رفتن به محتوای اصلی

ربا

نام‌های دیگر: رباخواری

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

حرمت ربا، حیله‌های آن و حذف آن از نظام پولی.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:نامه به آقای حسین فومنی (پاسخ به چهار سوال شرعی)— ۱۳۴۶/۱۰/۲۲

سیر زمانی

از ۱۳۴۶ تا ۱۳۶۳
۱۳۴۶۱۳۶۳

روی هر سال بزنید تا فقط شاهدهای همان سال نمایش داده شود.

شاهدها (۲۱ پاراگراف)

اعلام جنگ با خدا و پیامبر بودن رباخواری و شدت آن در روایات

اما مساله بانک از مسائل مهمی است که چنانچه ربا از بانک حذف نشود، مشمول آیه شریفه و روایات کثیره می‌شویم که آیه شریفه می‌فرماید کسانی که ربا می‌خورند اینها اعلام جنگ با خدا و پیغمبر می‌کنند. این تعبیر در کم جایی واقع شده است که اعلان جنگ است بین کسانی که می‌خواهند ربا بخورند با خدا و پیغمبر. روایات بسیار ما داریم که هیچ جای شبهه در این روایات نیست که در بعضی از آنها تعبیری شده است که شاید برای هیچ چیز نشده است که یک درهم ربا شدتش بیشتر است از اینکه هفتاد زنا بکند کسی با محرم خودش، با عمه خودش، با خاله خودش، با خواهر خودش. و اگر چنانچه ربا در یک کشوری مثل کشور ما خدای نخواسته، باز در بانکش، در تجارتش، در بین مردمش باشد، ما نمی‌توانیم بگوییم که ما جمهوریمان جمهوری اسلامی است، محتوای جمهوری، اسلامی است. از این جهت باید کارشناسان، علما در این مساله بسیار فعالیت کنند، دقت کنند که …

تباهی بازار و مردم با رباخوری، معصیتی در رأس معاصی

… و عدالت باشد. بازار باید احتراز کند از چیزهایی که مخالف دستورات اسلام است. و اقبال کند به آن چیزهایی که موافق دستورات اسلام است. از ربا بازار باید مُطهّر باشد. اگر در بین بازاریها اشخاصی باشند که خدای نخواسته ربا می‌خورند، خود بازاریها آنها را نصیحت کنند. مبادا یک همچو مرضی توسعه پیدا بکند و مملکت ما را به نابودی بکشد. رباخوری، بازارها را از بین خواهد برد. مردم را خواهد تباه کرد. مبادا خدای نخواسته در بین بازار یک همچو معصیت بزرگی- که در راس معاصی، خدا قرار داده است و آن را بالاتر از زنا[3] و در حکم مقاتله با خدا قرار داده است[4]- مبادا یک وقت در بازار یک همچو امری باشد. و انصاف نیست که در بازار گرانفروشی باشد. در موقعی که مردم ایران، زن و بچه مردم ایران برای جنگزده‌ها دارند از منافع خودشان می‌گذرند و آن چیزی که دارند هدیه می‌کنند، مبادا در یک همچو موقعی در بازار، اشخاصی پیدا بشوند که گرانفروشی کنند که موجب فلج مردم و …

ربا ظلم و عامل بیکاری و فساد در جامعه

… از او مطالبه کند که این که گرفتی بده. قرض بسیار اهمیت دارد و قرض الحسنه بسیار اهمیت دارد و در کمتر گناهانی است که به اندازه ربا در قرآن و سنت به او اهمیت داده شده باشد و او را مطرود کرده باشد، و نکته‌اش هم این است که اگر ربا رواج بگیرد، فعالیت کم می‌شود. یکی از نکاتش [این است که‌] در مقابل کار نیست این سودی که می‌برد، آن توی خانه‌اش نشسته یا عیاشی می‌کند و پولش دارد می‌زاید. یک همچو چیزی را که بخواهد ربا بگیرد آدم و تحمیل بکند به مسلمین، این از یک طرف یک ظلمی است به حسب آیه شریفه که تعبیر به ظلم کرده است، و از یک طرف دیگر بیکاری درست می‌کند. این پول باید راه بیفتد وکار انجام بگیرد از آن و رزق پیدا بکند. اینها پول را همین طور می‌گذارندش آنجا دست یک کسی و می‌خواهند این پول بزاید برای خودشان بدون کار و این در جامعه فساد بزرگی است و این را ظلم گفته است قرآن شریف: لا تَظْلِمُونَ و لا تُظْلَمونَ؛ آن طور تشبیه کرده است فَاذَنُوا بِحَرْبٍ مِنَ الله،[9] این اهمیت زیاد دارد. و به همان اندازه‌ای که قرض به ربا محکوم است به همان اندازه قرض به حسنه و بدون ربا و همین طور قرض دادن به همان اندازه مطلوب است.

