رفتن به محتوای اصلی

ایمان

نام‌های دیگر: ایمان به خدا، ایمان، عزم و جهاد

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

باور قلبی به خدا و دین، شرایط و آثار آن.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:بیانات در نشست سه‌جانبه با شهید مطهری و دکتر شریعتی— ۱۳۵۵/۱۰/۱۰

سیر زمانی

از ۱۳۵۵ تا ۱۴۰۴
۱۳۵۵۱۴۰۴

روی هر سال بزنید تا فقط شاهدهای همان سال نمایش داده شود.

تعریف در کلام رهبر

امروز مى‌بینید که دنیا در چه وضعى است؛ امپراتورى‌ها چطور دارند تجزیه میشوند؛[6] ملّتها چطور دارند سر بلند میکنند؛ اسلام چگونه دارد سیطره‌ى معنوى خودش را بر دلها آشکار میکند. پس ما باید درس بگیریم. هرجا هستیم، هر کار داریم، باید اوّل، نیّتمان کسب رضاى الهى باشد؛ اساسى‌ترین بخش قضیّه همین است. خدا را باید خشنود کرد با عمل صالح. عمل و صلاح، با هم. ما صلاح بدون عمل نداریم. در قرآن بعد از ایمان، عمل صالح است. اگرچه ایمان هم طبق بعضى از روایات، عمل است: اَلایمانُ هُوَ العَمَل؛ عملِ جوانحى است، عمل قلبى است؛ اراده‌اى است که انسان بر قلب خود و بر روح خود حاکم میکند و اراده ‌کردن گاهى، شاید هم همیشه، مشکل‌تر و سنگین‌تر است از عمل کردن به جوارح و به جسم؛ مشکل قضیّه‌ى ما گاهى آنجا است. عمل باشد و در خطّ صلاح باشد؛ و معیار و فارق صلاح و فساد این است که ما آن کار را براى رضاى خدا انجام میدهیم یا نه. بدیهى است که وقتى انسان میخواهد کارى را براى رضاى خدا انجام بدهد، وقتى این احساس از ما متمشّى[7] میشود که بررسى کرده باشیم و حُسن عمل را و مطلوبیّت عمل را فهمیده باشیم، بعد آن را براى رضاى خدا انجام بدهیم. پس در بطن کسب رضاى خدا، آگاهى و هوشیارى و توجّه همه‌جانبه و تدبیر الهى مؤمن و مانند اینها هست.
باید از تجهیزات و جنگنده‌ها و دیگر وسایل موجود - حتّی یک تفنگ معمولی - نگهداری کنیم. تفریط و اسراف در سرمایه‌های ارتش، ممنوع و حرام شرعی است. هیچ کس حق ندارد این تفریط را بکند؛ همچنان که تفریط نیروهای انسانی نیز همین گونه است. شما حق ندارید عناصر کارآمد را معطّل بگذارید. کار شایسته و خوب باید از انسانهای کارآمد دریافت شود. باید این گردونه به طور دائم حرکت کند. این چیزها را در نظر داشته باشید و مهمتر این که به پشتیبان و تضمین کننده موفقّیت همه اینها که روح ایمان است، توجّه کنید. یک موجود بیایمان، اگر در حدّ اعلای تخصّص هم باشد، به درد بخور نیست؛ باید ایمان داشته باشد. ایمان آن جایی است که دل انسان احساس استقرار میکند. آدم بیایمان، دمدمی مزاج، مذبذب و غیر قابل اعتماد است. ایمان را در خود و در بخشهای زیر مسؤولیتتان تقویت کنید. از این توصیه‌هاست که دشمن ناکام میشود و میترسد.
ایمان هم یعنی این که انسان واقعاً مؤمنانه وارد میدان شود. سعی کنید ایمانتان را قوی کنید. الحمدللَّه همه شما دلهایتان پاک و صاف است و ایمانها در دلهایتان میدرخشد - انسان میتواند این را حس کند - در عین حال بکوشید آن را عمیق کنید، تا با هر حادثه‌ای متزلزل نشود. با مطالعات خوب، با استفاده از انسانهای والا و استادهای خوب، آن را تقویت کنید.

