رفتن به محتوای اصلی

احکام شرعی

نام‌های دیگر: احکام اسلام، احکام الهی، احکام سفر، شریعت، شریعت اسلامی

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

دستورهای فقهی اسلام و لزوم رعایت و اجرای آن‌ها در زندگی فرد، جامعه و قانون‌گذاری.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:تلگراف به محمد رضا پهلوی درباره انجمن‌های ایالتی و ولایتی‌— ۱۳۴۱/۰۷/۱۷

سیر زمانی

از ۱۳۴۱ تا ۱۳۶۷
۱۳۴۱۱۳۶۷

روی هر سال بزنید تا فقط شاهدهای همان سال نمایش داده شود.

شاهدها (۱۰۱ پاراگراف)

جامعیت احکام اسلام و داشتن حکم برای هر واقعه

… آقایان خیال می‌کنند مذهب مسیحْ آنی است که حالا دست ماست؛ البته در زمان خودش درست بوده؛ اینکه الآن دست ماست از مذهب مسیح و از احکام مسیح، خوب ببینید؛ ببینند این دانشجویان، ببینند آن چیست و قرآن چیست. احکام مسیح را ببینند چیست، احکام اسلام را ببینید چیست. احکام اسلامی که کرورها،[8] میلیونها حکم اسلام دارد برای هر چیزی. تصورْ شما نمی‌توانید بکنید، یک چیزی در عالَم، یک واقعه‌ای در عالَم، اتفاق بیفتد اسلام نداشته باشد حکم؛ حکمش بالای سرش است. یک همچو اسلامی که الآن هم هر حادثه‌ای اتفاق بیفتد حکمش را دارد، این یک مذهبی است که کهنه‌پرستی است و عقب افتادگی است و بدبختیها از اسلام است؟! بدبختیها از این روسای اسلام است، این روسای بیچاره، این سران دول بیچاره؛ که توجه ندارند به مصالح خودشان یا نمی‌خواهند …

پشتیبانی از دولت در صورت خضوع آن در برابر احکام شرع

… مسلم هستیم، برادر هستیم. رویه را تغییر بدهید؛ خاضع بشوید نسبت به احکام شرع؛ تصویبنامه‌های باطل را- آنهایی‌که مخالف احکام شرع است- لغو بکنید؛ خضوع کنید نسبت به احکام شرع، البته این تصویبنامه‌ها را لغو کنید. اینجا می‌گویم، آنجا گفتم، خاضع بشوید برای احکام شرع. اگر شما هم همان طور که ما همه مسلمان هستیم، شما هم می‌گویید مسلمان هستید، خاضع هستید برای احکام شرع؛ ما علاوه بر اینکه مخالفت نمی‌کنیم، پشتیبانی هم ازتان می‌کنیم. مگر ما می‌گوییم دولت نباشد؟ ما می‌گوییم دولت باشد خاضع برای قوانین اسلام، و لا اقل برای قانون اساسی خاضع باشد. ما که نمی‌گوییم دولت نباشد؛ ما که نمی‌گوییم که می‌خواهیم یک زندگی‌ای بکنیم مثل آن کسانی که در هزاران سال پیش بودند، تو غارها زندگی می‌کردند؛ کدام …

تغییرناپذیری احکام الهی، وظیفهٔ علما در حفظ آن و بی‌نیازی از قانون ظلمه

جرم علما و روحانیون این است که از اسلام دفاع می‌کنند، از احکام قرآن دفاع‌ می‌کنند و رودرروی جباران و ستمکاران می‌ایستند و بر سرشان فریاد می‌زنند که تجاوز به احکام الله نکنید، سنن الهی را بازیچه دست خود قرار ندهید. شما هرگز نمی‌توانید احکام خدا را تغییر دهید و چنین حقی ندارید. احکام الهی حق انبیا است که آن را از جانب خداوند متعال برای سعادت بشر آورده‌اند و علمای اعلام وظیفه دارند آن را حفظ کنند و آن را برای ملت بیان کنند. ما قانون الهی داریم و نیازمند قانون ظلمه و دولتهای دست نشانده نیستیم. آنها می‌خواهند قوانین اسارتبار اربابان خود را در کشور ما اجرا کنند. ما می‌دانیم آنها چه نقشه‌های شومی در سر دارند. ما می‌دانیم دستهای خیانتکار عوامل استعمار می‌خواهند بر ضد قرآن قوانینی وضع کنند و اسلام را از رسمیت بیندازند و قرآن را در کنار کتابهای ضاله قرار …

