مواد صلحنامه مفصّل است، اما اجمالاً در صلحنامه، امام حسن تصریح میکند که تو امیرالمؤمنین اسمت نیست، «امیرالمؤمنین» لقب مخصوص خلیفه است، خلیفۀ پیغمبر. که مسلمین به خلیفۀ پیغمبر از زمان عُمَر، امیرالمؤمنین میگفتند، و از نظر شیعه امیرالمؤمنین، مخصوص علیبنابیطالب است، به امام حسن هم امیرالمؤمنین نمیگویند. به تو امیرالمؤمنین نمیگوییم؛ یعنی تو خلیفۀ رسمی از نظر ما نیستی. ..تصریح میکند که حق نداری به جان یکی از افراد شیعه تعرض کنی. تصریح میکند که حق نداری حکومت را موروثیِ خاندان خودت بکنی و کسی را بعد از خودت معیّن کنی. و تصریح میکند به اینکه بعد از تو حکومت از آنِ حسن است، و اگر او نبود، از آنِ حسین. و تا آنوقت البته زمینه آماده شده بود، فکر میکرد که زمینه آماده خواهد شد، بهحسب موازین ظاهری.امیرالمؤمنین (ع)شخص
نامهای دیگر: امام علی (ع)، علی بن ابیطالب (ع)
توضیحتهیهشده با هوش مصنوعی
نخستین امام شیعیان و سیره، سخنان و حکومت او.
نخستین کاربرد در متنهای این سایت:بیانات در مراسم قرائت خطبه عقد ازدواج— ۱۳۵۶/۰۱/۱۱
سیر زمانی
از ۱۳۵۶ تا ۱۴۰۴۱۳۵۶۱۴۰۴
فقط سال ۱۳۶۵همهٔ سالها
تعریف در کلام رهبر
شاهدها (۵ پاراگراف)
اندوه از تعرض سپاه اموی به زن مسلمان و زن اهل کتاب در انبار
… اسلامی تحمل میکند، برای آنها حق قائل است، از آنها دفاع میکند، اگر دزدی خانهی آنها را بزند هم، مجازاتش میکند و امنیت و سلامت و بقیهی حقوق اجتماعی را برای آنها هم در صورتی که آنها به شرایط زندگی در این جامعه عمل کنند - که اشاره خواهم کرد - مجرا میداند. در یکی از خطبهها دربارهی هجوم سپاهیان اموی به شهر انبار امیرالمؤمنین (علیه الصّلاة و السّلام) میفرماید: «بلغنی انّ الرّجل منهم کان یدخل علی المراة المسلمة و الاخری المعاهدة»؛[2] شنیدم که این غارتگران، این مهاجمین وارد خانهی زن مسلمان یا زن اهل کتاب میشدند که مسلمان نیست و زیور آلات او را از او میگرفتند و دستبند و پا بند او را که طلا بوده، از پایش خارج میکردند. و بعد در آخر همین بیان، امیرالمؤمنین میفرماید که جا دارد اگر انسان مسلمان از این غم بمیرد؛ غمِ تهاجم دشمنان و متجاوزین به خانهی زن مسلمان یا زن یهودی و نصرانی که در زیر سایهی اسلام و در جامعهی اسلامی زندگی میکند. این یک مطلب.تصریح به آزاد بودن همهٔ انسانها و نفی بردگی ذاتی
… برای افراد جامعه، به اینجا رسید که اصل تعبیر آزادی و مفهوم آزادی با همین عنوان و با همین تعبیر در اسلام دارای سابقه است. خطاست اگر کسی تصور کند که مسئلهی آزادی و آزادیهای اجتماعی و آزادیهای فردی از غرب و از فرهنگ غربیان وارد کشور ما و جوامع اسلامی شده است؛ نه، در اسلام و در آثار اسلامی مسئلهی آزادی دارای اهمیت زیادی است، با یک ابعاد بسیار وسیع و حتی وسیعتر از آنچه که امروز در دنیا مطرح است و در خطبهی گذشته، من دو سه فراز از قرآن و حدیث را عرض کردم، امروز هم یک حدیث دیگر در این باره عرض میکنم و آن جملهای است از امیرالمؤمنین (علیه الصّلاة و السّلام) که فرمود: «انّ ادم لمیلد عبدا و لا امة و انّ النّاس کلّهم احرار»؛[2] یعنی آدم، غلام و کنیز به دنیا نیامده است؛ همهی انسانها آزادند. این یک جملهی کوتاه و بسیار پرمعناست که همهی آزادیهائی که امروز غرب و شرق و تمدنها و فرهنگهای جهانی از آن دم میزنند، در این وجود دارد و این افتخار، متعلق به ادیان است و متعلق به اسلام است که اعلان آزادی بشر را کردهاند. مباحثی که باید در این باره گفته بشود، …سفارش به آزادگی در وصیت به امام حسن (ع)