شاهدها (۵۰۲ پاراگراف)

تفاوت اعتقاد دینی با اعتقاد حزبی در عشق و شور

… بسیج میکند. در غیر نظام دینی، چنین چیزی ممکن نیست. این نکته‌ی خیلی مهمّی است. راه این که پشتیبانی مردم را از یک نظام جدا کنند، این است که اعتقادات آنها را در دفاعشان دخالت ندهند؛ بین حضور و اراده و اعتقادات آنها - آن هم اعتقادات دینی - انفکاک ایجاد کنند؛ که میدانید فرق اعتقاد دینی با اعتقاد حزبی و سیاسی این است که اعتقاد دینی، ایمان است و در آن، عشق و شور هست. به هرحال، اینها با اصل دین مقابله میکردند.

لزوم همراهی ایمان با عمل و نه صرف گفتن

… این ملت و اهداف الهی کرده باشد، ارزش بیشتری دارد. ارزشهای جامعه که مرتّب میگویند ارزشها ارزشها، اینهاست. ارزشها یک چیزهای موهوم و خیالی نیست؛ یعنی انسان با ایمان، بر انسان لاابالىِ بیایمانِ بیبندوبارِ بیهدف، ترجیح دارد. البته این ترجیح هم ترجیح مادّی نیست. انسانی که دارای ایمان است، باید عمل با ایمانش همراه باشد. ایمان، صِرف گفتن و صِرف لقلقه‌ی لسان نیست. این‌جاست که جوان این روزگار - جوانی که مرکز و قطب نشاط است - بایستی عملِ صالح را با همه‌ی وجود انجام دهد. عملِ صالح، یعنی تربیت جسم و جان خود، یعنی درس خواندن، کار کردن و بیکار نگشتن، یعنی رفتار خود را با انسانها - با خانواده و با بیگانه - رفتار شایسته قرار …

تفاوت ایمان با تسلیم ظاهری و اسلام آوردن زبانی

نه، من اصلاً این ایمان را نمیگویم؛ این ایمان، همانی است که قرآن اشاره میکند: قالت الاعراب آمنا، قل لم تؤمنوا و لکن قولوا اسلمنا»؛ تسلیم شدیم. آن، تسلیم شدن است، نه ایمان آوردن؛ ملت ما ایمان اسلامی داشتند.

منبع لایزال تغذیهٔ انقلاب و دوری از آسیب‌ها

… شناخته‌اند، برای آن فداکاری هم میکنند، مالشان و جانشان را هم میدهند و تحمل زحمات را هم میکنند. بعد معلوم شد که همین جور است؛ ملت ایران، ملت مؤمنی بود. امروز هم ملت، خوشبختانه مؤمن است. بعد خواهم گفت که اساسی‌ترین هدف دشمنان انقلاب هم همین ایمان و تعبد است. آماج حملات آنها این است و منبع لایزالی است که انقلاب، از آن تغذیه کرده و خوشبختانه از خیلی از آسیبها دور مانده است.

تضعیف ایمان مردم، کمک به آسیب‌های انقلاب

به نظر من این سه چیز، عوامل اصلی است و همه چیز، به این سه چیز برمیگردد. هر دستگاه، یا هر فردی که موجب این سه چیز بشود، به انقلاب ضربه میزند. هر کس موجب گردد که مردم به بیایمانی سوق داده بشوند و ایمان مردم ضعیف بشود، کمک به آسیبهای انقلاب میکند.

