رشد چشمگیر ادبیات انقلاب در داستاننویسی جوانان انقلابی
آن نکتهاى که من فراموش کردم به شما بگویم که اینجا هم یادداشت کرده بودم، مسئلهى ادبیّات انقلاب است. رشد ادبیّات انقلاب خیلى بیشتر از رشد ادبیّات معمولى ما در این دهها سال گذشته است که بنده آشنا هستم؛ خیلى خوب رشد کرده. الان داستانهایى که این بچّههاى انقلابىِ ما ــ همین حوزهى هنرى و حول و حوش اینها ــ مینویسند، اگر چنانچه به نسبت محاسبه کنیم، [رشد بسیار خوبى کردهاند.] با توجّه به اینکه یک نسلى از هنرمندان و ادباى ما خودشان را منقطع کردند از تاریخِ روبهرشدِ آینده و به خاطر اینکه با انقلاب بد بودند، یک جدارى کشیدند و نگذاشتند که بهاصطلاح یک تبادل و تعاطىاى[23] انجام بگیرد و کمک نکردند به پیشرفت کار و متوقّف ماندند، در عین حال رشد این جوانهاى ما، بسیار خوب بوده؛ شعرشان هم همینجور. الان همین بچّههاى انقلابى ما شعرهایى میگویند که از بسیارى از شعراى گذشتهاى که متأسّفانه معروف هم بودند، [بهتر است.] من همان وقت قبل از انقلاب هم تعجّب میکردم که این آقا چرا معروف است؛ الان هم وقتى که بازنگرى میکنم، باز تعجّبم به …
نفی برکندن بنای فرهنگ و ادب تاریخی کشور
ادبیات انقلاب بر آن نیست که بنای فرهنگ و ادب تاریخی این کشور را از جای برکنده، به جای آن چیزی از نو تدارک بیند.
میراث ادبی و هنری گذشته مایهٔ توان ادبیات انقلاب
گذشتهی ادب و هنر ما، میراث ارزشمندی است که باید ادبیات انقلاب را مایه توان ببخشد. مشعل هدایتگر شعر و هنر انقلابی، بر بام این قلعهی شکوهندهی استوار خواهد توانست تا همهجای آفاق هنرپذیر و سخنشناس را بپوشاند و نور افشانی کند. اگرچه در این میان سعدی شیراز از آن رو که غالباً زبان و دل را پر بار از ارزشهایی میداشته که امروزه به برکت انقلاب، …
تغییر سمت ادبیات و هنر با انقلاب و زایندگی انقلاب برای شعر و هنر
شکی نیست که انقلاب؛ سمت ادبیات و هنر را تغییر میدهد و آن را در جهتی که پسندیده و مقبول است میافکند این به نوبه خود شاعران و هنرمندان و ادیبان را به آنان که این دگرگونی بنیادین را برمیتابند، یا لااقل با آن به خصومت بر نمیخیزند، و آنان که از سر دشمنی و عناد با چرخش انقلابی شعر و ادب میستیزند، تقسیم میکند. این ماجرای همیشگی تحولات اجتماعی در همه جای جهان بوده و اکنون نیز هست، ماجرایی که در این انقلاب شکوهمند اسلامی ما نیز تکرار شد، و کسانی را دربارهی سرنوشت هماوایی هنر و ادب با این انقلاب دچار تردید و نگرانی ساخت. حقیقت آن است که انقلاب مخصوصاً آنجا که متکی بر ذهن و دل و تلاش تودههای انسانی است خود زایندهی شعر و ادب و هنر است زیرا که اینها همه مقولاتی انسانی و مردمیاند.
رویش ادب و هنر انقلابی و انتظار آیندهای باشکوهتر برای ادبیات فارسی
جوانههای ادب و هنر انقلابی در همان جهت که سرانگشت انقلاب اشارت میکرد، روییدن گرفت و بسیاری از آفرینندگان سخن به ندای انقلاب پاسخ گفتند و ما برای هنر و ادبیات فارسی آیندهای با شکوهتر و شیواتر از همیشه را انتظار میبریم.
شکر خدا بر پدیدههای برجسته و شیوای این ادبیات و ارزش قلمهای آن
… در دنیا، هم در آخرت - روزافزون کند، هم به آقای رضایی که این کتاب[1] را روایت کردند و همچنین به خانم سپهری که این کتاب را تحریر کردند اجر بدهد؛ هم روایت روایت بسیار خوبی است، هم نگارش نگارش بسیار ممتازی است. این خانم قبلاً هم کتاب نورالدّین[2] را نوشته بودند؛ خیلی واقعاً ارزش دارد این قلمها. بنده خدا را شکر میکنم وقتی که برخورد میکنم به این پدیدههای بسیار برجسته و شیوای ادبیّات انقلاب اسلامی؛ واقعاً جای این دارد که انسان خدا را شکر کند.
رشد هنر و ادبیات انقلاب و قوت و جرئت نویسندگان جوان
… نزدیکى، این فکر صحیح را -تفکّر انقلاب را و تفکّر توحیدى را- بر جوّ این جامعه مسلّط کند و آن اندیشه را عمق ببخشد. چند سال قبل از این، من یکى از همین نشریّات شما را میخواندم؛ ظاهراً یکى از جُنگهاى شما بود؛ یک نقد خوبى در آن بود که خیلى براى من جالب آمد؛ به قدرى من را تحت تأثیر قرار داد خوبى این نوشته و قوّت آن که به گریه افتادم.[6] گفتم پروردگارا! واقعاً این جوانهاى ما چقدر بهخاطر خدا و به برکت ایمان به خدا پیش رفتهاند و با چه قدرتى و با چه جرئتى مینویسند. از اینکه هنر انقلاب و ادبیّات انقلاب دارد اینجور رشد میکند، من واقعاً تحت تأثیر قرار گرفتم. و خب الحمدلله روزبهروز هم بهتر شد. این در آن بخشهایى که ماها بهعنوان یک مستمع میتوانیم یک برداشتى داشته باشیم؛ شاید در بعضى از بخشها خیلى بهتر هم هست، که ماها خیلى توفیق استفاده و درک آن را نداشته باشیم.
تداوم حرکت ادب و هنر انقلابی با وجود روگردانی هنرمندان بریده از مردم
هرجا مردم هستند ادبیات هست و شعر و هنر است و آن چنان هست که مردم میاندیشند و میخواهند و هر چه جز آن است نه دل نشین است و نه ماندگار. انقلاب اسلامی ما علاوه بر این، فرآوردههای ذهن و دل انسان را حرمتی عظیم مینهد، زیرا به انسان اعتقادی عظیم دارد، از این روی حرکت ادبیات و هنر در جامعهی انقلابی ما علیرغم قدرناشناسی و ناسازگاری برخی از سرایندگان و سازندگان بریده از مردم به توقف و رکود نینجامید، و رو گردانی آنها که نخواستند جوشش انقلابی مردم را بشناسند و ارج نهند، به خمود و سکون این جوشش نرسید.