حکم داشتن همهٔ موضوعات عرفی در شرع و لزوم پرسش از علما

5- نوشته‌اند که این موضوع عرفی است. اگر منظور آن است که مربوط به حکم شرع نیست، بسیار عجب است! زیرا تمام موضوعات عرفیه در شرع حکم دارد. و این آقایان از قوانین اسلام اطلاع ندارند و از حقوق اسلامی بیخبرند. حکم این موضوع عرفی را از علمای اسلام باید پرسید.

گذشتن قضیه از آشتی و در خطر نابودی بودن احکام اسلام

سرکار می‌دانید در این حال که ما قرار گرفتیم قضیه از آشتی و صلح گذشته و پای نابودی احکام اسلام و فتح در کار است و «هیهات منّا الذلّه». نترسید، ملاحظه نکنید. آقای خوانساری را نمی‌گیرند. شما را نمی‌گیرند؛ دنیا اقتضا ندارد. شما بهتر می‌دانید. بنده از ناراحتی دیگر نمی‌توانم عرض بکنم. و السلام علیکم و رحمه الله.

حرمت گریم به دست اجنبی و لزوم محرم بودن گریم‌کننده

نظر نمودن به این قبیل فیلمها و نمایشنامه‌ها هیچ یک اشکال شرعی ندارد و بسیاری از آنها آموزنده است و پخش آنها نیز اشکالی ندارد. و همین طور فیلمهای ورزشی و آهنگها اکثراً بی‌اشکال است. گاهی خلافْ به طور نادر دیده می‌شود، که باید بیشتر مواظبت کرد. لکن دو نکته باید مراعات شود: اول آنکه کسانی که گریم می‌کنند باید محرم باشند و اجنبی حرام است چنین کاری را انجام دهد. دوم آنکه بینندگان از روی شهوت نظر نکنند.

دستورهای خدا برای زنده‌شدن ارزش‌های واقعی زن و مرد

خداوند همه شما را توفیق بدهد، و ما و شما را برای اسلام و برای خدمت اسلام موفق کند، و دین و دنیای شما را حفظ کند. و البته باید توجه داشته باشید که حجابی که اسلام قرار داده است، برای حفظ آن ارزشهای شماست. هر چه را که خدا دستور فرموده است- چه برای زن و چه برای مرد- برای این است که، آن ارزشهای واقعی که اینها دارند و ممکن است به واسطه وسوسه‌های شیطانی یا دستهای فاسد استعمار و عمال استعمار پایمال می‌شدند اینها، این ارزشها زنده بشود. و خداوند به همه ما توفیق بدهد که خدمت کنیم به این ملت و اسلام.

اجرای احکام اسلام، مقصد اعلای ادامهٔ نهضت و جانبازی ملت

مبارک باد عید سعید بزرگ قربان بر مسلمانان جهان و بر ملت بزرگ مجاهد ایران که با انقلاب کبیر خود دست جهانخواران را از تجاوز به میهن اسلامی‌شان قطع کردند؛ و به خواست خداوند متعال و حمایت حضرت بقیه الله- ارواحنا لمقدمه الفداء- خود را از سلطه ستمگران شرق و غرب آزاد، و برای به ثمر رسیدن انقلاب بزرگ خویش با فداکاریهای فوق طاقت به نهضت و جانبازی خود ادامه می‌دهند، تا ان شاء الله مقصد اعلی‌، که اجرای احکام نورانی اسلام است، در کشور پیاده شود.