معجزهٔ همت انسان و ایمان در حفظ توان پروازی

… که بودند گفتم: امام میگویند میتوانید. آن هواپیماها، به همّت شما و با توانستن شما هنوز پرواز میکنند؛ هنوز از بسیاری از تجهیزات پرنده این منطقه پیشترند؛ هنوز در مصاف با بسیاری از کسانی که وسایل مدرن دارند، برتر و فایق‌ترند. از آن روز، نزدیک بیست سال میگذرد. این است معجزه همّت انسان! این است معجزه‌ی ایمان! آنها را ساختند، آنها را تعمیر کردند، با آنها کار کردند؛ البته مبالغ نسبتاً قابل توجّهی هم در اواخر به آنها اضافه شد. آنچه مهمّ است، روحیه و ایمان است؛ قدردانىِ چیزی است که این انقلاب و این حرکت عظیم به ما داده است؛ یعنی خودباوری، یعنی استقلال، یعنی عزّت، یعنی …

نقش ایمان در پیشرفت و پیروزی بر همهٔ موانع

… بگوییم - ممکن است باشد، ممکن است نباشد - اما آن که من میتوانم به شما جوانان سفارش کنم، این است که جوان اوّلاً باید احساس مسؤولیت کند؛ یعنی واقعاً خودش را مسؤول بداند و بخواهد که زندگی را با پای خودش پیش ببرد و حرکت کند و مثل پر کاهی در امواج حوادث نباشد. ثانیاً با ایمان حرکت کند - ایمان نقش بسیار مهمّی در پیشرفت در همه میدانها و نیز پیروزی بر همه موانع دارد - ثالثاً بصیرت و آگاهی داشته باشد. اگر جوانان این سه خصوصیت را در خودشان تأمین کنند - که البته کار چندان آسانی نیست؛ اما بسیار ممکن هست - من خیال میکنم که هر وضعی دنیا پیدا کند - ارتباطات پیشرفت کند، تمدّنهای گوناگون به عرصه بازار تمدّنها در دنیا پا بگذارند، قدرت بزرگی در دنیا از بین برود، …

تقوا راه رسیدن به ایمان و مرحله‌ای از آن پیش از ایمان

… یک طور راه رفتن است. یک وقت در راهی قدم برمیدارید که زیر پایتان - این طرف، آن طرف - در همه جا بوته‌های خار است. وقتی در میان خارستانی عبور میکنید، طوری قدم برمیدارید که خار به لباس شما نگیرد و ساق پایتان را آزرده نکند. این تقواست؛ یعنی با دقّت، قدم برداشتن. لذاست که اگر آدم، با تقوا باشد، به ایمان خواهد رسید؛ اگر بیتقوا باشد، به ایمان نمیرسد. حتی یک مرحله از تقوا، قبل از ایمان است. آدم بیتقوا آن آدمی است که اگر به او بگویند بیا درباره‌ی مسأله‌ی وجود، مسأله‌ی آفرینش و هدف هستی فکر کن، میگوید: ولش کن بابا! این بیتقوایی است. آدم با تقوا آن کسی است که وقتی درباره‌ی مسأله‌ی هدف هستی و مسأله‌ی خدا و قیامت، بحث و سؤال مطرح میشود، به فکر فرو …

ایمان عمیق همراه با عواطف، ویژگی ملت ایران و کلید حل مشکلات

علّت این‌که در کشور ما بسیج این‌طور درخشان شد و شکفت چه بود؟ ایمان عاشقانه، ایمان عمیق، ایمان توأم با عواطف که از خصوصیات ملت ایران است. مثل بعضی از ملتهای دیگر، عواطف در این ملت جوشان است؛ کلید بسیاری از مشکلات است. این ایمان با آن عواطف همراه شد و این رودخانه عظیم خروشان را به این دریای پهناور تبدیل کرد و مشکلات را در هر جایی که لازم بود، از بین برد. امروز هم هست، باید هم باشد، ادامه هم خواهد یافت و باید هم ادامه پیدا کند. در شرایط کنونىِ کشور، بعضی کسان با همان تفسیر …

بی‌هراسی دل باایمان از تهدیدها و ترس انسان‌های بی‌ایمان

… میکند! سالهای متمادی است که ناوگان امریکا در خلیج فارس است؛ چند نفر از ملت ایران از این ناوگان ترسیدند؟ چند نفرشان از ترس خود را مخفی کردند؟ چند نفر از مسؤولان کشور از ترس ناوگان امریکا، حرف خودشان را پس گرفتند؟ ملتهای زنده که نمیترسند. ملت مؤمن که نمیترسد. دلی که با ایمان است، به این چیزها اعتنایی ندارد. آدمهای ترسو، آدمهای بیایمان، آدمهای جبون و انسانهای نالایق، این ناوگانها و این تهدیدها برایشان ترس دارد و میترسند.

