رفتن به محتوای اصلی

یزیدشخص

نام‌های دیگر: یزید بن معاویه، یزیدبن‌معاویه

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

خلیفهٔ اموی هم‌زمان با قیام امام حسین (ع) و حکومت او.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:بیانات در نشست سه‌جانبه با شهید مطهری و دکتر شریعتی— ۱۳۵۵/۱۰/۱۰

سیر زمانی

از ۱۳۵۵ تا ۱۴۰۰
۱۳۵۵۱۴۰۰

روی هر سال بزنید تا فقط شاهدهای همان سال نمایش داده شود.

شاهدها (۵۵ پاراگراف)

خلافت فرد فاسق و بی‌اعتقاد و بیعت دسته‌جمعی مردم و خواص با او

… مینشیند که سر تا پایش فساد است، سر تا پایش فسق است، به اصل وجود خدا و وحدانیت خدا اعتقادی ندارد. با فاصله‌ی پنجاه سال بعد از رحلت پیغمبر، یک چنین کسی می‌آید سر کار! این به نظر شما امروز خیلی عجیب می‌آید؛ آن روز به نظر بسیاری از آن مردم، عجیب نیامد. عجب! یزید خلیفه شد و مأمورین غلاظ و شداد را گذاشتند در اطراف دنیای اسلام که از مردم بیعت بگیرند. مردم هم دسته دسته رفتند بیعت کردند؛ علما بیعت کردند، زهّاد بیعت کردند، نخبگان بیعت کردند، سیاستمداران بیعت کردند.

زیر پا گذاشتن ظواهر اسلام و مخالفت علنی با قرآن و دین

در زمان امام حسین علیه‌السّلام، هم آن انحراف به وجود آمده، هم آن فرصت پیدا شده است. پس امام حسین باید قیام کند؛ زیرا انحراف پیدا شده است. برای این‌که بعد از معاویه کسی به حکومت رسیده است که حتّی ظواهر اسلام را هم رعایت نمیکند! شُرب خَمر و کارهای خلاف میکند. تعرّضات و فسادهای جنسی را واضح انجام میدهد. علیه قرآن حرف میزند. علناً شعر برخلاف قرآن و بر رّد دین میگوید و علناً مخالف با اسلام است! منتها چون اسمش رئیس مسلمانهاست، نمیخواهد اسم اسلام را براندازد. او عامل به اسلام، علاقه‌مند و دلسوز به اسلام نیست؛ بلکه با عمل خود، مثل چشمه‌ای که از آن مرتب آب گندیده تراوش میکند و بیرون …

حکومت کسی مانند یزید به‌عنوان خطر نابودی اصل اسلام

حضرت در جواب او، این جمله را فرمود: «اناللَّه و انا الیه راجعون و علیالاسلام السّلام، اذ قد بلیت الامة براع مثل یزید»[8] ؛ دیگر باید با اسلام، خداحافظی کرد و بدرود گفت؛ آن وقتی که حاکمی مثل یزید بر سر کار بیاید و اسلام به حاکمی مثل یزید، مبتلا گردد! قضیه شخص یزید نیست؛ هرکس مثل یزید باشد. حضرت میخواهد بفرماید که تا به حال هرچه بود، قابل تحمّل بود؛ اما الان پای اصل دین و نظام اسلامی در میان است و با حکومت کسی مثل یزید، نابود خواهد شد. به این که خطر انحراف، خطر جدّی است، اشاره میکند. مسأله، عبارت از خطر برای اصلِ اسلام است.

شراب‌خواری، فساد جنسی آشکار و سخن و شعر علیه قرآن

پس حسین باید قیام کند. انحراف پیدا شده است، برای اینکه بعد از معاویه کسی به حکومت رسیده است که حتی ظواهر اسلام را هم رعایت نمی‌کند. شُربِ خَمر می‌کند، کارهای خلاف می‌کند. تعرضات و فسادهای جنسی را واضح انجام می‌دهد. علیه قرآن حرف می‌زند. شعر برخلاف قرآن و بر رد ِدین می‌گوید؛ علناً، علناً مخالف با اسلام است. منتها چون اسمش رئیس مسلمان‌هاست، حالا نمی‌خواهد اسم اسلام را براندازد. اما عامل به اسلام نیست، علاقه‌مند به اسلام نیست، دلسوز به اسلام نیست، بلکه با عمل خود، دارد مثل یک چشمه‌ای که آبِ گندیده از آن مرتب تراوش می‌کند و می‌ریزد …

