّیت همه اینها که روح ایمان است، توجّه کنید. یک موجود بیایمان، اگر در حدّ اعلای تخصّص هم باشد، به درد بخور نیست؛ باید ایمان داشته باشد. ایمان آن جایی است که دل انسان احساس استقرار میکند. آدم بیایمان، دمدمی مزاج، مذبذب و غیر قابل اعتماد است. ایمان را در خود و در بخشهای زیر مسؤولیتتان تقویت کنید. از این توصیه‌هاست که دشمن ناکام میشود و میترسد.
ایمان هم یعنی این که انسان واقعاً مؤمنانه وارد میدان شود. سعی کنید ایمانتان را قوی کنید. الحمدللَّه همه شما دلهایتان پاک و صاف است و ایمانها در دلهایتان میدرخشد - انسان میتواند این را حس کند - در عین حال بکوشید آن را عمیق کنید، تا با هر حادثه‌ای متزلزل نشود. با مطالعات خوب، با استفاده از انسانهای والا و استادهای خوب، آن را تقویت کنید.

نجات‌بخشی و برانگیزانندگی معرفت ایمانی بیش از استدلال

من البتّه به‌ صورت ایمانى، از خانواده گرفتم؛ به ‌صورت معرفتى بعدها با فکر، با مطالعه‌ى کتابهاى استدلالى توانستم به معرفتِ استدلالى دست پیدا کنم. و من میتوانم به شما بگویم: عزیزان من! معرفتِ استدلالى لازم است، امّا آنچه انسان را نجات میدهد و به حرکت وامیدارد همان معرفت ایمانى است؛ یعنى وقتى که ابو‌ذر مسلمان شد، پیغمبر اسلام نرفته بود برهان نظم و برهان خُلف و برهان علّت اولىٰ را براى او بیان کند و بگوید به این دلیل خدایى هست و خدا یکى است و این بتها خدا نیستند؛ نخیر، با آن بیان پُرجاذبه‌ى خودش ایمانى را در دل ابو‌ذر انداخته بود؛ آن …

طلب ایمان پایدار تا هنگام مرگ و قیامت به‌عنوان نیازی حتمی

… براى من نگه‌دار؛ وَ تَوَفَّنى اِذا تَوَفَّیتَنى عَلَیه؛ وقتى من را میمیرانى، و جان من را میگیرى ــ تَوَفّىٰ یعنى گرفتن جان ــ بر این ایمان، جان من را بگیر؛ وَ تَبَعَثُنى اِذا بَعَثتَنى عَلَیه،[5] حتّى در قیامت، وقتى من را برمى‌انگیزى، با این ایمان برانگیز. این دعا است؛ امام آنچه را از خدا میخواهد ــ آن هم در دعاى ابوحمزه، در دعاهاى پُرحال و پُرشور ــ نشان‌دهنده‌ى این است که این یک نیاز حتمى است.

عمیق و شفاف کردن ایمان، راه جلوگیری از تزلزل جوان

… برتر رفت، مدام بهتر شد، مدام بالاتر رفت؛ امّا مواظب باشید، این، وسیله‌ى لغزش و دور افتادن از راه، دور افتادن از خدا نشود؛ به غلتیدن در آن پرتگاه‌هایى که انسان باید از آنها پرهیز کند، منتهى نشود. با جوانهاى دانشگاه‌ها که شما کار میکنید، با این دید نگاه کنید. چه ‌جور میشود جلویش را گرفت؟ با شفّاف شدن و عمیق شدن ایمان. سعى کنید ایمانتان را هر چه میتوانید عمیق و شفّاف بکنید، و این کار دشوارى هم نیست، کار خیلى آسانى است. این به یک معنا آسان‌ترین کارها است؛ چرا؟ چون آن چیزى که شما به آن ایمان پیدا کرده‌اید، هم از جنبه‌ى دینى، هم از جنبه‌ى سیاسى، قوی‌ترین، مستحکم‌ترین، و قابل اعتمادترین و درخورِ درخورترین براى عشق ورزیدن است. هم تفکّر انقلابى ما که خوشبختانه تفکّر سیاسى ما است، …

پیروزی ملت باایمان و بااراده در همهٔ میدان‌ها بر دشمنان

… و تاریختان استمرار ببخشید؛ یعنى باز هم بر همّتتان و بر تلاشتان بیفزایید؛ کارهاى جدید، ابتکارهاى تازه، تصرّف میدانهاى نو و گشودن راه‌هاى ناگشوده را ادامه بدهید. و مسئولین عزیز بخشهاى گوناگون! از این پدیده درس بگیرید؛ به نیروى معنوى جوانها اهمّیّت بدهید. بدانید که اگر یک ملّتى از ایمان برخوردار بود و بااراده بار آمد و قدرت تصمیم‌گیرى به او تعلیم داده شد، این ملّت در همه‌ى میدانها پیروز است. چنین ملّتى در میدان سیاست، در میدان مبارزات فرهنگى، در میدان مبارزات نظامى، در مقابل همه‌ى دشمنان‌ پیروز خواهد شد.

خواستن ایمان قوی و یقین ثابت از خدا در دعا

… می‌پسندد ارتباط با او است؛ این ارتباط با درخواست حاجت است، بسیار خب حاجت بخواهید، خدا هم ان‌شاءالله‌ عطا خواهد کرد؛ اگر مصلحت شما باشد، خدا آن حاجت را روا خواهد کرد. آینده‌تان را بخواهید، توفیقاتتان را بخواهید، پیشرفتتان را بخواهید، سلامت خودتان را بخواهید؛ خود ایمان قوى را از خدا بخواهید. میدانید در دعاهاى ما یکى از خواسته‌هایى که روی آن خیلى تکیه شده همان ایمان و یقین ثابت و روشن و شورانگیز است؛ این را هم از خدا بخواهید، آن را هم خدا به شما میدهد. دنیا بخواهید، آخرت بخواهید، براى پدر و مادرتان بخواهید، براى دوستانتان بخواهید.

نقش تعیین‌کنندهٔ ایمان ملت ایران در مقاومت برابر آمریکا

حکومت آمریکا مظهر قدرت استبدادی در امپراتوری سرمایه‌دارهای زورگو و ظالم است. نقش ایمان ملّت مؤمن و مقتدر ایران اسلامی برای ایستادگی و مقاومت شجاعانه در برابر آمریکا حائز اهمّیّت و تعیین‌کننده است.