به صحنه آوردن احکام سیاسی و اجتماعی و اقتصادی فراموش‌شدهٔ اسلام

… و وابستگان به آن خالص بوده است. قهراً مسئولیتهایی که چنین مجلسی دارد بسیار بزرگ است: مسئولیت مقابله با سیاست بازیهای غرب و جناح سرمایه داری آن، و دیکتاتوری شرق و قطب کمونیستی آن. این مجلسی است که باید سیاست «نه شرقی و نه غربی» را در جهان دو قطبی اجرا کند؛ و احکام سیاسی و اجتماعی و اقتصادی و فرهنگی اسلام را که به طاق فراموشی سپرده شده بود و قرنها منزوی بود به صحنه آورد و چنین مجلسی است که قدرت روحی ما فوق عادی و قدرت تشخیص مسائل پیچیده جهان و قدرت تصمیم‌گیریهای قاطع بی‌گرایش به دو قطب الحادی و سرمایه داری را لازم دارد. قدرتی که اگر همه جهان در مقابل آن به سوی باطل روند، بی‌وحشت به سوی حق رود. قدرتی که جوّسازیها و دروغ‌پردازیها را به هیچ شمارد.

تحقق مقصد انبیا با حفظ مقررات اسلامی در حد اعلا

… معنویات مردم و اقامه عدل بینشان و نجات دادن مظلومان از دست ظالمان. حالا این فرق نمی‌کند چه مظلومانی باشند که از دولتها ظلم می‌کشند یا مظلومانی باشند که از اربابها ظلم می‌کشند. اسلام برای این دو جهت آمده است و ما تابع اسلامیم، و باید این دو جهت را حفظ کنیم. مقررات اسلامی را به حد اعلای خودش، که اگر مقررات اسلامی به حد اعلای خودش حفظ بشود، این دو مقصد که مقصد همه انبیا است تحقق پیدا می‌کند، مقصد روحانیت مردم و مقصد اقامه عدل در بین جامعه. و باید از آن کسی که در راس واقع هست تا آن اشخاصی که قوای ثلاثه را تشکیل می‌دهند، و چه آن اشخاصی که در خارج از اینها هستند لکن تعهد به اسلام دارند، باید اینها همه با هم این بار را بردارند، اختلاف بین‌شان نباید باشد. مقصد واحد است و همه باید در این مقصد واحد …

لزوم نظر و اجازهٔ جد پدری در امور صغار

شما مجازید برای حفظ اموال صغار و مصالح آنها اقداماتی که در این امر لازم است انجام دهید. ان شاء الله تعالی موفق باشید. و اگر جدّ پدری دارند باید با نظر و اجازه او باشد.[1]

نقل فتوای امام دربارهٔ راننده با فرض تفریط نسبت به نفس

در استفتایی که از حضرت عالی شده درباره رانندگانی که به خاطر عدم رعایت مقررات راهنمایی و یا در اثر عدم مهارت باعث قتل افراد به خاطر تصادف می‌شوند، در جواب چنین مرقوم فرمودید: «با فرض اینکه تخلف، تفریط نسبت به نفْس است حکم شبه عمد[1] را دارد.» آیا این حکم به طور مطلق است، یعنی نظر مبارک بر تفریط بودن است یا تشخیص به عهده محکمه می‌باشد و حضرت عالی با فرض موضوع حکم فرمودید؟

خضوع مسئولان در برابر احکام و اثر نپذیرفتن از تبلیغات دو قطب

وصیت من به مجلس و شورای نگهبان و دولت و رئیس جمهور و شورای قضایی آن است که در مقابل احکام خداوند متعال خاضع بوده؛ و تحت تاثیر تبلیغات بی‌محتوای قطب ظالم چپاولگر سرمایه داری و قطب ملحد اشتراکی و کمونیستی واقع نشوید، و به مالکیت و سرمایه‌های مشروع با حدود اسلامی احترام گذارید، و به ملت اطمینان دهید تا سرمایه‌ها و فعالیتهای سازنده به کار افتند و دولت و کشور را به خودکفایی و صنایع سبک و سنگین برسانند.