بدرود با اسلام با حاکمیت حاکمی مثل یزید به بیان امام حسین (ع)

… برویم فکر کنیم، ببینیم ما باید خلیفه بشویم، یا یزید باید خلیفه بشود. فردای آن روز مروان، حضرت را در کوچه‌های مدینه دید، گفت یا اباعبدالله! تو خودت را داری به کشتن می‌دهی، چرا بیعت نمی‌کنی با خلیفه؟ بیا بیعت کن، خودت را به کشتن نده، خودت را به زحمت نینداز. حضرت در جوابِ او این جمله را فرمودند، فرمود: «إِنّا لِلّهِ وَ إِنّا إِلَیهِ راجِعونَ وَ عَلَی الاِسلامِ السَّلامُ اِذ قَد بُلِیَتِ الاُمَّةُ بِراعٍ مِثلِ یَزیدَ»؛ با اسلام دیگر باید خداحافظی کرد، بدرود گفت، آن‌وقتی‌که حاکمی مثل یزید بر سر کار بیاید و اسلام مبتلا بشود به حاکمی مثل یزید. قضیۀ شخصِ یزید نیست، مثل یزید. حضرت می‌خواهد بفرماید که تا حالا هرچه بود قابل تحمل بود؛ اما الان حساب اصل اسلام، پای اصل دین و نظام اسلامی در میان است و نابود خواهد شد با حکومت کسی مثل یزید. اشاره می‌کند به اینکه خطر انحراف، خطر جدی است. مسئله عبارت است از خطر بر اصل اسلام. این یک.

افشای فسق و فجور یزید و خلع او از خلافت به دست بزرگان بازگشته به مدینه

همین که به مدینه رسیدند ـ چون فجایعی که در دستگاه یزید اتفاق می‌افتاد دیده بودند ـ زبان به انتقاد از یزید گشودند. مسئله درست به‌عکس شد، اینها به‌جای تعریف از یزید مردم را به جنایات او آگاه کردند و به مردم گفتند: یزید چگونه می‌تواند خلیفه باشد درحالی‌که اهل شُربِ خَمر، بازی با سگ‌ها و اهل انواع و اقسام فسق و فجور است، و ما او را از خلافت خلع کردیم.

حاکمیت یزید بر امت به‌منزلهٔ وداع با اسلام

فردای آن روز، مروان حضرت را در کوچه‌های مدینه دید، گفت یا اباعبدالله! تو خودت را داری به کشتن می‌دهی، چرا بیعت نمی‌کنی با خلیفه؟ بیا بیعت کن، خودت را به کشتن نده، خودت را به زحمت نینداز. حضرت در جواب او این جمله را فرمودند: «اِنّا لِلّهِ وَ اِنّا اِلَیهِ راجِعونَ وَ عَلَی الاِسلامِ السَّلامُ اِذ قَد بُلِیَتِ الاُمّةُ بِراعٍ مِثلِ یَزیدٍ» (74/3/19) آن روزی که مردم به یک چوپانی مثل یزید مبتلا بشوند ـ یعنی گوسفندها به‌جای چوپان، به گرگی مبتلا بشوند ـ «وَ عَلیَ الاِسلامِ السَّلامُ» با اسلام دیگر باید خداحافظی کرد. دیگر جایی برای اسلام باقی نخواهد ماند؛ یعنی هدف حسین‌بن‌علی علیه‌السلام احیای اسلام است. (63/7/20) کلمۀ استرجاع[3]، کمال نگرانی را نشان می‌دهد؛ یعنی چقدر باید نگران و دهشت‌زده بود، آن‌وقتی‌که امت اسلامی مبتلا بشود به فرمانروایی مانند یزید. این اولین عکس‌العمل امام حسین بود؛ یعنی این را ما قبول …

نشستن نوادهٔ کشتگان بدر بر جای پیامبر و بی‌حرمتی به سر امام حسین (ع)

