رفتن به محتوای اصلی

یزیدشخص

نام‌های دیگر: یزید بن معاویه، یزیدبن‌معاویه

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

خلیفهٔ اموی هم‌زمان با قیام امام حسین (ع) و حکومت او.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:بیانات در نشست سه‌جانبه با شهید مطهری و دکتر شریعتی— ۱۳۵۵/۱۰/۱۰

سیر زمانی

از ۱۳۵۵ تا ۱۴۰۰
۱۳۵۵۱۴۰۰

روی هر سال بزنید تا فقط شاهدهای همان سال نمایش داده شود.

شاهدها (۵۵ پاراگراف)

آشکار شدن حقیقت کار یزید بر مردم کوفه و شام در پی قیام

… داشته باشد، اما تأثیری که در تاریخ می‌گذارد، به مراتب بزرگ‌تر باشد. کار امام حسین ازاین‌قبیل است. حسین‌بن‌علی علیه‌السلام با حرکت خودش، با قیام خودش، درمقابل آن وضعی که آن روز در جامعۀ اسلامی به‌وجود آمده بود و داشت بیشتر به‌وجود می‌آمد، البته اثر گذاشت؛ در همان زمان ضجۀ مردم بلند شد، در همان زمان حقیقت کار یزید بر بسیاری از مردم آشکار شد. همان مردم کوفه، همان مردم شام، مقداری یزید را شناختند، پرده‌ها از پیش روی یزید کنار رفت، کار بزرگ بود؛ اما بزرگ‌تر از آن تأثیری که در آن زمان از کار امام حسین علیه‌السلام به‌دست آمد، تأثیری است که در تاریخ به جا گذاشت. بر همۀ مسلمانان عالم معلوم شد؛ هنگامی‌که قطار جامعۀ اسلامی و نظام اسلامی از خط خارج شد، علاج، این کاری است که امام حسین کرد. آن‌وقتی‌که فساد …

معرفی یزید به‌عنوان امام عادل در تبلیغات دستگاه حکومت

… خروج می‌کند. لذا همۀ مردم مسلمان، آن روز از خارجی‌ها بدشان می‌آمد؛ از خروج‌کننده‌ها. «مَن خَرَجَ عَلَى اِمامٍ عادِلٍ فَدَمُهُ هَدَرٌ» کسی که خروج کند، قیام کند علیه یک امام عادلی، خونِ او هدر است[4] در اسلام؛ اسلامی که این‌قدر به خونِ مردم اهمیت می‌دهد. اینها آمدند پسر پیغمبر، پسر فاطمۀ زهرا، پسر امیرالمؤمنین را به‌عنوان خروج‌کنندۀ بر امام عادل ـ که چه کسی باشد آن امام عادل؟ یزیدبن‌معاویه! ـ معرفی کردند و کارشان گرفت. حالا آنها که دستگاه حکومت ظالمند، خب هرچه دلشان می‌خواهد می‌گویند، مردم چرا باور کنند! مردم چرا ساکت بمانند!

شعر یزید در شادی از انتقام کشتگان بدر

یعنی بلند شوند کشته‌های ما در جنگ بدر، ببینند که ما چه کار کردیم با کُشنده‌هایشان! این‌طوری شد. اینجاست که قرآن می‌گوید عبرت بگیرید! اینجاست که می‌گوید: «قُل سیروا فِی الاَرضِ»[6] در سرزمینِ تاریخ سِیر کنید، ببینید چه اتفاقی افتاده است؛ خودتان را بر حذر بدارید. من حالا برای اینکه این معنا در فرهنگ کنونی کشور ما، ان‌شاءالله به‌وسیلۀ آدم‌های …

