رفتن به محتوای اصلی

احکام شرعی

نام‌های دیگر: احکام اسلام، احکام الهی، احکام سفر، شریعت، شریعت اسلامی

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

دستورهای فقهی اسلام و لزوم رعایت و اجرای آن‌ها در زندگی فرد، جامعه و قانون‌گذاری.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:تلگراف به محمد رضا پهلوی درباره انجمن‌های ایالتی و ولایتی‌— ۱۳۴۱/۰۷/۱۷

سیر زمانی

از ۱۳۴۱ تا ۱۳۶۷
۱۳۴۱۱۳۶۷

روی هر سال بزنید تا فقط شاهدهای همان سال نمایش داده شود.

شاهدها (۱۰۱ پاراگراف)

بی‌اعتنایی به صدمهٔ موقعیت نزد مقدس‌نماها در اعلام حکم خدا

شما خود می‌دانید که من به شما علاقه داشته و شما را مفید می‌دانم، ولی شما را نصیحت پدرانه می‌کنم که سعی کنید تنها خدا را در نظر بگیرید و تحت تاثیر مقدس‌نماها و آخوندهای بیسواد واقع نشوید، چرا که اگر بنا است با اعلام و نشر حکم خدا به مقام و موقعیتمان نزد مقدس‌نماهای احمق و آخوندهای بیسواد صدمه‌ای بخورد، بگذار هر چه بیشتر بخورد. از خداوند متعال توفیق جنابعالی را در خدمت به اسلام و مسلمین چون گذشته خواهانم. و السلام علیکم و رحمه الله.

درک‌نکردن فلسفهٔ واقعی احکام، بزرگ‌ترین درد جوامع اسلامی

… رسانه‌ها و مطبوعات دست به نمایشها و سخنرانیها زده و عرصه را بر تفکر و تحقیق زائران درباره فهم و درک فلسفه واقعی حج و نیز پی‌بردن به ماجرای از پیش طراحی‌شده شیطان بزرگ در قتل میهمانان خدا تنگ خواهند نمود. و مسلّم در چنین شرایطی رسالت زائران بسیار سنگین است. بزرگترین درد جوامع اسلامی این است که هنوز فلسفه واقعی بسیاری از احکام الهی را درک نکرده‌اند؛ و حج با آن همه راز و عظمتی که دارد هنوز به صورت یک عبادت خشک و یک حرکت بیحاصل و بی‌ثمر باقی مانده است.

لزوم اجتناب از عامل ضرر حتی با ترک حج و روزه و نماز

برادر بزرگوارم، قربانت شوم[1] شما را به خدای متعال قسم می‌دهم به حرفهای دکتر ترتیب اثر دهید. چرا موجب نگرانی همه می‌شوید؟ خداوند لازم نموده است که در مواقع احتمال ضرر، انسان از آنچه موجب است اجتناب کند، اگر چه ترک حج و صوم و صلاه باشد. شما می‌خواهید موافق حکم خدا عمل کنید، کاری نکنید که خداوند نعوذ بالله از شما ناراضی باشد. این احتیاطات شما بر خلاف شرع است و لازم است از آن اجتناب فرمایید. و السلام.

تعهد به احکام اسلام شرط مقابله با قدرت‌های بزرگ و آسیب‌ناپذیری

زنده وقتی هستیم که همه موازین الهیه را عمل بکنیم و وقتی می‌توانیم با قدرت‌های بزرگ مقابله کنیم و آسیب‌پذیر نباشیم که متعهد به اسلام، متعهد به احکام اسلام باشیم.