جایز نبودن تعدی از حدود شرعی حتی نسبت به محاربان

7- آنچه ذکر شد و ممنوع اعلام شد، در غیر مواردی است که در رابطه با توطئه‌ها و گروهکهای مخالف اسلام و نظام جمهوری اسلامی است که در خانه‌های امن و تیمی برای براندازی نظام جمهوری اسلامی و ترور شخصیتهای مجاهد و مردم بیگناه کوچه و بازار و برای نقشه‌های خرابکاری و افساد فی الارض اجتماع می‌کنند و محارب خدا و رسول می‌باشند، که با آنان در هر نقطه که باشند، و همچنین در جمیع ارگانهای دولتی و دستگاههای قضایی و دانشگاهها و دانشکده‌ها و دیگر مراکز با قاطعیت و شدت عمل، ولی با احتیاط کامل باید عمل شود، لکن تحت ضوابط شرعیه و موافق دستور دادستانها و دادگاهها، چرا که تعدی از حدود شرعیه حتی نسبت به آنان نیز جایز نیست، چنانچه مسامحه و سهل انگاری نیز نباید شود. و در عین حال مامورین باید خارج از حدود ماموریت که آن هم منحصر است به محدوده سرکوبی آنان حسب ضوابط مقرره و جهات شرعیه، عملی انجام ندهند.

سفارش احتیاطی به قضای پنج سال نماز و روزه

4- احتیاطاً پنج سال نماز و روزه به وسیله شخص موثقی قضا شود. تا حال تحریر از کسی طلبی ندارم و به کسی بدهکار نیستم. یک دانگ از خانه قم را به مادر فرزندانم بدهند در ازای مهر ایشان.

امید به اجرای احکام در ایران و کشورهای دیگر به‌دست ملت‌ها

من از آقایان متشکرم که اظهار لطف کردند و آمدند اینجا که من زیارتشان کنم. و من امیدوارم که خدای تبارک و تعالی به همه ما به همه شما توفیق عنایت کند که در این وقتی که همه قلمها و زبانها در همه جا و همه رادیوها و تلویزیونها در خارج از کشور به ضد اسلام و به ضد جمهوری اسلامی فقط به جرم اینکه اسلامی است، قیام کرده‌اند و اقدام می‌کنند، ما و شما و همه ملت ما بتوانند این بار سنگین را به منزل برسانند و احکام اسلام را- ان شاء الله- در این کشور اول و در سایر کشورها- ان شاء الله- بعدها به دست خود ملتها پیاده کنند.

رد ادعای منافات آن با عدالت

ما را آن طور می‌خواستند منزوی کنند که لباس جندی را می‌گفتند با عدالت منافات دارد. حضرت امیر لباس جندی داشت، با عدالت منافات داشت؟! حضرت سید الشهدا نداشت لباس جندی؟ اینها با آن تبلیغات بسیار وسیعشان ما را منزوی کرده بودند؛ یعنی، خود ما را، به مغزهای ما آن قدر خوانده بودند که خودمان باور کرده بودیم که نباید ما در سیاست دخالت کنیم. نخیر، مساله این نیست. مسئله دخالت در سیاست در راس تعلیمات انبیاست. مسئله جنگ مسلحانه با …

تبری از قائلان به تعلق احکام اسلام به چهارده قرن پیش

… که ملت ایران را تکه تکه کنند، و شهرهای ایران را یکی بعد از دیگری به تباهی بکشند، اینها بروند و از آنها تبرّی کنند و حساب خودشان را از توطئه گران فاسد و از کسانی که به اسلام هیچ عقیده ندارند، و آن غائله پریروز را ایجاد کردند، بروند اینها از آنها تبری کنند؛ از آنهایی که اسلام را برای امروز صحیح نمی‌دانند و احکام اسلام را مال هزار و چهار صد سال پیش می‌دانند! اینها از آنها تبری کنند. من صلاح شما را می‌دانم. نگذارید خدای نخواسته آن چیزی که به سر دیگران آمد به سر شما بیاید. من علاقه دارم به اینکه همه شما دور پرچم اسلام با هم بایستید، در مقابل امریکا، در مقابل شوروی؛ نه در مقابل خودتان. جبهه‌گیری نکنید در مقابل هم. با هم دست به هم بدهید تا …