شکست هدف یزید و خاندانش در ریشه‌کن کردن اسلام

… کنید به تاریخ اسلام، ببینید چقدر دین در دنیا رشد کرد! چقدر اسلام ریشه‌دار شد! ملت‌های اسلامی پدیدار شدند و رشد کردند! علوم اسلامی پیشرفت کرد، فقه اسلامی پیشرفت کرد و بالاخره بعد از گذشت قرن‌ها، امروز پرچم اسلام بر فراز بلندترین بام‌های دنیا در اهتزاز است. آیا یزید و خانوادۀ یزید به اینکه اسلام این‌طور، روزبه‌روز رشد کند، راضی بودند؟ آنها می‌خواستند ریشۀ اسلام را بکَنند؛ می‌خواستند از قرآن و پیغمبر اسلام، اسمی باقی نگذارند. اما می‌بینیم که درست به‌عکس شد. (71/4/10)

تسلط دستگاه یزید بر جهان اسلام و همراه کردن مردم با تهدید، تطمیع و فریب

آن روز چه کسانی با امام حسین مخالف بودند؟ باید بگوییم همۀ دنیایی که حسین‌بن‌علی علیه‌السلام را احاطه کرده بود. برای خاطر اینکه دستگاه یزید، مسلط بر دنیای اسلام بود و هرکسی را به‌نحوی در قبضه گرفته بود؛ یک عده‌ای را با تهدید، یک عده‌ای را با تطمیع، یک عده‌ای را با فریب، و همه مخالف امام بودند. مخالف یعنی دوست نداشتند امام حسین را؟ نه! دوست داشتند خاندان پیغمبر را، امام حسین خیلی هم محترم زندگی می‌کرد در مدینه، هروقت هم حج مشرّف می‌شد، مردم گرد او حلقه می‌زدند، استفاده می‌کردند. مسئله چیز دیگری بود، مسئله این بود که حسین‌بن‌علی علیه‌السلام وقتی نگاه …

تلاش برای معرفی اهل‌بیت (ع) به‌عنوان گروهی اخلالگر، ضد دین و واجب‌القتل

یزید می‌خواست این عده را یک گروه اخلالگر معرفی کند، یک گروه ضد دین و ضد قرآن و ضد شریعت نبوی و واجب‌القتل و مهدورالدّم. این بزرگوار با آن بیان اعجازآمیز الهی و با قدرتمندی کامل، عکسش را ثابت می‌کنند. ثابت می‌کنند که همه‌چیز از آنِ ماست، دین را هم از ما باید فراگرفت و خلاصه، ما لُبّ[5] دین و قرآنیم.

ناتوانی از ساکت کردن امام سجاد (ع) و دستور اذان از بیم برگشتن مردم

هر چند تصریح نمی‌کنند به این مطلب، اما لازمِ خیلی نزدیکِ فرمایش امام این است که یزید جنایت‌کار است، یزید ظالم است، یزید خون‌خوار است، و یزید قابل حکومت‌کردن نیست. در حضور یزید این حرف‌ها را می‌زنند، نه به‌صراحت، اما به‌طوری‌که همه بفهمند، و فهمیدند. مردم را منقلب می‌کنند، اوضاع دیگری می‌شود، کار به جایی می‌رسد که یزید نمی‌تواند چهارتا مأمور و ژاندارم و پلیسش را بفرستد که این آقا را بکِشید پایین یا دهانش را ببندید؛ آن‌قدر مردم مجذوب بودند که اگر آنجا می‌خواستند نگذارند امام سجاد حرف بزنند، خوف این بود که خود مردم از یزید برگردند ـ اینها را شواهد واقعه به ما می‌فهماند ـ لذا ناچار می‌شود که به مناسبت اینکه وقت نماز رسیده، بگوید مؤذن اذان بگو. تا مؤذن بنا می‌کند اذان‌گفتن، امام علیه‌السلام از کلمه‌کلمۀ اذان هم باز استفاده می‌کنند. از کلمۀ «لااِلَهَ‌اِلَّالل»هه‌اش یک‌جور، از کلمۀ «اَشْهَدُ اَنَّ مُحَمَّداً رَسولُ‌الل»هه‌اش یک‌جور و از‌این‌قبیل[6].

