رفتن به محتوای اصلی
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

موسیقی از نظر حکم شرعی، محتوا و جایگاه آن در هنر و فرهنگ.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:بیانات در جمع کارکنان سازمان صدا و سیما (نقش رادیو و تلویزیون)— ۱۳۵۸/۰۴/۲۸

سیر زمانی

از ۱۳۵۸ تا ۱۳۶۶
۱۳۵۸۱۳۶۶

روی هر سال بزنید تا فقط شاهدهای همان سال نمایش داده شود.

شاهدها (۱۷ پاراگراف)

لزوم بررسی مطلعان و حذف برنامهٔ دارای موسیقی جدانشدنی

باز هم این را تکرار می‌کنم که موسیقی‌ها باز کمی هست، باید اشخاصی که مطلعند اینها موسیقی هستند مشاهده کنند ببینند اگر یک چیزی را می‌بینند موسیقی‌اش را نمی‌توانید رد کنید، اصلش را رد کنید.

تخدیر مغز و بیرون بردن انسان از جدیت به‌وسیلهٔ موسیقی

و از جمله چیزهایی که باز مغزهای جوانها را مخدّر است و تخدیر می‌کند موسیقی است. موسیقی اسباب این می‌شود که مغز انسان وقتی چند وقت به موسیقی گوش کرد، تبدیل می‌شود به یک مغزی غیر آن [مغز] کسی که جدّی باشد. از جدّیت، انسان را بیرون می‌کند، و متوجه می‌کند به جهاتی دیگر. تمام این وسائلی که حالا این بعضیش بود، و الی ما شاء الله وسائل درست کرده بودند، همه برای خاطر این بود که ملت را از مقدّرات خودش غافل کند، و متوجه به جهات دیگر بکند، منحرف کند او را از مسائل روز که مبادا مزاحمش بشود. این یک برنامه بسیار مفصّلی بوده است که طرح …

بیرون بردن انسان از جد به هزل و غفلت جوانان از مسائل جدی همانند اعتیاد

موسیقی از اموری است که البته هر کسی از موسیقی به حسب طبع خوشش می‌آید؛ لکن از اموری است که انسان را از جدّ بیرون می‌برد به یک مطلب هزل. دیگر این جوانی که عادت کرد که روزی چند ساعتش را با موسیقی سر و کار داشته باشد- که اینها شاید اکثر رادیوشان و تلویزیون‌شان از همین قسمها بود- یک جوانی که اکثر اوقاتش را صرف بکند در اینکه پای موسیقی بنشیند و اینها، این از مسائل زندگی و از مسائل جدّی بکلی غافل می‌شود، عادت می‌کند، مثل همان که به مواد مخدّره عادت می‌کند. کسانی‌ که به مواد مخدره عادت می‌کنند، دیگر نمی‌توانند یک انسان جدّی باشند که بتوانند در مسائل سیاسی فکر بکنند. فکر انسان را موسیقی جوری می‌کند که دیگر نتواند در غیر همان محیط موسیقی و مربوط به شهوات و مربوط به موسیقی نتواند اصلًا فکر بکند. از این جهت اینکه پافشاری داشتند به اینکه رادیو آن طور باشد و تلویزیون آن طور باشد و مجلات آن طور باشند و روزنامه‌ها آن طور باشند و سینماها آن طور باشند؛ و همه روی هم رفته دست به دست هم بدهند و این ملت را سرگرم کنند به این امور، و همه مخازن ما را ببرند؛ که …

دستور حذف موسیقی از رادیو و تلویزیون و نهراسیدن از اتهام کهنه‌پرستی

… خَلْسَه،[4] مثل همان تریاک می‌ماند این هم این قدر با او فرق ندارد، این یک جور خلسه می‌آورد، آن یک جور خلسه می‌آورد. اینها باید تبدیل بشود. اگر بخواهید مملکتتان یک مملکت صحیح باشد، یک مملکت آزاد باشد، یک مملکت مستقل باشد، مسائل را از این به بعد جدّی بگیرید. رادیو و تلویزیون را تبدیلش کنید به یک رادیو و تلویزیون آموزنده، موسیقی را حذف کنید. نترسید از اینکه به شما بگویند که ما موسیقی را که حذف کردیم کهنه‌پرست شدیم! باشد ما کهنه‌پرستیم! از این نترسید. همین کلمات نقشه است برای اینکه شماها را از کار جدی عقب بزنند.