منع پاسخ‌گویی افراد دفتر به مسائل شرعی جز اشخاص نام‌برده

1- تاکید می‌شود که اشخاصی که در دفتر هستند حق جواب مسائل شرعیه را ندارند؛ چه شفاهاً و چه کتباً و چه با تلفن، مگر آقایان: رسولی و صانعی و توسلی.[1] این آقایان هم در مسائل غیر واضح مراجعه نمایند به رساله، پس از آن جواب دهند. و اگر آقایان مذکور کسی را که با مسائل شرعیه آشنا است و جواب بدون مراجعه نمی‌دهد، تعیین نمایند مانع ندارد.[2]

انتظار کوشش همهٔ نهادهای نظام در پیاده کردن احکام اسلام

2- این جانب در آغاز سال جدید و سالروز رسمیت جمهوری اسلامی انتظار دارم که تمام نهادهای این جمهوری از مجلس و ارگانهای دولتی و جهاد سازندگی و شورای نگهبان و شورای عالی قضایی و قضات محترم سراسر کشور و دادستانیهای سطح کشور و قوای مسلح از ارتش و سپاه و بسیج و ژاندارمری و کمیته و شهربانی و نیروهای مردمی و عشایری- ایّدهم الله تعالی- همه و همه کوشش کنند در پیاده کردن احکام اسلام؛ در افزایش تعهد به ابعاد مختلف این مکتب انسان‌ساز؛ در مجاهده در راه حق و ساختن خویش؛ در اصلاح درون و برون که خود با اصلاح آنان کشور رو به صلاح می‌رود. در رژیمهای گذشته آنچه موجب فساد ملت بویژه قشر جوان شد فساد دستگاه حاکمه بود که چون سرطان به جان ملت افتاده بود و جوانان را به فساد سوق می‌داد. و از همه کوششها …

لزوم اجرای همهٔ احکام اسلام، نه یک بخش آن

ما نگفتیم که احکام اسلام که جاری می‌شود، یک تکه‌اش جاری بشود. همین جاری بشود که جاسوسی نشود و- نمی‌دانم- تفتیش نشود؟ این تکه‌اش هم هست که اگر یک نفر بخواهد کار خلاف بکند، آن یک نفر را مردم مامورند نهی‌اش کنند. اگر منتهی نشد، به کمیته، به کلانتری به جاهای دیگر اطلاع بدهند که این، یک همچه کاری کرده. آنها هم باید بگیرند و تحویل بدهند به دادگاه. این طور نیست که حالا ما یک تکه از اسلام را بگوییم، آنها سوء استفاده کنند. طرفین قضیه است. نباید ما تعدّی بکنیم و ظلم بکنیم و …

مخالفت خارجی‌ها با اجرای احکام اسلام و لزوم ایستادگی

ما می‌خواهیم احکام اسلام جاری بشود. همه هم با ما مخالفند؛ همه خارجیها با ما مخالف هستند. یک نادری هست در بینشان که آنها مخالف نیستند و لیکن همه دیگر مخالفند و ما در مقابل این مخالفتها باید بایستیم، ملت همین طور که الآن هست، ان شاء الله، بعد هم هست. و دولت و ملت و همه می‌خواهند برای اسلام خدمت کنند.

لزوم جایگزینی احکام الهی به‌جای احکام طاغوتی رژیم سابق

در تعقیب تذکر به لزوم اسلامی نمودن تمام ارگانهای دولتی بویژه دستگاههای قضایی و لزوم جانشین نمودن احکام الله در نظام جمهوری اسلامی به جای احکام طاغوتی رژیم جبار سابق، لازم است تذکراتی به جمیع متصدیان امور داده شود. امید است ان شاء الله تعالی با تسریع در عمل، این تذکرات را مورد توجه قرار دهند:

وضع احکام اسلام برای مصلحت مسلمانان و اسلام

احکام اسلام برای مصلحت مسلمین است، برای مصلحت اسلام است، اگر ما اسلام را در خطر دیدیم، همه‌مان باید از بین برویم تا حفظش کنیم. اگر دماء مسلمین را در خطر دیدیم، دیدیم که یک دسته دارند توطئه می‌کنند که بریزند و یک جمعیت بی‌گناهی را بکشند، بر همه ما واجب است که جاسوسی کنیم. بر همه ما واجب است که نظر کنیم و توجه کنیم و نگذاریم یک همچو غائله‌ای پیدا بشود. حفظ جان مسلمان بالاتر از سایر …

جواز استفاده در امور غیرمشروط به طهارت به نحو مذکور

استفاده مذکور به نحوی که ذکر شده است جایز است، و خرید و فروش نیز به نحوی. که مذکور است جایز است؛ لکن احتیاط به اینکه رد و بدل به عنوان بیع و شِراء[4] نباشد مطلوب است.