پی‌بردن به اشتباه خود در گمان پایان خط نبوت

… و جوشن‌ها و دل‌های دژخیم سنگ‌تر از سنگ، امام سجاد، یک آدم تنها، یک جوان داغ‌دار، ظاهراً یک شکست‌خورده، بر منبر می‌رود و حقایق را می‌گوید. و اولویتِ خودش را برای همین مقام تثبیت می‌کند و اسلام را به یاد مردم می‌آورد و فضلیت‌ها را در ذهن مردم بیدار می‌کند. یزید اینها را دید و فهمید که اشتباه کرده است، ماجرای نبوت ختم نشد، دنبالۀ علی هنوز در دنیا هست. (51/11/22)

تصمیم به نابودی حیات سیاسی اهل‌بیت با فشار بیعت

… مراکز اصلی اسلام، یعنی در مدینه به‌خصوص، یا در مکه، یا حتی در شهر کوفه، این‌طور نبود که کسانی نتوانند وابستگی خودشان به دستگاه امامت را آشکار کنند؛ صریحاً و علناً عده‌ای بودند که وابستۀ به دستگاه امامت بودند و شیعه بودند و به‌عنوان علویون شناخته‌شده بودند. در پایان حکومت معاویه و شروع خلافت و حکومت جابرانۀ یزید، تصمیم و سیاست این شد که همین باقی‌ماندۀ حیات سیاسی اهل‌بیت را هم از بین ببرند. تصمیم بر فشار گرفتند. این فشار را بر امام حسین وارد می‌آوردند و به این صورت بود که آن حضرت را وادار کنند به بیعت‌کردن با یزید. اگر بیعت می‌کرد، همه‌چیز برای آنها به‌خودی‌خود حاصل شده بود، یعنی اهل‌بیت هویت سیاسی و دینی خودشان را به‌کلی از دست می‌دادند. و اگر مقاومت می‌کرد، تصمیم داشتند بر کشتن آن حضرت، و واقعه به‌صورتی که اطلاع دارید پیش آمد؛ آن حضرت در پاسخ فشار برای قبول بیعت، از …

تلاش برای نابودی تشیع با هر وسیلهٔ ممکن

[بعد از معاویه، یزید بنا گذاشت تا] تشیّع را به هر وسیلۀ ممکن از بین ببرد. یکی از وسایل خیلی ساده‌اش ارعاب بود. ارعاب روشی نیست که امروز در دنیا معمول شده باشد، از قدیم بوده؛ از وقتی‌که انسان‌های ظالم و مستبد و خودخواه در عالم به‌وجود آمده‌اند و مردمی درمقابل آنها ـ با شناخت حق خود و انسانیت خود ـ در صدد مقابله برآمده‌اند، ارعاب هم …

وادارکردن مردم مدینه به اعتراف به بردگی خود

… عبدالله‌بن‌حنظلۀ غسیل‌الملائکه و عدۀ دیگری. آمدند گفتند شما از که دارید پیروی می‌کنید؟! این کیست؟! این‌قدر خلاف شرع می‌کند، این‌طور آدم می‌کُشد، این‌طور شراب می‌خورد؛ بنا کردند از این نقل‌ها به مردم مدینه گفتن. [و گفتند:] ما بیعت این را خلع کردیم و تمام! (52/11/29) یزید [هم] اعلام کرد که همۀ اهل مدینه بایستی اعتراف کنند که بردۀ من هستند!..البته خب بعضی‌ها اعتراف می‌کنند، آنها واقعاً هم بردۀ یزیدبن‌معاویه‌اند؛ آنها راستی‌راستی هم شایستۀ بردگیِ کسی مثل یزید هستند که به بندگی و غلامیِ حلقه‌به‌گوش خود درمقابل یزید، به چاکری خود ـ چاکر یعنی برده، یعنی غلام ـ اعتراف می‌کنند. اما مردان آزاده اعتراف نکردند. سعیدبن‌مُسیَّب، حواری امام چهارم ـ دو سال بعد از فاجعۀ عاشوراست، …