ایمان پشتوانهٔ همهٔ توانمندی‌های رزمندگان و لزوم حفظ آن

… و مقرّرات را که میتواند در قاعده‌ها و میزانها و مقدارهای لازم، شما را حفظ کند، بدانید و آنها را به طور کامل رعایت کنید. قدر موجودیهای خودتان را از سلاح، تجهیزات، امکانات، ماشین‌آلات، ابزار و وسایل بدانید و آنها را نگه دارید، تعمیر کنید، و در حفظشان بکوشید. قدر آن ایمانی را که در شماست - و پشتوانه همه اینهاست - بدانید و حفظش کنید.

زوال ایمان احساسی و سطحی با اندک تکانی

یک دسته منافقین اول ورود پیامبر به مدینه هستند. که آنها کسانی بودند که یا اصلاً هیچ به اسلامی ایمان نیاورده بودند، یا بعضی از آنها ایمانی از روی احساسات - به اسلام - آورده بودند؛ اما حتی در آنهایی هم که ایمان احساساتی و سطحی آورده بودند، اعتقاد به اسلام و به پیامبر و معارف اسلامی، هیچ عمقی نداشت، با اندک تکانی در همان اوایل کار، این ایمان زایل شد و همان کفری که قبلاً" وجود داشت، مستقر شد. آنها چه افرادی بودند؟ کسانی بودند که تعبیر قرآن این است: «فی قلوبهم مرض فزادهم اللَّه مرضاً» همان منافقینی هستند که در اول سوره‌ی بقره و در چند جای دیگر قرآن، راجع به آنها صحبت میشود.

ایمان عامل نجات کشور و مقاومت ملت در برابر فشارها

… خودتان حفظ کنید. ارزش اصلی جهاد به این است. عشق و ارادت بنده به امثال مجموعه شما به خاطر این است. ما هیچ قوم و خویشی با اشخاص نداریم. این‌که شبانه روزی نمیگذرد که من شما جهادگران را بخصوص دعا نکنم، به خاطر وجود این گوهر تابناک در درون شما و در میان شماست. این را حفظ کنید. این است که میتواند کشور را نجات دهد. این است که به این ملت، نیرو میبخشد که بتواند در مقابل فشارها مقاومت کند. فشار، زیاد است. از اوّلِ انقلاب هم فشار، زیاد بوده است؛ نه این‌که امروز خصوصیتی دارد. البته گاهی اوقات در داخل، بعضی از افراد غریبه - واقعاً باید گفت غریبه - و بیگانه‌صفت، حرفهایی میزنند، یا کارهایی میکنند که دشمن، تطمیع و تشجیع میشود و فشارها را زیاد میکند! …

ناکامی مخالفان دین در زدودن ایمان دینی از دل‌ها

… آن، کارهای سیاسىِ عجیبی علیه انقلاب میشد که بعضی مستقیماً بود و بعضی غیرمستقیم. عقبات فرهنگی داشتیم؛ بخصوص در آن دو سال اوّل انقلاب. کسانی که هیچ وقت دلشان با دین و اهل دین صاف نبود، از این‌که میدیدند یک نظام دینی بر سرِ کار آمده است، به شدّت عصبانی بودند. آنچه میتوانستند میکردند تا بتوانند ایمان دینی را از دلها زایل کنند. البته در جوش و خروشِ آن روز انقلاب و مردم، کاری از پیش نمی‌بردند و بالاخره هم یکی یکی از کشور خارج شدند. بعضی هم که ماندند، منزوی شدند. همه اینها را این ملت از سر گذرانده است.