… را دارند؛ آزادی هم یعنی آزادی. این را بعد انشاءالله روشن میکنیم. اما نفس آزادی، خود این مفهوم متعالی و راقیای که حداکثر دویست سال است توی مطبوعات و کتابها و اندیشههای غربی راه پیدا کرده، این در قرآن کریم هست و یقیناً در مکتب بسیاری از انبیای الهی هست. در وصیت امیرالمؤمنین (علیه الصّلاة و السّلام) به فرزندش امام حسن مجتبی، با خودِ همین کلمهی آزادی آمده که: «لاتکن عبد غیرک و قد جعلک الله حرّا».[2] بندهی غیر خودت نباش که خدا تو را آزاد آفریده. ببینید! هر انسانی آزاد به دنیا آمده که در سندهای بسیار مهم انقلاب کبیر فرانسه امروز در دنیا حفظ میشود و دهن به دهن گفته میشود و از حرفهای منتسکیو و امثال او از نویسندگان و متفکران، ذکر میشود و نقل میشود که هر انسانی آزاد به دنیا میآید، این در هزار و چهارصد سال قبل …شیوایی بینظیر زبان آن حضرت در همهٔ زمانها
و بچّههاى عزیزمان و برادران عزیزمان هم بدانند که این کلمات بسیار ذىقیمت است. البتّه این ترجمههایى که میشود ممکن است نتواند خیلى رسا و بلیغ معنا را برساند. نهجالبلاغه یک اثر فوقالعادهى هنرى است از لحاظ زیبایى کلمات و شیوایى تعبیرات؛ و خب هیچ گویندهى فارسى، هیچ نویسندهى فارسى، هیچ هنرمند، هیچ شاعری را ما سراغ نداریم در زمان خودمان و در هیچ زمانى که بتواند با زبان شیواى على (علیه السّلام) حرف بزند؛ در عین حال میشود جملاتى را انتخاب کرد ــ همان طور که انتخاب هم کردهاید ــ که معانى را اجمالاً بفهماند؛ امّا خب هر چه شما پیش بروید، هر چه با متن نهجالبلاغه آشناتر بشوید، ظرافتهایش و زیبایىهایش را بیشتر حس میکنید. همین جملهاى که الان این برادر داشت …استدلال بر اولویت اهلبیت به خلافت به سبب نزدیکی به پیامبر
… به نزدیکى به پیغمبر؛همان استدلالى که امیرالمؤمنین در صدر اوّل میکردند که عرب، قریش را مقدّم کردند، و عرب بر عجم به خاطر پیغمبر تفاخر کردند، و قریش بر غیر قریش به خاطر پیغمبر تفاخر کردند، امّا ما که نزدیکان پیغمبر هستیم، ما را کنار میگذارند و دیگران مىآیند؛ [درحالیکه] اگر پیغمبر مایهى تفاخر عرب بر عجم و قریش بر غیر قریش است، پس اینجا هم مایهى تفاخر ما بر دیگران است و مایهى اولویّت ما بر دیگران. این استدلال، استدلال امیرالمؤمنین است که در صدر اوّل، بارها در کلمات امیرالمؤمنین تکرار شده؛ ما مىبینیم که امام باقر هم در سالهاى بین ۹۵ و ۱۱۴ که دوران امامت این حضرت است، این کلمات را بیان میکند؛ محاجّه براى خلافت؛ این خیل معنادار است و نشاندهندهى جهتگیرىِ انگیزهها و روشن بودن این مطلب است. دوران امام باقر هم تمام میشود.