سزاواری او به لعن و یزیدی بودن متعرضان به عزاداران

… با اینها میکند؛ حتّی به مقدّسات اینها بی‌احترامی میکند. در این محرّم، به کسی که منبر میرفت، به کسی که مدّاحی میکرد، به کسی که پرچم عزا میزد، به کسی که روضه میخواند تعرّض کردند؛ به کسی که یزید را لعنت میکرد -سبحان‌الله- تعرّض کردند که چرا یزید را لعنت میکنی! خب، در آبروی اینها همین بس که یزیدی‌اند، مدافع یزیدند؛ دیگر یزیدِ خبیثی که بی‌آبروتر از او در طول تاریخ اسلام کسی را نداریم، این را نباید لعنت کرد؟ لعنت خدا بر کسانی است که پیغمبر را، اولاد پیغمبر را، خاندان پیغمبر را اذیّت میکنند. این رفتار آنها است؛ این بحرین است.

حقارت یزید و ابن‌زیاد در برابر زینب اسیر

… شخصیت زن اسلامی به برکت ایمان و دل سپردن به رحمت و عظمت الهی، آن‌چنان سعه و عظمتی پیدا میکند که حوادث بزرگ در مقابل او، حقیر و ناچیز میشود. در زندگی زینب کبری، این بُعد از همه بارزتر و برجسته‌تر است. حادثه‌ای مثل روز عاشورا نمیتواند زینب کبری را خرد کند. شکوه و حشمت ظاهری دستگاه ستمگر جباری مثل یزید و عبیدالله‌بن‌زیاد نمیتواند زینب کبری را تحقیر کند. زینب کبری در مدینه - که محل استقرار شخصیت باعظمت اوست - و در کربلا - که کانون محنتهای اوست - و در کاخ جبارانی مثل یزید و عبیدالله‌بن‌زیاد، همان عظمت و شکوه معنوی را با خود حفظ میکند و شخصیت‌های دیگر در مقابل او تحقیر میشوند. یزید و عبیدالله‌بن‌زیاد - این مغروران ستمگر زمان خود - در مقابل این زنِ اسیر و دست‌بسته، تحقیر میشوند. زینب کبری شور عاطفه‌ی زنانه را همراه کرده است با عظمت و استقرار و متانت قلب یک انسان مؤمن، و زبان صریح و روشن یک مجاهد فی‌سبیل‌الله، و زلال معرفتی که از زبان و دل او بیرون میتراود و شنوندگان و حاضران را مبهوت میکند. عظمت زنانه‌اش، بزرگان دروغین ظاهری را در …

حکومت فاسد و منحرف و ظالم و سرکوبگر

با مداقّه در این بیان، انسان احساس میکند که نهضت حسینی در واقع با دو نگاه قابل ملاحظه است، که هر دو هم درست است؛ اما مجموع دو نگاه، نشان دهنده‌ی ابعاد عظیم این نهضت است. یک نگاه، حرکت ظاهری حسین‌بن‌علی است؛ که حرکت علیه یک حکومت فاسد و منحرف و ظالم و سرکوبگر -یعنی حکومت یزید- است؛ اما باطن این قضیه، حرکت بزرگتری است که نگاه دوم، انسان را به آن میرساند؛ و آن حرکت علیه جهل و زبونی انسان است. در حقیقت، امام حسین اگرچه با یزید مبارزه میکند، اما مبارزه گسترده تاریخی وی با یزیدِ کوته‌عمرِ بی‌ارزش نیست؛ بلکه با جهل و پستی و گمراهی و زبونی و …

معرفی یزید به‌عنوان امام عادل از سوی مخالفان امام حسین (ع)

… کند، خونش هدر است. اسلامی که این قدر به خونِ مردم اهمیت میدهد، در این‌جا، چنین برخوردی دارد. به هنگام قیام امام حسین علیه‌السّلام کسانی بودند که پسر پیغمبر، پسر فاطمه‌ی زهرا و پسر امیرالمؤمنین را علیهم‌السّلام را به عنوان خروج کننده بر امام عادل معرفی کردند! امام عادل کیست؟ یزید بن معاویه!