نیاز ملت به اتکا به ایمان فکری محکم برای پیشرفت و سستی پای نسل دل‌سپرده به بی‌ایمانان

… این نیست که حالا بلند شوند دعوا کنند؛ نخیر، میدان روشنفکری، میدان مشت و امثال اینها نیست. میدان فرهنگ و روشنفکری، میدان همان فرهنگ است؛ ابزارهایش، ابزارهای فرهنگی است. جوانانی که اهل مقولات روشنفکریند، باید در میدان فعّال شوند. جوانان! خودتان را بسازید. یک ملت اگر بخواهد راه رشد و کمال و پیشرفت را طی کند، باید از لحاظ ایمان فکری، به جای محکمی متّکی باشد. آن ملتی، آن نسلی، آن جوانی که بخواهد به یک مجموعه هُرهُری مذهب، بیایمان، بیاعتقاد به بنیانهای اخلاقی و دینی و معنوی دل بسپارد و با حرف آنها پیش برود، زیر پایش سست خواهد شد. نسل جوان، همانی خواهد شد که در دوران رژیم پهلوی بود؛ یأس‌آور، بی‌فایده، مایل به فساد، آماده برای کجروی. آن وقت برای آن‌که کسی آنها را باز از آن راه، به راه راست حرکت دهد، معونه زیادی لازم است؛ حرکتی مثل انقلاب اسلامی لازم است که به آسانی در قرنی - بلکه …

ناپایداری ایمان مؤمن بی‌تقوا و وابستگی آن به محیط

… «هدی للمتقین»[2] ؛ نمیگوید «هدی للمؤمنین». «هدی للمتّقین»؛ یعنی اگر یک نفر باشد که دین هم نداشته باشد، اما تقوا داشته باشد - ممکن است کسی دین نداشته باشد، اما به همین معنایی که گفتم، تقوا داشته باشد - او بلاشک از قرآن هدایت خواهد گرفت و مؤمن خواهد شد. اما اگر مؤمن تقوا نداشته باشد، احتمالاً در ایمان هم پایدار نیست. بستگی به شانسش دارد: اگر در فضای خوبی قرار گرفت، در ایمان باقی میماند؛ اگر در فضای خوبی قرار نگرفت، در ایمان باقی نمی‌ماند.

خواستن ایمان قوی و یقین ثابت از خدا در دعا

… می‌پسندد ارتباط با او است؛ این ارتباط با درخواست حاجت است، بسیار خب حاجت بخواهید، خدا هم ان‌شاءالله‌ عطا خواهد کرد؛ اگر مصلحت شما باشد، خدا آن حاجت را روا خواهد کرد. آینده‌تان را بخواهید، توفیقاتتان را بخواهید، پیشرفتتان را بخواهید، سلامت خودتان را بخواهید؛ خود ایمان قوى را از خدا بخواهید. میدانید در دعاهاى ما یکى از خواسته‌هایى که روی آن خیلى تکیه شده همان ایمان و یقین ثابت و روشن و شورانگیز است؛ این را هم از خدا بخواهید، آن را هم خدا به شما میدهد. دنیا بخواهید، آخرت بخواهید، براى پدر و مادرتان بخواهید، براى دوستانتان بخواهید.

نقش تعیین‌کنندهٔ ایمان ملت ایران در مقاومت برابر آمریکا

حکومت آمریکا مظهر قدرت استبدادی در امپراتوری سرمایه‌دارهای زورگو و ظالم است. نقش ایمان ملّت مؤمن و مقتدر ایران اسلامی برای ایستادگی و مقاومت شجاعانه در برابر آمریکا حائز اهمّیّت و تعیین‌کننده است.