در آن عهد، کار به جایی رسید که نوۀ کسانی که در جنگ بدر به‌دست امیرالمؤمنین و حمزه و بقیۀ سرداران اسلام، به درَک رفته بودند، نشست جای پیغمبر. سرِ جگرگوشۀ پیغمبر را گذاشت جلویش، با چوبِ خیزران زد به لب و دندان او. گفت:

تلاش دستگاه یزید برای محو یاد قیام کربلا

دستگاه یزید می‌خواستند قال کربلا و قال امام حسین و دستگاه امام حسین را در همان گوشۀ بیابان بکَنند، گفتند تمام می‌کنیم قضیه را. حسین‌بن‌علی را با نزدیک‌ترین یارانش، با وفادارترین فرزندان و خاندانش آنجا کشتند، بعد هم در میان شهر کوفه گفتند اینها خروج کرده بودند، اینها آدم‌های خلاف‌کاری بودند، علیه دستگاه خلافت، علیه حکومتِ خلیفه قیام کرده بودند؛ حکم این‌هم معلوم است، کسی که علیه حکومت الهی قیام بکند، معلوم است حکمش چیست! خانواده‌شان را هم به اسارت بردند که نگذارند از اینها نامی و یادی در خاطره‌ها زنده بشود. (62/3/14)

قصد از آوردن اسرا به شام: نمایش قدرت و یکسره کردن کار اهل‌بیت (ع) و شیعیان

خب، بعد از اینجا رفتن به شام [است]. یعنی یک عده اسیر را فرستادند به شام به این عنوان که یزید دربارۀ این جمعیت تصمیم نهایی و قاطع را بگیرد. این جمعیت هم که یک‌مشت زن و بچه و یک جوان فقط؛ تصمیم‌گرفتن دربارۀ اینها ـ به خیال دستگاه خلافت ـ یعنی کَلک شیعه را کندن، تا دیگر چیزی به نام شیعه باقی نماند؛ منظور این است. یزید می‌خواهد اینها را ببرد آنجا، درست از نزدیک ببیند اینها را، هم دلش خنک بشود، هم قدرتش را به مردم نشان بدهد، و هم اینکه همان‌جا در سطح عالی‌مقامِ خلافت و زمام‌دار مطلق، کار اهل‌بیت و کار شیعیان و پیروانشان را یک‌سره کند. در مجلس شام هم که وضع این بزرگوار روشن است و البته در این خلال، نقش حضرت زینب سلام‌الله‌علیها یک نقش نمایان برجسته‌ای است.[2]

تظاهر به حلم و ناچاری از بازگرداندن اسرا به سبب ناامن شدن شام برای کشتن امام سجاد (ع)

خب، تا اینجای ماجرای امام سجاد را می‌دانید. بعد البته سیاست یزید ایجاب می‌کند که چند صباحی هم مثل پدرش زندگی کند؛ یعنی به‌اصطلاح با حلم، با بردباری. احساس می‌کند که دیگر نقطۀ اتکای پشت‌گرمی کامل او، یعنی شام، جایی نیست که در آن بتوان علی‌بن‌الحسین را در آنجا کُشت و دفن کرد؛ هیچ چاره‌ای نیست جز اینکه اینها را برگرداند. ازطرفی هم احساسش این‌طوری شد که اگر اینها را برگردانم، بعید است که دیگر با من کاری داشته باشند؛ چون داغ‌دارند و تازه از مصیبت رهیده‌اند. و از جانب دیگر، ماجراهای بزرگ‌تری برایش پیش آمد؛ یعنی بعد از آنکه خبر قتل سیدالشهدا صلوات‌الله‌وسلمااه‌علیه و شهادت …