لزوم مخالفت قاطع نمایندگان با طرح‌های مخالف احکام اسلام

4- بحمد الله در مجلس، دانشمندان و علمای آشنا به احکام شرع مطهر حضور دارند و فقهای نگهبان حاضرند؛ لکن لازم است طرحهایی که در مجلس می‌گذرد مخالف با احکام مقدسه اسلام نباشد و با کمال قدرت، با پیشنهادهای مخالف با شرع مقدس که ممکن است از روی ناآگاهی و غفلت طرح شود شدیداً مخالفت نمایید، و از قلمهای مسموم و گفتار منحرفین هراسی نداشته باشید و سخط[1] خالق را برای رضای مخلوق‌ تحصیل نکنید و خداوند قاهر و قادر را حاضر و ناظر بدانید.

لزوم رعایت احکام اسلام و تحول در همهٔ شئون جمهوری اسلامی

و من باز برمی‌گردم سراغ شما خواهران و عزیزان، که توجه داشته باشید در این‌ محیطی که هستید رعایت احکام اسلام را بکنید. مملکت اسلامی است. جمهوری اسلامی است. باید در همه شئونش تحول حاصل بشود. همان طور که می‌بینم تحول روحی از برای شما حاصل شده است، همین طور باید در اعمال هم یک تحولی زیاد حاصل بشود. تخلف از موازین الهی نشود، و با رحمت و عطوفت با این کسانی که در زیر دست شماها، چه پزشکان و چه نِرسها و چه سایر قشرهایی که در آنجا خدمت می‌کنند. خدمت شما …

نقد فحاشی، مصادرهٔ اموال و تصرف املاک مردم بر خلاف موازین اسلام

امروزی که همه باید با هم باشید، همه باید دست به دست هم بدهید، همه باید با اجتماع، همه باید با تعهد به احکام اسلام باشید، بر خلاف موازین اسلام فحاشی می‌کنید. بر خلاف موازین اسلام مال مردم را مصادره می‌کنید. بر خلاف موازین اسلام می‌ریزید توی صحراها کشت مردم را چه می‌کنید. باغات را می‌برید. همه‌اش خلاف موازین اسلام هست. شما را وادار می‌کنند. جوانها را وادار می‌کنند به این امر؛ یک دستی پشت‌ پرده است که شماها را حرکت بدهد به این طور حرکتها. و اثبات کند که ایران قابل این نیست که خودش مستقل باشد. هرج و مرج باشد. الآن یک هرج و مرجی است در سرتاسر …

لزوم گوش سپردن خدمتگزاران به حکم اسلام و پیروی از آن

آنکه من به حسب کلی باید بگویم به همه، و تنبه بدهم این است که نباید در هر امری قدرت‌نمایی بشود. باید همه قشرهایی که مشغول برای خدمتند و خودشان هم می‌گویند برای اسلام است، باید گوششان به این باشد که اسلام چی می‌گوید، ما هم تبع آن باشیم.

لزوم انطباق کارها با خواست شرع و هشدار دربارهٔ کار خلاف رضای خدا به نیت خدا

… محالی که محال ساختمان است، اشخاص مختلفی که از مدارس رفتند، از جاهای دیگر رفتند، مشغول هستند؛ هم خانمها و هم آقایان. و این مایه یک امیدواری است که ان شاء الله این مسائل به طور شایسته عمل بشود. و مهمتر این است که مسائل آن طوری که دلخواه شرع مقدس است عمل بشود. یعنی هر کس در هر جا هست مقید باشد که کارهایش را که می‌کند آن طوری که خدا فرموده بکند، گاهی وقتهاست که از بعضی جوانها؛ جوانهای مثلًا پاسدار، جوانهایی که اطراف کمیته‌ها هستند، برای خدا می‌خواهند یک کاری بکنند، لکن راه را نمی‌دانند. یک چیزی که بر خلاف رضای خداست، برای خدا خیال می‌کنند دارند می‌کنند. مهم این است که ما مسائلمان را منطبق کنیم با خواستهای شرع مقدس.