رباخواری مخالف نظام اسلام و جنگ با خدا به حکم قرآن

… این نباشد که ما انقلاب چیز کردیم از طاغوت به این. باید انقلاب باطنی بکنیم. باید نفوسمان هم منقلب بشود. اگر تا حالا در تحت سلطه شیطان و طاغوت بوده است، متحول بشویم و بیرون برویم از این پوشش شیطانی به پوشش رحمانی. آن به این است که ما مطابق نظام اسلام عمل کنیم. رباخواری مخالف با نظام اسلام است. جنگ با خداست، به حسب قرآن فَاْذَنُوا بِحَرْبٍ مِنَ الله[4] بیایید به جنگ خدا. اینها به جنگ خدا رفتند. اگر بازار مسلمانها باز همان بازار زمان طاغوت باشد، نمی‌تواند بگوید که من رژیم اسلامی را قبول کردم. نخیر، شما در تحت رژیم شیطان هستید و طاغوت هستید [هنوز] و هکذا همه قشرها.

بهرهٔ پول، بدترین نوع استثمار و خلاف انصاف و انسانیت

اصل بهره از پول یک امری است بسیار خلاف انصاف و خلاف انسانیت که یک پولی آنجا گذاشته‌اند، بعد آن پول نه کاری، نه چیزی، یک چیزی در آورند. بدترین انواع استثمار همین رباست که در مقابل هیچ، خود پول که هست و در مقابل هیچ، این بزاید، بهره بردارد. در اسلام، این البته به هر صورتش حرام است حتی این فرارهایی که بعضیها جایز می‌دانند، این فرارها هم صحیح نیست. فرار از ربا هم صحیح نیست. یک راههایی گفته شده است، لکن آنها هم صحیح نیست بهره‌برداری از این نقود و از پول به هیچ وجه در اسلام جایز نیست. از جهتی که یک …

امید به ریشه‌کن شدن رباخواری و تحقق اقتصاد صحیح

… محترم بدانند که در اسلام آن قدری که به بانوان خدمت شده است به دیگران نشده است. ان شاء الله امشب من شاید یک بحثی در این باب بکنم.[1] ان شاء الله موفق باشید. ان شاء الله همه موفق باشید. و آن طوری که اسلام هست و اسلام می‌خواهد این سیستمهای بانکی هم آن طور باشد. امید است که بزودی ریشه رباخواری از این مملکت کنده بشود و یک اقتصاد صحیحْ به جای آن تحقق پیدا بکند؛ و آن طور نباشد که اشخاص سرمایه دار خون ضعفا را بمکند. اسلام برای همه اقشار حقوق قائل است، و برای مستضعفین بیشتر از دیگران پافشاری دارد. ما امیدواریم که شما برادرهای بانکی هم به سایر برادرها کمک کنید در راه اینکه این معنایی که اسلام می‌خواهد از بانکها، از تجارتها، از کسبها، از زندگیها، همان معنا تحقق پیدا بکند. …

حرمت ربا در اسلام و اعلام جنگ با خدا در قرآن برای رباخوار

سیستم بانکداری به این وضعی که الآن در ایران هست، این وضعْ وضع طاغوتی است. ربا در اسلام حرام است؛ در قرآن اعلام به حرمت شده است: کسی که ربا بخورد، ربا بگیرد- در اسلام، در قرآن گفته شده است که جنگ با خدا می‌کند! این سیستم باید متحول بشود. سیستم بانکی باید عوض بشود. و ما امیدواریم که با همت همه‌ کارمندان و کارگران این طور مسائل حل بشود. اگر این مسائل حل نشود، فرهنگ ما همان فرهنگ باشد، وزارتخانه‌های ما همان وزارتخانه‌ها باشد، افراد وزارتخانه‌ها باز همان باشد، ادارات ما …

لزوم قطع کامل ربا در بانک‌ها

… میلیاردها مال ملت در آن صرف شده است، باید اینها تبدیل بشود به یک چیز معتدل اسلامی. این فرمْ فرم خارجی است، فرم اجنبی است، فرم طاغوت است. در دادگستری «کاخ» درست شده است لکن دادگستری نیست، دادخواهی نیست، فقط کاخ است. کاخها باید برود، دادخواهی به جای آن بنشیند. بانکها بتدریج باید تعدیل بشود، و «ربا» بکلی قطع بشود.

لزوم صدقه دادن بهرهٔ بانکی در صورت ناتوانی از بازگرداندن به صاحبش

راجع به بانک مذکور چیزی که گفته شده است صحیح نبوده؛ لکن اگر از هر بانکی بهره بگیرند و نتوانند به صاحب آن برگردانند باید صدقه بدهند.