یقین امیرالمؤمنین (ع) که با کنار رفتن پردهٔ غیب افزوده نمی‌شود

… درباره آن صحبت کنم، ایمان نیست. امیرالمؤمنین علیه‌الصّلاةوالسّلام، انسانی مؤمن بود؛ یعنی یک فکر، یک ایمان و یک عقیده در اعماق وجود او راسخ بود. خوب این یک کلمه است. این ایمان را با چه کسی مقایسه کنیم که عظمت ایمان امیرالمؤمنین علیه‌الصّلاةوالسّلام معلوم شود؟ خود او میفرماید: «لو کشف الغطاء مزددت یقیناً[2] »؛ یعنی اگر پرده غیب برافتد و من غیب را - یعنی ذات مقدّس باری‌تعالی‌، فرشتگان، بهشت، جهنّم و همه آنچه ادیان از غیب و ملکوت این عالم بیان کرده‌اند - با همین چشم ظاهر ببینم، یقین من از آنچه هست، بیشتر نخواهد شد. یعنی این یقین و ایمان، مانند یقینِ کسی است که با چشمِ سر همه چیز را دیده است. شاعر عرب میگوید:

امکان رشد فراوان انسان مؤمن و نورافشانی جوامع ایمانی

عزیزان من! انسان، بخصوص وقتی مانند شما دل به معرفت و ایمان آباد کرده باشد، امکان رشد زیادی دارد. جوامع بشری که متشکّل از این انسانها هستند، میتوانند آن چنان پیش بروند که دنیای ظلمانی را پر از نور کنند. این، نوری است که خدا میبخشد، اما به دست انسان. «اللَّه ولی الذین امنوا یخرجهم من الظلمات الی النّور.[2] » این، نوری است که شما نشانه آن را میبینید و حضور آن را احساس میکنید. این، نور ایمان، نور اسلام، نور محبّت و نور دلسوزی برای انسان و انسانیّت است. نورِ …

قدرت ایمان امام، آسان‌کنندهٔ کارهای دشوار

… نیست. یک وقت یکی از روسیاهیانی که به غلط وارد صفوف اهل ایمان شده بود، چیزی گفت که امام در پاسخ او فرمودند: «اگر شما نمیخواهید انجام دهید، کنار بروید؛ من خودم کارها را انجام میدهم و بارها را بر دوش میگیرم!» باور نمیکردند امام این گونه جوانانه وارد میدان شوند. قدرت ایمان ایشان این کارها را آسان میکرد. البته قدرت ایمان در وجود ایشان نسبت به میدانهایی که ما وارد آن میشویم، در حدّ اعلایش بود. ما توقّع آن گونه ایمان را از هر کسی نداریم؛ اما میخواهیم نمونه عالی را به شما نشان دهیم.

برتری مؤمنان به شرط ایمان و نهی از سستی و اندوه

همه حرفهایی را که گفتیم، خدای متعال صد برابر آن را در یک کلمه از آیه قرآن فرموده است: «ولا تهنوا»؛ مبادا سست شوید. «ولا تحزنوا»؛ مبادا غمگین شوید. «وانتم الاعلون ان کنتم مؤمنین»[4] ؛ شما بالاترید. در جای دیگر میفرماید: «فلا تهنوا و تدعوا الی السّلم»[5] ؛ مبادا سست شوید و دعوت به سازش کنید یا دعوت سازش دشمنِ آشتی ناپذیر را بپذیرید. سازش با انسانهای خوب، حتّی سازش با انسانهایی که با شما کاری ندارند؛ عیبی ندارد. «لاینهیکم الله عن الذین لم یقاتلوکم فی …

ناکامی تبلیغات رسانه‌ای دشمن در ایران به سبب ایمان مردم

… معتقدند با رادیو و با تبلیغات میشود کاری کرد که آحاد ملّتی بر سرِ یک آدم خوب بریزند و تکّه‌تکّه‌اش کنند و میشود یک انسان ناشایسته را بر سرِ کار آورد! تبلیغاتچیهای دنیا چنین اعتقادی به تبلیغات و زبان و رادیو و تلویزیون دارند. البتّه اینها درست فهمیده‌اند؛ جایی که ایمان و آگاهی نباشد، همین‌طور است. اینها در دنیا به‌وسیله‌ی رادیو و تلویزیون، بسیار کارها کرده‌اند، ولی در ایران نتوانسته‌اند هیچ غلطی بکنند؛ به خاطر این‌که مردم، مؤمن بوده‌اند.