آرمان جاری شدن احکام اسلام در همهٔ قشرها و نهادهای کشور

… یا از جیبشان رفته است اینها زیادند. و ریشه‌هایی‌ هستند که متفرق هستند در کشور. و البته کارشکنی می‌کنند و تبلیغات سوء می‌کنند؛ لکن ملت باید بداند که ان شاء الله ما پیروز هستیم، و خواهیم مطلب را به آخر رساند؛ و خواهیم یک مملکت مستقل، آزاد و اسلامی متحقق کنیم. و آمال ما این است که احکام اسلام در همه جا، در همه قشرها، در همه وزارتخانه‌ها، در همه مملکت، هر جا که هست، در بازارها، در کشاورزیها، در دور و نزدیک مملکت، همه جا، احکام اسلام جاری باشد. و آقایان وزرا توجه دارند البته که مملکت اسلامی است؛ نباید در وزارتخانه‌ها یک چیزی که بر خلاف اسلام است، بر خلاف مصالح مملکت است، خدای نخواسته عمل بشود. تصفیه باید بشود این وزارتخانه‌ها و این مملکت و همه جا.

رد ادعای غربیان و غرب‌گرایان دربارهٔ خشونت احکام اسلام

… را امر به قتل می‌کرد، مثل یک غده سرطانی که در یک بدن باشد، برای اصلاح بدن آن غده را باید بیرون آورد. چاره نیست. این غده‌های سرطانی گاهی یک جامعه را فاسد می‌کنند. این هم رحمت بر جامعه است. اینهایی که اسلام را اصلًا نمی‌دانند چیست، نمی‌فهمند اصل اسلام چه است. خیال می‌کنند این غربیها [و] اینهایی که دنبال غربند، که احکام اسلام خشونت دارد، اینها اصلًا نمی‌دانند که این احکامْ چه چیز هست؛ برای چه هست. این مثل این است که به یک طبیبی که کارد را برداشته و شکم را پاره می‌کند و غده سرطانی را بیرون می‌آورد بگویند این خشونت دارد می‌کند! این رحمت است یا خشونت؟ آن طبیبی که می‌بُرد دست را، برای اینکه این دست فاسد می‌کند انسان را، کارد را درآورده می‌بُرد دست را، این طبیب با خشونت دارد رفتار می‌کند؟ و باید فریاد برآورد که این طبیب خشن است! یا این طبیب طبیب رحمت است؛ با رحمت دارد رفتار می‌کند؛ یک انسان را برای یک عضو …

جواز چاپ لفظ جلاله و اسماء شریفه در نشریات با پرهیز از افکندن در مواضع هتک

چاپ لفظ جلاله [و] اسماء شریفه در نشریات مانع ندارد ولی باید از انداختن در مواضع هتک خودداری شود. و آرم جمهوری اسلامی در حکم لفظ جلاله است- علی الاحوط.

قوانین محدودکنندهٔ زن و مرد برای جلوگیری از فساد و صلاح جامعه

خداوند شما را با کرامت خلق کرده است، آزاد خلق کرده است. خداوند همان طوری که قوانینی برای محدودیت مردها در حدود اینکه فساد بر آنها راه نیابد دارد، در زنها هم دارد. همه برای صلاح شماست. همه قوانین اسلامی برای صلاح جامعه است. آنها که زنها را می‌خواهند ملعبه مردان و ملعبه جوانهای فاسد قرار بدهند خیانتکارند. زنها نباید گول بخورند؛ زنها گمان نکنند که این مقام زن است که باید بزک کرده بیرون برود با سرِ باز و لخت! این مقام زن نیست؛ این عروسک بازی است نه زن. زن باید شجاع باشد؛ زن باید در …

مترقی و دموکراتیک و موافق با همهٔ مظاهر تمدن

- حکومت، جمهوری است مثل سایر جمهوریها؛ و احکام اسلام هم احکام مترقی و دموکراسی و پیشرفته و با همه مظاهر تمدن موافق. و من هم نقشی در خود حکومت ندارم؛ همان نقش هدایت را دارم.