امکان جنگ با او به سبب وضع خراب یزید

وضع آن زمان چنین بوده است. خواص تسلیم بودند و حاضر نمیشدند حرکتی کنند. یزید که بر سرِ کار آمد، جنگیدن با او امکان‌پذیر شد. به تعبیری دیگر: کسی که در جنگ با یزید کشته میشد، خونش، به دلیل وضعیّت خرابی که یزید داشت، پامال نمیشد. امام حسین علیه‌السّلام به همین دلیل قیام کرد. وضع دوران یزید به گونه‌ای بود که قیام، تنها انتخابِ ممکن به نظر میرسید. این، به‌خلاف دوران امام حسن علیه‌السّلام بود که دو انتخابِ شهید شدن و زنده ماندن وجود داشت و زنده ماندن، ثواب و اثر و زحمتش بیش از کشته شدن …

سرکوب و قتل عام معترضان مدینه

… این بود که پیروان حق که ستونهای آن اساس واقعىِ بنای ولایت و تشیّع محسوب میشدند، از سرنوشت دنیای اسلام اعراض کردند و نسبت به آن بیتوجّه شدند و به سرنوشت دنیای اسلام، اهمیت نمیدادند. بعضی افراد یک مدّت مقداری تحمّس و شور نشان دادند که حکّامْ سختگیری کردند؛ مثل قضیه‌ی هجوم به مدینه در زمان یزید که اینها علیه یزید سر و صدایی به راه انداختند، او هم آدم ظالمی را فرستاد و قتل عامشان کرد. این گروه هم، همه چیز را به کلّی بوسیدند و کنار گذاشتند و مسائل را فراموش کردند. البته، همه اهل مدینه هم نبودند؛ بلکه عدّه‌ای بودند که در بین خودشان، اختلاف داشتند. درست عکس تعالیم اسلامی عمل شد؛ یعنی نه وحدت و نه سازماندهی درست بود و نه نیروها با یکدیگر اتصال …

مصداق کامل حاکم فاسد ظالم جائر

… مُدخَلَهُ»[19] یعنی اگر کسی ببیند حاکمی در جامعه بر سر کار است که این‌طوری است: «مَن رَاَیٰ سُلطاناً جائِراً» ظلم می‌کند، حرام خدا را حلال می‌شمارد، حلال خدا را حرام می‌شمارد، حکم الهی را کنار می‌زند، عمل نمی‌کند و دیگران را به عمل وادار نمی‌کند یعنی. در میان مردم با گناه عمل می‌کند، با دشمنی عمل می‌کند، با ظلم عمل می‌کند ـ یعنی حاکمِ فاسدِ ظالمِ جائر که یزید مصداق کاملش بود ـ اگر کسی چنین چیزی را ببیند در جامعۀ اسلامی، در میان امت من، پیغمبر فرمود: «لَمْ یُغَیِّرْ بِقَوْلٍ وَلَا فِعْلٍ» با زبان و عمل علیه او اقدام نکند، «کانَ حَقّاً عَلَی اللهِ اَن یُدخِلَهُ مُدخَلَهُ» یعنی خدای متعال این ساکتِ بی‌تفاوتِ بی‌عمل را هم به سرنوشتی دچار می‌کند که آن ظالم را دچار کرده است در قیامت؛ یعنی با او در یک صف و در یک جناح قرار می‌گیرد. این را پیغمبر فرموده است. اینکه عرض کردیم پیغمبر حکم این مطلب را زبانی فرمودند این‌هم یکی از نمونه‌هایش. پیغمبر پس مشخص کرده بودند که اگر نظام اسلامی منحرف شد چه‌کار باید کرد. امام حسین هم استناد می‌کند به همین …

