رفتن به محتوای اصلی

ادبیات

توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

ادبیات، جایگاه آن در بیان اندیشه و پیوندش با مردم.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:پیام به کنگره‌ی بزرگداشت مصلح‌الدین سعدی شیرازی— ۱۳۶۳/۰۹/۰۴

سیر زمانی

از ۱۳۶۳ تا ۱۴۰۴
۱۳۶۳۱۴۰۴

فقط سال ۱۳۶۹همهٔ سال‌ها

تعریف در کلام رهبر

ادبیّات در حقیقت، آن رابط میراث فرهنگى یک کشور است از نسلى به نسل دیگر؛ که اگر نبود، ما میتوانیم پزشک داشته باشیم، مهندس داشته باشیم، فنّى داشته باشیم، عالِم داشته باشیم، امّا براى دنیاى دیگرى، نه براى دنیاى این جامعه و این مرز و بوم. ادبیّات مثل آن ژن‌‌‌‌هاى انتقال خصوصیّاتند که اصلاً وراثت و نسل را اینها حفظ میکنند. توجّه فرمودید؟ ادبیّات است که اتّصال یک ملّت را به گذشته‌‌‌‌ى خودش و فرزندى را به پدر نسلى خودش حفظ میکند و ایجاد میکند و ثبت میکند. این، وحدت جامعه‌‌‌‌ى ایرانى را از آن وقتى که ادبیّاتش این ادبیّات است ــ یک زمانى [هست] ادبیّات ما، ربطى به ادبیّات امروز ما ندارد، مثلاً فرض کنید که دوران قبل از اسلام، ایران ناگزیر ادبیّاتى داشته؛ آن ادبیّات، این ادبیّات امروز ما نیست؛ ما از آن ادبیّات خبرى نداریم؛ حتّى مثلاً شاهنامه هم که دارد از آنها حرف میزند، شاهنامه هم یک چیز دیگر است؛ میدانید، ادبیّات ما است که دارد یک چیزى را گزارش میکند از یک زمانى؛ حالا راست و دروغش هم به عهده‌‌‌‌ى خودش ــ [حفظ میکند.] بنابراین از آن زمانى که ادبیّات ایران همین ادبیّاتى است که امروز ما داریم، وحدت آن نسلهاى مختلف با ادبیّات حاصل میشود؛ یعنى با شعر، با کلام، با سخن.

بازتاب ماندگار قهرمانی‌های جنگ در رمان‌های فرانسوی و آثار انقلاب روسیه

… این چهار سال، دو سه سالش را فرانسوى‌‌‌‌‌ها دچار فشار بودند و شکست خوردند و رویشان فشار آمده و قهرمانى‌‌‌‌‌هایى از انواع مختلف نشان داده شده؛ هم در میدان جنگ، هم در مبارزات مردمى داخلِ پاریس و دیگر شهرها، هم در روابط انسانى. شما ببینید چقدر اینها تکرار میشود! حالا رُمان‌‌‌‌هاى فرانسوى را آن مقدارى که بنده دیده‌‌‌‌‌ام از ادبیّات فرانسوى ــ با شعر و چیزهاى دیگرشان من آشنا نیستم ــ و بعضى از رُمان‌‌‌‌هاى ترجمه‌‌‌‌‌شده‌‌‌‌‌ى به فارسى را خوانده‌‌‌‌‌ام، اصلاً در بهترین رُمان‌‌‌‌ها، در عالى‌‌‌‌‌ترین اثرها، نشانه‌‌‌‌‌ى آن روزها باقى میمانَد؛ اینها چیزهایى نیست که تمام بشود. درباره‌‌‌‌‌ى دوران انقلاب روسیه شما ببینید چقدر کتاب و چه حجمى از تفاخر[6] وجود دارد که نوشته شده و براى دیگران باقى گذاشته‌‌‌‌اند؛ اینها چیزهایى نیست که تمام بشود؛ اینها باید باقى بماند.

تصویر آیندهٔ تهی از معنویت در رمان‌های علمی‌تخیلی

… گوناگونشان تقویت کردند. حالا این جریان اوج‌گیرنده به یک نقطه‌ى اوج غیر قابل تصوّرى رسید که دیگر قدم بعد، جز این چیزى نبود که بکلّى بناى دین و معنویّت و اخلاق از میان جوامع برچیده بشود و دیگر هیچ خاطره‌اى هم حتّى نماند. قدم بعد این بود دیگر؛ این حرف من نیست؛ نویسندگانى که رمان‌هاى تخیّلى علمى مینویسند ــ یکى از کارهایى که در این نوشتارهاى رایج ادبیّات دنیا معمول است، پیش‌بینى دنیاى آینده است که مثلاً پنجاه سال دیگر دنیا به چه شکلى خواهد بود ــ آنچه نوشته‌اند، همه آن دنیایى را نشان میدهد که در آن دیگر حتّى هیچ احساس معنوى نیست! من بعضى از این رمان‌ها را خودم دیده‌ام و خوانده‌ام. آن دنیایى که تصویر میشود در قدم بعدِ دنیاى قرن اتم و قرن الکترونیک و قرن کامپیوتر و قرن پیشرفتهاى شگفت‌انگیز فضائى چیست؟ بکلّى تهى شدنِ عالم از تفکّرات یا به قول آنها اوهام معنوى و مذهبی. اصلاً قدم بعد، جز …