قانون اسلام مایهٔ آزادی‌ها و دموکراسی حقیقی و تضمین استقلال

- دولت اسلامی که ما می‌خواهیم یک جمهوری است که به آرای ملت درست می‌شود و احکام اسلام هم در او اجرا می‌شود. قانون اساسی همان قانون اسلام است و قانون اسلام مسبب آزادیها و دموکراسی حقیقی است و استقلال کشور را نیز تضمین می‌کند.

انطباق‌پذیری قوانین اسلام با شرایط زمان و مکان و متروک شدن حکم با تحقق نیافتن موضوع

- بعضی از مسائلی که به اسم اسلام در شرق و غرب شایع کرده‌اند اینها اصولًا ساخته دست استعمارگران و مستبدان است، تا با انحراف اذهان بتوانند آنچه را که مایل هستند انجام دهند. قوانین اسلام همیشه با شرایط زمان و مکان قابل تطبیق است. و این طور نیست که در یک زمان، حکم اسلامی مفید باشد و در زمان دیگر مضر. البته در بعضی از زمانها موضوع حکمی تحقق پیدا نمی‌کند و آن حکم متروک می‌شود.

هدف نهضت‌ها جاری شدن حکم خدا به جای حکم شیطان

… خدا باشد، این ارزش دارد یعنی ارزش الهی دارد، فُرادی‌ باشد یا مَثْنی‌؛ انَّما اعِظُکُمْ بِواحِدَهٍ انْ تَقُوموُا للَّهِ مَثْنی‌ وَ فُرادی‌. خودتان را متصل کنید به آن دریای لا یزال و کارهایتان را کارهای الهی کنید. توجه به احکام خدای تبارک و تعالی داشته باشید. این نهضتها برای این است که احکام خدا جاری بشود. این همه نهضتی که هست، که حالا سالهایی است که نهضت شده است، این برای این است که حکم خدا در دنیا جاری بشود، حکم شیطان از این دنیا بیرون برود. در ایران حکم شیطان جاری است؛ می‌خواهند حکم خدا جاری باشد. شما کوشش کنید که در خودتان احکام خدا را جاری کنید؛ تعبد داشته باشید، اعمالی که خدای تبارک و تعالی فرموده است انجام بدهید؛ خودتان را الهی کنید. یعنی تابعْ چون و چرا ندارد، فرموده است بکن، می‌کنم. خداست فرموده است بکن، می‌کنم. چرا؟ به من ربطی ندارد. «چرا» مال …

احکام اسلام برای تربیت روح و سعادت خود انسان

و یک چیز دیگری که من اینجا باید به آقایان عرض بکنم این است که آقایان به اعمالشان، به اعمالی که از طرف اسلام به آنها هدایت شده، عمل بکنید. اینها برای خود شماست. این احکامی که اسلام آورده است برای این است که روح شما را تربیت بکند. برای اینکه در شما یک جور حالتی پیدا بشود که بعد از اینجا هم یک زندگی سالم و یک زندگی با سعادت داشته باشید. همه اینها برای سعادت خود شماست. همان طوری که مبارزه می‌کنید و درس می‌خوانید، همین طور به این اعمالی که از طرف خدا سفارش شده است، عمل بکنید و کم نگیرید. نماز را کوچک حساب نکنید. نماز لازم است که بخوانید؛ روزه و نمی‌دانم سایر احکام برای تربیت شماست، برای هدایت شماست؛ برای رساندن شماست به یک …