بازماندن مبارزان بیگانه از دین و پیشرفت ملت به برکت ایمان

… یکی از بزرگترین آزمایشهای ملی و قیامهای شجاعانه طول تاریخ، در برهه‌ای حسّاس از حیات این ملت، یعنی انقلاب کبیر اسلامی ما و ایستادن پای این انقلاب و تشکیل حکومتی براساس این انقلاب بود که همان حکومت هم جمهوری اسلامی ایران است. اینها از برکات همان دین‌باوری است. دیدید کسانی را که ادّعای آزادیخواهی و مبارزه و انقلابیگری میکردند اما ته و توی وجودشان از دین بیگانه بود، چطور میان راه، سقط و زمینگیر شدند و به قول شماها «کُپ» کردند و نتوانستند جلو بیایند؟! اما ملت ایران، همچنان پیش رفت و پیش رفت و هنوز هم به برکت ایمان پیش میرود.

ایمان قوی لازمهٔ تحمل تمسخر و فشار اکثریت قدرتمند

… نداشت. ایمان این مؤمنین آن ‌قدر قوى بود که در مقابل آن مسخرگى‌ها تاب آوردند و فشار افکار عمومى قدرتمندان جامعه را علیه خودشان تحمّل کردند. مردمان فرودستى هم بودند: هُم اَراذِلُنا بادِىَ الرَّأى؛(۸) مردمان طبقه‌ى سه و چهار جامعه‌ى آن روز شاید محسوب میشدند. حالا شما فکر کنید یک جمعیّت کمى، در مقابل یک جمعیّت زیادى که آن جمعیّت زیاد پول دارند، قدرت دارند، زبان دارند، تبلیغات دارند، این جمعیّتِ کمِ اطرافِ پیغمبر را مسخره میکنند، اهانت میکنند، و اینها تحمّل میکنند؛ این، ایمان قوى میخواهد. این ایمان قوى را اطرافیان نوح، مؤمنین به نوح داشتند. بعد که مسئله‌ى کشتى‌سازى پیش آمد، باز ایمان اینها بیشتر واضح شد. نیامدند پیش پیغمبرشان فشار بیاورند که آقا این چه کارى است که میکنى؛ در خشکى کشتى میسازى؟ مایه‌ى مسخره‌ى ما شدى! نه، تحمّل کردند. یک کار عجیب‌غریبى را فرض کنید؛ (مثلاً) در یک میدان بزرگى وسط یک …

غلبهٔ انسان مرتبط با خدا بر علل مادی و لمس آن در دوران دفاع

… در دفتر کرام‌الکاتبین و در علم واسع الهى و در دیوان اجر و مزد و پاداش پروردگار هم ثبت و ضبط است. و آن حادثه عبارت است از دفاع هشت‌ساله‌ى جانانه‌ى ملّت ایران که شما برادران در این دفاع و در این حماسه‌ى بزرگ نقش بسیار برجسته و تعیین‌کننده‌اى را داشته‌اید. البتّه همه‌ى نیروهاى مسلّح ــ از ارتش و دیگران ــ هر کدام نقشى داشتند که خداى متعال ان‌شاءالله ‌به آنها اجر و پاداش عنایت خواهد فرمود، ولیکن سپاه با حضور خود و فداکارى صادقانه‌ى خود که مصداق این آیه‌ى شریفه است که «صَدَقوا ما عاهَدُوا اللهَ عَلَیه»[2] یک حقیقتى از حقایق اسلام را زنده کرد و آن اینکه بشر ــ همین بشر معمولى و اسیر علل و اسباب عادّى ــ وقتى که با خدا رابطه برقرار میکند، چگونه آن سلطه‌ى عظیم و اقتدار معنوى را پیدا میکند که حتّى بر علل و عوامل تردیدناپذیر عالم مادّه هم غلبه پیدا میکند. خب، این را ما در قرآن دانسته بودیم و در معارف اسلامى در این شکّى نبود امّا دانستن کجا و دیدن و لمس کردن کجا؟ و با آن فداکارى‌هایى که در این دوران هشت‌ساله شما نشان دادید و دیگر فداکارانى که در این میدان وارد شدند، این را ما احساس کردیم، لمس کردیم و دیدیم.