دست‌کم گرفتن امام سجاد (ع) و اجازهٔ سخنرانی به او

امام سجاد در آن مجلس رو کرد به یزید گفت اگر بگذاری من هم بر روی این چوب‌ها بروم و با مردم حرف بزنم. یزید فکر نمی‌کرد که فرزند پیغمبر، یک جوانی که اسیر است، بیمار است، قاعدتاً در این مدت به‌قدر کافی از لحاظ روحی تضعیف شده، بتواند خطری برای او محسوب بشود؛ اجازه داد امام سجاد بالای منبر رفت و فلسفۀ امامت و ماجرای شهادت و جریان طاغوتی حکومت اموی را در مرکز این حکومت برملا کرد.[25] کاری کرد که مردم شام شوریدند. یعنی امام سجاد این شخصیت عظیمی است که درمقابل عبیدالله‌زیاد، درمقابل انبوه جمعیت فریب‌خوردۀ شام، در …

فرستادن سپاه برای خاموش کردن قیام مردم مدینه

این حرکت موجب آن گردید که یزید از خود عکس‌العمل نشان دهد و در نتیجه یکی از سرداران پیر و فرتوت بنی‌امیه به نام مسلم‌بن‌عُقبَه را همراه با عده‌ای به مدینه فرستاد و از او درخواست کرد که مردم مدینه را خاموش کند. مسلم‌بن‌عقبه به مدینه آمد و چند روزی شهر را به منظور در‌هم‌شکستن مقاومت مردم محاصره کرد. سپس وارد شهر شد و آن‌قدر کشتار و ظلم کرد و فجایع به‌بار آورد که در تاریخ اسلام جزءِ نمونه‌های کم‌نظیر است. او چنان در کشتار و ظلم، زیاده‌روی کرد که پس از آن حادثه، او را …

شهرت یزید به شراب‌خواری و سگ‌بازی

… و دفن شد؛ اما شراب‌خوارگی ظاهر شد، اختلاف طبقاتی نمایان شد، تبعیض‌های نژادی ـ عرب را بر عجم فضیلت و برتری دادن ـ و غیر نژادی ظاهر شد. علناً شراب‌خوارگی کردید، علناً زُنّار[14] بستید، علناً قمار کردید، و گفتید و نشان دادید به امت مسلمان که این کار را می‌کنید. یزید در شراب‌خوارگی و سگ‌بازی شهرۀ دوران است، عبیدالله زیاد هم سگ زردی، برادر شغال است؛ مثل اوست، باهم تفاوتی نمی‌کنند.

حکومت یزید بر جامعه‌ای که از اسلام دور شده بود

… برمی‌گشتند. که در این خصوص می‌توان به ماجرای «تبوک» اشاره کرد.[3] روزگاری در مسجد و مَعبر جامعۀ اسلامی، صوت و تلاوت قرآن بلند بود و پیغمبر با آن لحن و آن نفَس، آیات خدا را بر مردم می‌خواند و مردم را موعظه می‌کرد و آنها را در جادۀ هدایت، با سرعت پیش می‌بُرد؛ ولی چه شد که همین جامعه، همین کشور و همین شهرها، کارشان به جایی رسید و آن‌قدر از اسلام دور شدند که کسی مثل یزید بر آنها حکومت می‌کرد؟..چه شد که بیست سال بعد از شهادت امیرالمؤمنین علیه‌الصلاة‌و‌السلام در همان شهری که او حکومت می‌کرد، سرهای پسرانش را بر نیزه کردند و در آن شهر گرداندند؟ کوفه یک نقطۀ بیگانه از دین نبود؛ کوفه همان جایی بود که امیرالمؤمنین علیه‌السلام در بازارهای آن راه می‌رفت، تازیانه بر دوش می‌انداخت، مردم را امر‌به‌معروف و نهی‌از‌منکر می‌کرد؛ تلاوت قرآن در «آناءَ اللَّیلِ وَ اَطرافَ النَّهارِ»[4]، از آن مسجد و آن تشکیلات …