لزوم اطاعت از احکام هرچند رابطهٔ آن با سعادت دانسته نشود، مانند دستور طبیب

و تربیت بشر به وحی خدا و به تربیت انبیا این است که چیزهایی که رابطه بوده است ما بین آن عالَم و این عالَم، چیزهایی که اگر آن کارها را ما انجام بدهیم در تربیت معنوی ما دخالت دارد، آنها را به ما بیان کردند که این کارها را بکنیم. ما نمی‌دانیم البته که آیا رابطه ما بین نماز و سعادت آن عالَم چیست؛ رابطه‌اش را ما نمی‌دانیم، خدا می‌داند؛ چنانچه من و شما که طبیب نیستیم نمی‌دانیم که رابطه ما بین این قرصی که طبیب می‌دهد با این مرض چیست، لکن رابطه دارد؛ آنکه عالِم است این رابطه را ادراک کرده است و به ما گفته است و ما هم باید اطاعت کنیم تا مرضمان خوب بشود. این رابطه را که بین این اعمال ما، اعمال صالحه ما با آن عالَم است، این را انبیا می‌دانند به وحی خدای تبارک و تعالی؛ و آمده‌اند برای اینکه به ما بگویند که فلان کار را اگر بکنید، این رابطه دارد اینجا با آن عالَم و روح شما را تربیت می‌کند این؛ که شما در آن عالَم …

نهی از سبک گرفتن احکام ظاهری و اهمیت آن‌ها برای زندگی ماورای طبیعت

بنا بر این، شما این احکام ظاهریه‌ای که التفات به آن نیست که حالا بفهمد چه می‌شود و چه ربطی ما بین روح انسان و این عمل هست، سبُک نگیرید؛ اینها مهم است برای شما؛ برای زندگانی ماورای طبیعت شما مهم است، و شما هم مجاهدات ظاهری‌تان را و علوم ظاهری‌تان، علوم طبیعی‌تان را تکمیل کنید، و هم تبعیت کنید راجع به امور معنوی و جهات الهی، تا سعادتمند بشوید.

شمول احکام اسلام بر همهٔ روابط انسان از پیش از تولد تا پس از مرگ

… دخالت دارد، احکام بر آن هست؛ چیزهایی که در تربیت معنوی انسان هست، بر آن احکام هست؛ و در مرتبه پایین ترش هم که مرتبه اخلاق باشد، احکام اخلاقی دارد.- عرض می‌کنم که- تربیتهای اخلاقی می‌کند اسلام. در مرتبه معاشرتش هم که هست، با هر کس معاشر باشد، حکم دارد اسلام. خودش- فی نفسه- احکام دارد، خودش با عیالش احکام دارد، خودش با اولادش احکام دارد، خودش با همسایه‌اش احکام دارد، خودش با هم محله‌اش و جارش[2] احکام دارد. با هم مملکتش احکام دارد، با همدینش احکام دارد، با مخالفینِ از دینش احکام دارد، تا بعد از موت. از قبل از اینکه اصلًا تولدی در کار باشد و قبل از زِواجْ احکام دارد تا زواج، و تا حمل و تا تولد و تا تربیت در بچگی و تربیت بزرگتر و تا حد بلوغ و تا حد جوانی و تا حد پیری و تا مردن و در قبر و ما بَعْدَ القبر. قطع نمی‌شود به همانی که توی قبر گذاشتند، مساله تمام شد؟ اینها اول کار است. همه اینها، همه این زندگی بشر در اینجا و تربیتهایی که در اینجا عقلانی و اخلاقی و اینها می‌شود، اینها آن وقتی که از این عالم منفصل شد و مرتبه کمال پیدا شد و مرتبه- عرض می‌کنم- تجرد پیدا …

حرمت کار موجب وهن اسلام و سحت بودن اجرت آن

هجرت از دار الاسلام به دار الکفر که مستلزم این نحو کبایر موبقه شود حرام و از کبایر است بلکه کار کردن برای کفار که مستلزم وَهْنِ[1] دین مقدس اسلام است، حرام و اجرت‌ در مقابل آن سُحْت[2] و مُحَرَّم است. بر علمای اعلام و اولیای امور و سایر طبقات مختلف مسلمان لازم است از این هجرتها که موجب هتک دولت و ملت اسلام است جلوگیری کنند. از خداوند متعال بیداری ملتهای مسلمان و قطع ایادی اجانب را خواستارم. و السلام علی من اتبع الهدی.