رد عذر رفتن مردم به سراغ موسیقی دیگر و خیانت دانستن پخش آن

اینکه می‌گویند که اگر چنانچه موسیقی در رادیو نباشد آنها می‌روند از جای دیگر می‌گیرند موسیقی را، بگذار بگیرند از جای دیگر، شما عجالتاً آلوده نباشید؛ آنها هم کم کم برمی‌گردند به اینجا. این عذر نیست که اگر موسیقی در رادیو نباشد، آنها می‌روند از جای دیگر موسیقی می‌گیرند. حالا اگر از جای دیگر موسیقی بگیرند، ما باید به آنها موسیقی بدهیم؟! ما باید خیانت بکنیم؟! این خیانت است به یک مملکتی، خیانت است به جوانهای ما. این موسیقی را حذفش کنید بکلی، عوض این یک چیزی بگذارید آموزنده باشد. کم کم مردم را و جوانهای ما را عادت به آموزندگی بدهید؛ از آن عادت خبیثی که داشتند برگردانید. اینکه می‌بینید که جوانها اگر این نبود می‌روند سراغ موسیقی دیگر، برای این که اینها عادت کردند! این …

تضعیف روح انسان و سلب استقلال فکری

امروز که مملکت دست خود شما و مقدراتش دست شماها هست، هر کس در هر محلی که هست باید یک سازندگی، یک تحول، ایجاد کند. تحول به این معنا که رادیو تلویزیون در زمان طاغوت کارهای طاغوتی می‌کرد. نصف کارش به این می‌گذشت که جوانهای ما را تضعیف کند به واسطه موسیقی. موسیقی تضعیف می‌کند روح انسان را. موسیقی اسباب این می‌شود که انسان از استقلال فکری می‌افتد. نصف کار رادیو تلویزیون قضیه موسیقی بود؛ یا نمایش دادن یک صحنه‌هایی که جوانهای ما را به فساد می‌کشید. وقتی جوان آمد رفت بیرون، سینما می‌رود می‌بیند که آن بساط است، از راه سمع و بصر در اینجا آن بساط است، وقتی منزل می‌آید تلویزیون را باز می‌کند می‌بیند این طور، …

لزوم ترک موسیقی و رد پیوند آن با ترقی؛ فاسد شدن مغز جوانان

… همه دستگاهها که نمی‌تواند همه دخالت بکنند- هر کسی آنجایی که دارد، این دستگاهی که دست شماهاست این دستگاه را اصلاحش کنید؛ یعنی غربی نباشید، غرب زده نباشید، که حتماً باید بین این خبر و این خبر، موسیقی باشد، این غربزدگی است، یک طرح دیگری درست کنید، یک چیز دیگری. اخبار را زیادترش کنید، یک کارهایی بکنید که موسیقی را ترکش کنید. شما خیال نکنید که موسیقی یک چیزی است برای یک مملکت مترقی. موسیقی خراب می‌کند دِماغ بچه‌های ما را؛ مغز بچه‌های ما را فاسد می‌کند. دائماً تو گوش یک جوان موسیقی باشد، این دیگر به کار نمی‌رسد؛ این دیگر نمی‌تواند فکر جدی بکند. اینکه ما می‌گوییم که اینها را از بین ببرید و مکرر من گفته‌ام، شاید تا حالا ده مرتبه بیشتر من به آقای قطب زاده[2] گفته‌ام که آقا این را بردارید از آن، می‌گوید نمی‌شود. …

بی‌اشکال بودن اکثر فیلم‌های ورزشی و آهنگ‌ها

نظر نمودن به این قبیل فیلمها و نمایشنامه‌ها هیچ یک اشکال شرعی ندارد و بسیاری از آنها آموزنده است و پخش آنها نیز اشکالی ندارد. و همین طور فیلمهای ورزشی و آهنگها اکثراً بی‌اشکال است. گاهی خلافْ به طور نادر دیده می‌شود، که باید بیشتر مواظبت کرد. لکن دو نکته باید مراعات شود: اول آنکه کسانی که گریم می‌کنند باید محرم باشند و اجنبی حرام است چنین کاری را انجام دهد. دوم آنکه بینندگان از روی شهوت نظر نکنند.