حکومت فاسد، منحرف، ظالم و سرکوبگر یزید

با مداقّه در این بیان، انسان احساس می‌کند که نهضت حسینی در واقع با دو نگاه، قابل ملاحظه است، که هر دو هم درست است؛ اما مجموع دو نگاه، نشان‌دهندۀ ابعاد عظیم این نهضت است. یک نگاه، حرکت ظاهری حسین‌بن‌علی است، که حرکت علیه یک حکومت فاسد و منحرف و ظالم و سرکوبگر است؛ حکومت یزید. باطن این قضیه، یک حرکت بزرگ‌تری است که نگاه دوم، انسان را به آن می‌رساند و آن، حرکت علیه جهل و زبونی انسان است. درحقیقت، امام حسین اگرچه با یزید مبارزه می‌کند، اما مبارزۀ گستردۀ تاریخی امام حسین با یزیدِ کوته‌عمرِ بی‌ارزش نیست؛ بلکه با جهل است، با پستی و …

ظلم آشکار و فرمان جنگ در مکه و ویرانی کعبه

… این ظلم را کردی؟ چرا این مال را خوردی؟ چرا فلان‌کس را عزل کردی؟ چرا فلان‌کس را نصب کردی؟ هرکسی از این حرف‌ها به من بزند، من گردنش را خواهم زد.[2] تا آن روز در عالم اسلام این مطلب سابقه نداشت؛ خلفا ظلم و جور و این کارها می‌کردند، اما قانونی نبود ظلم و جورشان. یزیدبن‌معاویه ظلم می‌کرد، اما ظلمش قانونی نبود، لباس قانون نداشت، همه می‌فهمیدند این ظلم است. یزیدبن‌معاویه وقتی‌که شنید عبدالله زبیر در مکه سر بلند کرده، به عبیدالله زیاد ـ قاتل حسین‌بن‌علی صلوات‌الله‌علیه ـ پیغام داد که از کوفه برو با عبدالله زبیر در مکه بجنگ و اگر شد خانۀ کعبه را خراب کن. عُبیدالله زیاد در جوابش گفت که من هرگز این دوتا کار را باهم نمی‌کنم، هم فرزند پیغمبر را بکُشم، هم خانۀ خدا را ویران کنم! فحش هم داد؛ که در تاریخ نقل کردند فحش‌های او را به یزید. هنوز یک اندازه‌ای آزادی بود، هنوز وقتی‌که خلیفه به کسی فرمانی می‌داد، امر و نهی …

سه سال حکومت شرم‌آور در تاریخ اسلام

سال‌ها بعد از این جریان که امیرالمؤمنین صلوات‌الله‌علیه به شهادت رسیده بود، معاویه سالیانی حکومت کرده بود، همین عبدالله عمر معاویه را هم کاملاً شناخته بود از نزدیک، اگر هم آن روز برایش معلوم نبود، بعد معلوم شده بود؛ بعد هم دوران یزید، آن سه سالِ شرم‌آور در تاریخِ اسلام سپری شده بود، مروان‌بن‌حکم جانشین یزید بود و پدر عبدالملک مروان، او هم مدت کوتاه حکومتش را گذرانده بود؛ بعد عبدالملک مروان به حکومت رسید. و در تمام این مدت عبدالله عمر در مدینه، در قلب مسائل و قضایا، در متن حوادث و وقایع تاریخی بوده، بی‌اطلاع نبوده، ناآگاه از آنچه گذشته است و آمده بر سر جامعۀ اسلامی نبوده، افراد برایش ناشناخته نمانده بودند، بنی‌امیه را خوب …