مخالفت بانکداران با حذف ربا از بیم کوتاه شدن دستشان

… و وضع کشاورزی‌اش و وضعهای دیگرش، آن روز است که آنها به مقاصد خودشان می‌توانند برسند. الآن که می‌بینید که همه با ما مخالف هستند، برای اینکه شماها می‌خواهید اسلامی عمل بکنید. کشور شما می‌خواهد اسلامی عمل بکند، و آنها این را مخالف با مقاصد خودشان می‌دانند. معنی حذف ربا به معنی‌ای است که اگر توسعه پیدا کند و از ایران به جاهای دیگر برود بانکدارها و آنهایی که می‌خواهند مال‌های مردم را بخورند و از بین ببرند، آنها دستشان کوتاه می‌شود و لهذا با یک همچو رویه‌ای مخالفند.

لزوم حسابرسی صحیح رباخواران

… از اینهایی که دارای کذا و کذا هستند حساب می‌کشیم و حسابهایشان را رسیدگی می‌کنیم. اسلام این طور نیست که همچو اجازه بدهد که این دسته آن طور، و آن دسته آن طور، ابداً اسلام همچو اجازه‌ای نداده. اینها باید حسابهایشان کشیده بشود، اینها اصلًا حساب نداشتند با اسلام. رباخوارها باید حسابشان کشیده بشود در موقعش، البته حالا هم می‌کنند، اما باید به طور صحیح بشود. در هر صورت، شما متوجه باشید به اینکه ما می‌دانیم این گرفتاریها را. و من می‌دانم که در بعضی از جاها [چه می‌شود].

رواج رباخواری و اجحاف به مستمندان و حساب شدن آن به پای جمهوری اسلامی

… است، شما پاسدار اسلام و انقلاب نیستید؛ شما پاسدار هوای نفس خودتان هستید، به هوای نفستان عمل می‌کنید، به الهام شیطان عمل می‌کنید. اگر بازاری در جمهوری اسلامی همان بازاری باشد که در رژیم طاغوتی بود، نباید ادعا کند که بازار اسلام است. نه، بازار طاغوت است! آن اجحافات زیادی که الآن دارد به این مستمندان می‌شود، این رباخواری که الآن رواج دارد، این هروئین فروشی و- نمی‌دانم- زهر مار فروشی که الآن رواج دارد، اینها را به عهده بازار اسلام حساب می‌کنند؛ به عهده جمهوری اسلامی حساب می‌کنند. مکتب ما شکست می‌خورد، اسلام شکست می‌خورد، اسلام دفن می‌شود، و دیگر کسی نمی‌تواند بیرونش بیاورد.

حرمت ربا و منع ورود آن به اقتصاد اسلامی

- ربا در اسلام حرام است و به هیچ شکل در اقتصاد اسلامی وارد نباید بشود. و مالکیت در اسلام پذیرفته شده است و لکن اسلام در چیزهایی که حق مالکیت به آنها تعلق می‌گیرد و نیز در شیوه و شرایط پیدا شدن این حق دستوراتی داده است که نظام اقتصادی اسلام را و نیز روابط اقتصادی در جامعه اسلامی را از روابط و نظام اقتصادی سرمایه داری امروز دنیا …

جایز ندانستن بهرهٔ بانکی

- اما راجع به بهره بانکی، ما بانکهایی که بی‌بهره باشد باید تاسیس کنیم. ما بهره‌ها را جایز نمی‌دانیم. اما راجع به صنایع، صنایع را در ایران به بهترین وجه پایه گذاری خواهیم کرد. و اما آنچه که امروز به عنوان صنایع است در ایران، مونتاژی بیش نیست و اصولًا به درد نمی‌خورد.

امید به برچیده‌شدن ربا با صندوق‌های قرض‌الحسنه

و شما تکفل به یک امر بسیار بزرگی کردید و ان شاء الله با اعمال شما و امثال شما ربا از مملکت اسلامی کوچ می‌کند. لکن توجه به خودتان باید داشته باشید. هر شخصی باید خودش را محاسبه کند. یکی از منازل سِیر، محاسبه آدم است که انسان مراقبت از خودش بکند در روز که مشغول عمل است که خلاف نکند، شب هم که، آخر شب هم که می‌رود منزل از خودش محاسبه کند، مثل یک کسی که از او استنطاق …

پرسش از اعتقاد رباخواران مشغول به کار خود به جمهوری اسلامی

… دانشمندانشان مطالعه می‌کنند در احوال این مملکت و این ملت، آیا این ملت حالا دنبال این مطلب هست که ما یک کاری بکنیم که حفظ آبروی اسلام بشود؟ ما می‌گوییم جمهوری اسلامی، آیا به جمهوری اسلامی اعتقاد داریم؟ یا همین گفتیم جمهوری اسلامی و هر کاری خواستیم کردیم؟ آیا رباخورها به جمهوری اسلامی اعتقاد دارند و باز مشغولند؟ آیا آن اشخاصی که ظلم می‌کردند و حالا قدرت دست یک اشخاص دیگر افتاده و اینها با قدرت هستند، به جمهوری اسلامی معتقد هستند؟ اگر معتقد هستند به جمهوری اسلامی، باید حکومت اسلامی مثل حکومت علی بن ابی طالب- سلام الله علیه- باشد. مردمی که در این حکومت زندگی می‌کنند …