وظیفهٔ روحانیون در گوشزد کردن واجبات و محرمات حج به مردم
و شما آقایان که دارید مشرف میشوید به این بیت معظم الهی، علاوه بر اینکه باید خیلی جدیت کنید به اینکه این مردمی که بسیاریشان مسائل حج را خوب نمیدانند، مسائل حج را برای اینها بگویید قبل از اینکه هر کاری را میخواهند بکنند، در هرجا هستید مردم را بخواهید آنجا و مسائل حج را برایشان با قاعده گوشزد کنید، بگویید، همین طور واجباتش را، محرماتش را، این طور چیزها. علاوه بر این، آن مسائلی که باید، با مسلمین در میان بگذارید، معاشرت کنید با آنها، البته با یک نظامی و به آنها حالی کنید که آقا چرا نشستهاید که امریکا از آن ور دنیا دستش را دراز کند و شما را بخواهد اداره کند. بخواهد خلیج فارس را، خلیج فارس به تو چه کار دارد؟ …
لزوم درس روزانهٔ روحانیون برای تعلیم واجبات و محرمات حج
باید آقایان مردم را [در] جلسه قرار بدهند؛ جلسه درس قرار بدهند، درس بدهند مردم را، آداب حج را، واجبات حج را، محرّمات حج را؛ اینها را بگویند. آدابش هم نشد، نشد، اما محرّمات و واجبات را به مردم تعلیم کنند و هر روز [جلسه] داشته باشند.
وظیفهٔ مردم در یادگیری مسائل حج و پیامد اشتباه مانند مُحرِم ماندن
… بگیرند که بعدها گرفتار نشوند که وقتی که آمدند، [نگویند:] «من طوافم چه جوری بود، آیا درست است یا نه؟» وقتی مساله را یاد گرفتید، دیگر درست میشود، دیگر عیبی پیدا نمیکند. این هم یکی از وظایفی است که همه دارند و روحانیون باید این وظیفه را در آنجا انجام بدهند. و مردم هم باید دنبال این امر باشند که مسئله حج را یاد بگیرند، نه اینکه ما فقط حج برویم و هر چه شد، شد دیگر. نه، این غیر از سایر جاهاست. خوب، انسان زیارت میرود، اگر زیارتش هم چیزی نشد، دیگر اشکالی برایش پیدا نمیشود. اما اینجا اشکال پیدا میشود، بعد مُحرِم میماند، بعد باید دوباره حج برود. پس این مسائل مشکل پیش میآید که باید برای خاطر خودتان هم [که شده،] این مسائل را تعقیب کنید که یاد بگیرید و در اشتباه و خطا نیفتید که بعدها اسباب زحمتتان بشود. این هم یکی از مسائل است.
صحیح نبودن نیابت از زنده برای نماز طواف
5- نیابت از حیّ برای نماز طواف صحیح نیست، باید هر کس خودش به هر نحو میتواند نماز بخواند و مجزی است. از گرفتن نایب و مزاحمت [برای] نمازگزاران اجتناب نمایند.
انجام طواف به نحو متعارف و پرهیز از کارهای موجب وهن مذهب
6- طواف را به نحو متعارف که همه حجاج به جا میآورند، به جا آورند و از کارهایی که اشخاص جاهل میکنند احتراز شود و مطلقاً از کارهایی که موجب وَهْن[1] مذهب است باید احتراز شود.
کفایت متابعت از حکم قضات اهل سنت در وقوفین
7- در وقوفیْن، متابعت از حکم قضات برادران اهل سنت لازم و مجزی است اگر چه قطع به خلاف داشته باشید.
گرفتاری حجاج ناآشنا با مسائل حج و پرسش سالها بعد
در هر صورت، این وظیفه علمایی است که در کاروانها هستند؛ یعنی، یکی از وظایفشان. یکی از وظایف مهم هم قضیه آشنا کردن مردم است به مسائل حج. بسیار آدم میبیند که حج میروند. زحمت میکشند، لکن مسئله حج را نمیدانند، آنجا گرفتار میشوند. بعد که آمدند، بعد از چند سال، سوال میکنند که ما این جور کردیم، آیا حجمان درست است یا نه؟ ما این طور نکردیم، آیا درست است یا درست نیست؟ آیا ما مُحرِم باز هستیم یا نه؟