ناروا بودن مخالفت حتی در رأی نسبت به مسائل اسلامی

این هیچ مانعی ندارد. البته مسائل اگر مسائل اسلامی باشد، اگر در رای هم مخالف باشید، باید تو سرتان زد! اما اگر یک مسائل سیاسی هست، مسائل [دیگر] هست، می‌گویید اینها اشتباه کرده‌اند، بسیار خوب، ممکن است یک میلیون جمعیت هم اشتباه بکنند؛ این اشکال ندارد؛ اما در عین حالی که اعتقادتان این است که اینها اشتباه کرده‌اند، در عین حال باید بپذیرید. چاره ندارید. شما هم که …

امید به اجرای همهٔ احکام و الگو شدن برای کشورهای اسلامی

… جماعات، حاضر بشود و جمعه را بزرگ بشمارد. و خطبا هم در خطبه‌های خودشان مردم را بیدار کنند. مردم را دعوت کنند به صلاح، دعوت کنند به اینکه این توطئه‌هایی که در اطراف هست الآن این توطئه‌ها برای محو اسلام است. بیدار کنند مردم را تا- ان شاء الله- توفیق حاصل بشود. و ملت ما الآن که بیدار است و متوجه است برسد به آنجایی که همه احکام اسلام در این مملکت پیاده بشود، و این الگویی بشود از برای همه ممالک اسلامی.

کوچ باطل از ملتی که احکام الهی را پیاده کند

… دینی خودمان در همه کشورهای اسلامی، به حق توجه کنیم و حق را پیاده کنیم. مجرّد حرف نباشد که ما فقط یک شعاری بدهیم که حق آمد و باطل رفت. آمدن حق شعار نیست، آمدن حق عمل است، آمدن حق نشان دادن به حسب اعتقادات و اخلاق و اعمال است، پیاده کردن همه احکام الهی است. اگر احکام الهی در یک ملت پیاده بشود، باطل از آن ملت کوچ می‌کند و اگر در همه ملتهای اسلامی، احکام الهی- اخلاقی که سفارش شده است، اخلاق انسانی، عقاید ایمانی پیاده بشود، خود به خود باطل زاهق می‌شود. شما برادرانی که در هند هستید و حالا تشریف آوردید اینجا و سایر برادرهایی که در ممالک دیگر هستند، چه ایرانی و چه غیر ایرانی، که همه برادر هستند، باید توجه داشته باشند که مفاد این آیه شریفه جاءَ الحَق را متحقق کنند تا باطل خود به خود از بین برود.

اجرای احکام اسلام بدون ملاحظهٔ خویشاوندی

… تا آخر ما گرفتار هستیم. قضاوتمان گرفتار است.- عرض می‌کنم که- ارتشمان هست. همین طور همه سازمان ما هست. ما باید از حالا به بعد این طور رفتار نکنیم که تا حالا کردیم. تا حالا خطا کردیم. این خطا را باید جبران بکنیم. و باید با کمال قدرت تمام این کارها عمل بشود. و ما با هیچ کس قوم و خویشی نداریم. ما مطیع اسلام هستیم و احکام اسلام را می‌خواهیم جاری بکنیم. اگر در وزارتخانه‌ای، اگر در جایی، احکام اسلام بخواهد جاری نشود، ما درِ وزارتخانه را می‌بندیم. وزارتخانه‌ای که ضرر داشته باشد برای اسلام، برای حکومت اسلامی، به چه درد ما می‌خورد. بودجه را تصویب می‌کند شورا، آقای- مثلًا- وزیر بودجه نمی‌دهد، اوضاع به هم می‌خورد. …