سفارش به حذف موسیقی و نادرستی کار حرام برای نمایش

من از اولی که انقلاب پیروز شد و این امور به آقایان واگذار شد، راجع به صدا و سیمای جمهوری اسلامی خیلی پافشاری داشتم که مسائلی که آنجا طرح می‌شود، و وضع آنجا یک وضعی باشد که خودش مروّج اسلام باشد. اول هم بدتر شلوغ بود، خیلی خیلی ناگوار بود. زمانی که قطب زاده[1] هم بود به ایشان من سفارش کردم که شما این موسیقی‌ها را بردارید، این چیزهایی که نمی‌توانید جدا کنید از هم، اصلش آن را نگذارید. ما یک کار حرامی را بکنیم که یک چیزی را می‌خواهیم نشان بدهیم، این صحیح نیست، ایشان یا نتوانست یا نخواست، نشد. بعدش هم که اشخاص آمدند مکرر گفتند، که به ایشان هم گفتم که باید این طور باشد که این یک نمایشی از جمهوری اسلامی است، هم محتوای آن و هم کیفیت، در محتوا هم نواقصی بود، خیلی بهتر شده است، لکن باز هم اصل این طور [مطلوب‌] نیست که نیست، مثلًا بعض امور که لازم است …

واگذاری تشخیص و جداسازی به مطلعان و کنار گذاشتن برنامه

من نمی‌توانم بگویم، من که نمی‌توانم بنشینم پای رادیو ببینیم چی می‌گوید، اینجایش چطور است. این را باید خود شما آقایان، اشخاصی که مطلعند از آن، جدا کنند از هم، لابد می‌توانند این را، وقتی هم که چیزی را می‌خواهند [به پخش‌] بدهند، می‌توانند این را جداش کنند، اگر هم نتوانستند اصلش را کنار بگذارند ....

موسیقی به‌عنوان مخدر و مانع کار و قاطعیت جوانان

… را می‌کشیدند دنبال مواد مخدره، از آن راه فاسدشان می‌کردند. و تمام نقشه این بود که این قوه فعاله‌ای‌ که همه کار از آن باید بیاید، و مملکت خودش را اداره کند، این، یا لا قید بشود، و یا اینکه مخالف بشود با کشور خودش «مِن حَیثُ لا یَشعُر»[1] و بعضی هم با توجه. و یکی از مواردی و بنگاههایی که در این مطلب خیلی کوشش می‌کرد رادیو- تلویزیون بود، که اول از پخش کردن چیزهایی که مخدرات خودش بود، این موسیقیها همه مخدر هستند؛ یعنی جوانهای ما را، جوانی که عادت به موسیقی کرد دیگر نمی‌تواند کار انجام بدهد، دیگر نمی‌تواند قاطع باشد. رادیو- تلویزیون تقریباً اکثر اوقات جوانهای ما را به این طور گوش کردن وامی‌داشت. از طریق چشم، جوانهای ما را فاسد می‌کردند؛ زنهای کذا و کذا را پشت آنجا نمایش می‌دادند و جوانها از این راه فاسد می‌شدند. و همه مقصد این بود که در ایران یک قوه فعاله‌ای که بایستد در …

بیمار شدن مغز عادت‌کرده به موسیقی و غفلت آن از وضع کشور

… تربیت کنند. و از آن طرف، تمام راههای تَعیُّش را به روی جوانها باز کنند که هر ساعتی که این بخواهد یک عیش و نوشی بکند برایش فراهم باشد، آسان باشد. و دامن هم به آن بزنند، تبلیغات هم بکنند- عرض کنم- اعلام هم بکنند و اینها را بِکشند به طرف آن، نتیجه چی می‌شد؟ نتیجه این می‌شد که این نسل جوانی که باید برای این کشور مفید باشد، این نسل جوان بی‌تفاوت باشد نسبت به مسائل جدّی، یک مغزی که دنبال این رفت که موسیقی گوش کند- موسیقی که الآن هم قلم‌ها هست که خیر، موسیقی یک چیزی مثلًا تربیتی است- یک مغزی که دنبال این رفت که موسیقی گوش بکند، و عادت به این کرد، این مغز مریض می‌شود، این نمی‌تواند فکر این بکند که کشورش به چه حال دارد می‌گذرد، چه می‌گذرد در آن؛ دیگر دنبال این نیست، مثل یک آدم هروئینی می‌ماند. اینهایی که عادیات هست که انسان به آن عادت می‌کند، مِنْ جمله همینهایی که مثلًا سینماهایی که اینها درست کرده بودند، تئاترهایی که اینها درست کرده بودند، اینها تمام یک نقشه‌ای بوده است که ما را، جوانهای ما را نگذارند به مسائل روزشان، به مسائل جدیشان، فکر بکنند، …