کار بزرگ نسل تربیت‌شدهٔ اسلام به برکت ایمان و توکل

اى جوانهاى مؤمن، اى تربیت‌شده‌هاى واقعى اسلام! این را چه کسى داشت؟ این از کدام دلها میجوشید؟ نسل ما تربیت‌شده‌ى اسلام نبود، شما تربیت‌شده‌ى اسلامید؛ شما هستید آن نسلى که یک مرد الهى و معنوى که نظیر او را امّت ما در تاریخ خود کم دیده است، به شما که نگاه میکرد، دل او موج میزد از امید. نسل تربیت‌شده‌ى اسلام به برکت ایمان و توکّل و اعتقاد به خدا، اعتقاد واقعى به ارزشهاى الهى و اسلامى توانست یکى از بزرگ‌ترین کارهاى دنیا را بکند. مگر شوخى است؟ شما کدام کشور را امروز در دنیا سراغ دارید ــ بروید سراغ قوى‌ترین کشورها ــ که اگر همه‌ى دنیا با [دشمن] او همدست بشوند، بتواند سر پاى خود بِایستد و دچار تزلزل نشود؟ بروید در ذهن خودتان این کشورهاى قوى دنیا را یکى پس از دیگرى ببینید آیا چنین …

ناکافی بودن ادعای ایمان و اثبات آن در عمل به دست ملت ایران

… که در اینجا به فضل الهى بوفور وجود دارد، متأسّفانه در آنجاهایى که باید باشد کم است؛ بعضى جاها هم اصلاً نیست. امروز دنیاى اسلام بیش از همه‌ چیز به این احتیاج دارد که جوانهاى مسلمان و آحاد ملّتهاى مسلمان به وعده‌هاى الهى اطمینان پیدا کنند، قرآن را باور کنند. اینکه ما بگوییم ما ایمان داریم، ما مسلمانیم، ما مسلمان واقعى هستیم که کافى نیست؛ اینکه بیایند جمهورى اسلامى را و امتحان‌داده‌هاى ملّت ما را، این ملّتى را که ایمان خودش را در عمل ثابت کرده است تخطئه کنند و بگویند آقا آن چیزى که شما میگویید ایمان واقعى نیست و اسلام واقعى نیست، اسلام واقعى این چیزى است که ما میگوییم، با حرف که کارى درست نمیشود، مطلبى ثابت نمیشود. خب، همه حرف میزنند، [امّا] ملّت ما که حرف میزند، این حرف را در میدان عمل ثابت کرده. ما در این پانزده سال اجازه نداده‌ایم که قدرتهاى استکبارى در سرنوشت ما و مسائل ما اندک ‌دخالتى بکنند. بسم‌الله‌! این ایمان ما؛ وَلَمّا رَءَا المُؤمِنونَ الاَحزابَ قالوا هٰذا ما وَعَدَنَا اللهُ وَ رَسولُهُ وَ صَدَقَ اللهُ وَ رَسولُه؛[6] مردم ما وقتى دیدند شرق و …

وجود ایمان همراه با عشق و آگاهی در مردم سراسر کشور

… که یک عشق معنوى بر فضاى زندگى شما مردم پرتو افکنده است. در میان شما عدّه‌اى هم جانبازند، بعضى هم آزاده هستند؛ حتّى ما که همین ساعتى قبل به یکى از روستاهاى هشترود رفتیم،[2] آنجا هم چند خانواده‌ى شهید و چند جانباز با خانواده‌هایى باروحیه و قوى، زیارت کردیم. امروز هر جاى این کشور که یک انسان باانصاف قدم بگذارد، ایمانِ همراه با عشق را در مردم خواهد دید؛ البتّه بعضى جاها عشقشان پُرشورتر، ایمانشان همراه با احساسات و عواطف گرم‌تر و فاخرترى است؛ شما مردم آذربایجان از این قبیل هستید. همه‌‌جاى این کشور، عشق و ایمان و آگاهى و علاقه‌ى به آرمانهاى اسلامى هست.