لزوم مراقبت همهٔ قشرها از تخطی از احکام اسلام و اتکا به اسلام

… یک کسی بگوید من در جمهوری اسلام دارم کار می‌کنم و مع ذلک ربا بخورد. این با اسلام نمی‌سازد. یک کسی در جمهوری اسلامی، پاسبان جمهوری اسلامی ظلم بکند. پاسدار جمهوری اسلامی که باید پاسداری از اسلام بکند، به بندگان خدا ظلم بکند. باید خودتان را بپایید. متوجه باشید. همه قشرها را می‌گویم. باید متوجه باشند که تخطی از احکام اسلام نکنند. توجه به اسلام داشته باشند. و اتکا به اسلام داشته باشند. و امروز که ما با یک قدرت شیطانی مقابل هستیم، و دنیا الآن توجه به اینجا دارد، موج این مخالفت شما با این قدرت بزرگ در همه دنیا الآن رفته است. باید ما از این مبارزه بین اسلام و کفر سرفراز بیرون بیاییم. ما بر فرض اینکه شکست اقتصادی بخوریم، شکست نظامی بخوریم، لکن …

عمل به احکام اسلام و واداشتن دیگران به عمل به آن

کوشش کنید که احکام اسلام را هم عمل کنید؛ و هم وادار کنید که دیگران عمل کنند. همان طوری که هر شخص و هر فردی موظف است که خودش را اصلاح کند، موظف است که دیگران را هم اصلاح کند. اصل «امر به معروف و نهی از منکر» برای همین است که جامعه را اصلاح کند.

لزوم عمل بر طبق موازین الهی و شرعی

… است، و ان شاء الله دیگر به دست آنها نخواهد رسید، اینها مشغول یک تبلیغاتی شده‌اند، مشغول یک حرفهای باطلی شدند. گاهی راجع به اعدامهایی که شده است مثلًا اشکال می‌کنند؛ گاهی راجع به مسائل دیگر. البته آنها باید صدایشان درآید، لکن ما نباید بهانه دست آنها بدهیم. ما باید روی موازین الهی، روی موازین شرعی، عمل کنیم.

کوشش برای پیشبرد و احیای همهٔ احکام اسلام

… این نهضت به آخر برسد- ان شاء الله- و موفق بشویم و بشوید که اسلام در ایران تحقق پیدا بکند و مملکت ایران از آن گرفتاریهایی که تا حالا داشت بیرون برود، و یک مملکت اسلامی به تمام معنا بشود، این معنا الگو خواهد شد از برای ممالک اسلامی دیگر؛ بلکه برای همه ممالک. کوشش کنید که این نهضت را تقویت کنید، و ان شاء الله به آخر برسانید، تمام احکام اسلام زنده بشود. عصر عصری باشد که احکام اسلام تجدید و زنده بشود با کوشش شماها.

لزوم عمل دقیق روحانیون بر طبق موازین شرع در به‌کارگیری قدرت

این وظیفه بزرگی است که الآن به عهده ماست؛ حفاظت از حیثیت اسلام. الآن که جمهوری اسلامی شده است، حفاظت ما باید بکنیم این جمهوری اسلامی را و نگذاریم‌ که اجانب، دشمنهای ما، یک لکه ننگی به جمهوری اسلامی و اسلام وارد کنند؛ آن هم از ناحیه ما باشد. ما و شما باید با کمال دقت، با کمال دقت مواظب باشیم که بر طبق موازین شرعیه عمل بکنیم. قدرت دست‌تان باشد بر طبق موازین؛ نباشد بر خلاف موازین. ما امروز گرفتار اشخاصی هستیم که می‌خواهند نگذارند این جمهوری اسلامی تحقق پیدا بکند. از اول ملاحظه کردید که مخالفتها کردند با رفراندم، که مردم خودشان خواستند به جمهوری اسلامی رای بدهند، مخالفتها شد؛ صندوقهایی را آتش زدند؛ تحریم کردند بعضیها. بعد که شکست خوردند …