مغز عادت‌کرده به موسیقی، ناتوان از خدمت به کشور

تمام نظرشان به این است که کی شب بشود ما سینما برویم؛ و کی تابستان بشود ما دریا برویم! همه نظر این است. یک آدم افیونی نمی‌تواند فکر کند برای یک مملکت. یک آدمی که مغزش به موسیقی عادت کرد نمی‌تواند برای مملکت مفید باشد. و اینهایی که بازی خوردند از خارج، یا بازی نخورده عمّال خارج هستند، و ترویج موسیقی می‌کنند، ترویج فحشا می‌کنند، ترویج این کارهایی که جوانهای ما را به تباهی می‌کشد می‌کنند، اینها نتیجه کارهایشان این است که یک مملکت را که قدرتش باید از جوان سرچشمه بگیرد، باید جوان، آن قدرت را داشته باشد تا اداره بکند، این قدرت را از جوان می‌گیرند. این فکرِ اینکه چه می‌گذرد به این مملکت، حکومتها چه می‌کنند با این مملکت، محمد رضا چه به سر این مملکت آورد، این فکر از توی کلّه‌ها بیرون می‌رود. تمام توجه، تمام این مغز، مغز موسیقی می‌شود. به جای مغز جدّی، مغز لَهْوی می‌نشیند. باید یک آدمی باشد که به سرنوشت خودش فکر کند، این فکر را از او گرفته‌اند. این آزادی است که «آزادی استعماری» باید به آن بگوییم. غیر آزادی است که در ملت باید باشد. آزادی است که از خارج وارد شده است و ماها را این طور کرده …

پخش گستردهٔ موسیقی برای غافل کردن مردم از زندگی و استقلال کشور

… که دارند، یک باب واسعی است که از همه اطراف چشم و گوش جوانهای ما را از مسائل حیاتی ببندند، و به مسائل دیگر منحرف کنند. قضیه روزنامه‌ها علی‌ حده؛ قضیه مجلات، با آن وضعی که می‌دانید، علی‌ حده. و همین طور هر جا که گوشَت را باز بکنی می‌بینی که از آن مسائل است. یکوقتی بود که در تهران من گاهی از خیابان عبور می‌کردم، همین طور که آدم می‌رفت موسیقی بود. در تمام دکانها صدای موسیقی که پخش می‌شد، همین طور تا آخر موسیقی بود، این مغز را این طور متزلزل می‌کردند. حواس را می‌بردند دنبال این مسائل، که مبادا راجع به آن مسائلی که مربوط است به زندگی‌شان، مربوط به مسائل انسانی‌شان هست، مربوط به استقلال مملکتشان است، مبادا متوجه به او بشوند، و همین طور هم هست. توفیق هم یافتند که اصلًا در طول این پنجاه و چند سال، الّا کمی از اوقات، آن هم کمی از مردم، باقی توجه به این مسائل اصلًا نداشتند.

بازماندن ذهن جوانِ عادت‌کرده به موسیقی از تفکر در امور جدی

… و مُفت و مجّانی می‌رفتند آنجا و هر کاری دلشان می‌خواست می‌کردند. مساله این نبود که طبعاً این شده باشد. مساله این بود که یک برنامه خاص و یک توطئه‌ای در کار بود که نگذارند این جوانها رشد طبیعی خودشان را، و انسانی خودشان را بکنند؛ سرگرمشان کنند به همین مسائل. قضیه موسیقی یک مطلبی است که خوب، طبع جوان به آن توجه دارد. اگر یک مدتی این عادت کرد که موسیقی را باز کند و گوش کند، مغز این از تفکر در امور جِدّی بازمی‌ماند؛ می‌رود دنبال همین قضیه. اینها اموری است که با نقشه درست کردند که جوانهای ما را منحرف کنند.