پاسخ حضرت زینب (س) به یزید و ناتوانی او در محو یاد اهل‌بیت

… ایستادگی و اقتدار روحی است. در کوفه وقتی که ابن‌زیاد زبان شماتت را باز میکند که مثلاً «هان! دیدید چه شد، دیدید شکست خوردید»؛ در جوابش میگوید «مَا رَاَیتُ اِلَّا جَمیلا»؛[2] هر چه دیدم زیبایی بود؛ زد تو دهن آن مرد متکبّر خبیثِ مغرور؛ این در مقابل [ابن زیاد]. در مقابل یزید وقتی که آن حرفهای مُهمل و چرند را یزید بر زبان آورد و آن کارها را کرد، حضرت بیاناتی را بیان کردند و این جمله را که واقعاً تاریخی است [فرمودند که] «کِد کَیدَکَ وَ اسعَ سَعیَکَ ... فَوَاللهِ لا تَمحو ذِکرَنا»؛[3] به زبان امروز ما این ‌جوری میشود که هر غلطی میتوانی بکن، هر کاری میتوانی انجام بده، والله نخواهی توانست یاد ما را از آفاق ذهن مردم دور کنی. این را به چه کسی میگوید؟ به یزید متکبّر مغرورِ مستبدّ خونخوار؛ این، قدرت روحی یک زن را نشان میدهد؛ این چه قدرتی است؟ این چه عظمتی است؟ [اینها] نشان‌دهنده‌ی تدبیر و خردمندی است. این حرفها با محاسبه بیان شده. امّا در مقابل مردم وقتی قرار میگیرد، آنجا جای اظهار …

توقع بیعت و امضای تبدیل امامت اسلامی به سلطنت طاغوتی

… تأیید هم بکند! قیام امام حسین علیه‌السّلام از این‌جا شروع شد. اگر چنین توقّع بیجا و ابلهانه‌ای از سوی حکومت یزید نمیشد، ممکن بود امام حسین همچون زمان معاویه و ائمّه بزرگوارِ بعد از خود، پرچم هدایت را برمیافراشت؛ مردم را ارشاد و هدایت میکرد و حقایق را میگفت. منتها او بر اثر جهالت و تکبّر و دوری از همه فضایل و معنویات انسانی یک قدم بالاتر گذاشت و توقع کرد که امام حسین علیه‌السّلام پای این سیه‌نامه تبدیل امامت اسلامی به سلطنت طاغوتی را امضاء کند؛ یعنی بیعت کند. امام حسین فرمود «مثلی لا یبایع مثله»[2] ؛ حسین چنین امضایی نمیکند. امام حسین علیه‌السّلام باید تا ابد به عنوان پرچم حق باقی بماند؛ پرچم حق نمیتواند در صف باطل قرار گیرد و رنگ باطل بپذیرد. این بود که امام حسین علیه‌السّلام فرمود: «هیهات منّا الذّلّة[3] ». حرکت …

بی‌بهرگی از علم و تقوا و ایمان و هیچ شباهتی به پیامبر (ص)

… این دو، درست نقطه مقابل هم است. امامت، حرکتی در میان امت، برای امت و در جهت خیر است. سلطنت، یعنی یک سلطه مقتدرانه علیه مصالح مردم و برای طبقات خاص؛ برای ثروت‌اندوزی و برای شهوت‌رانی گروه حاکم. آنچه که ما در زمان قیام امام حسین میبینیم، دومی است، نه آن اوّلی. یعنی یزیدی که بر سر کار آمده بود، نه با مردم ارتباط داشت، نه علم داشت، نه پرهیزگاری و پاکدامنی و پارسایی داشت، نه سابقه جهاد در راه خدا داشت، نه ذرّه‌ای به معنویات اسلام اعتقاد داشت، نه رفتار او رفتار یک مؤمن و نه گفتار او گفتار یک حکیم بود. هیچ چیزش به پیامبر شباهت نداشت. در چنین شرایطی، برای کسی مثل حسین‌بن‌علی -که خود او همان امامی است که باید به جای پیامبر قرار گیرد- فرصتی پیش آمد و قیام کرد.

اهانت به سر امام حسین (ع) و انتقام‌جویی برای کشتگان بدر

در آن عهد، کار به جایی رسید که نواده‌ی مقتولینِ جنگ بدر که به دست امیرالمؤمنین و حمزه و بقیه‌ی سرداران اسلام، به درک رفته بودند، تکیه بر جای پیغمبر زد، سرِ جگر گوشه‌ی همان پیغمبر را در مقابل خود نهاد و با چوبِ خیزران به لب و دندانش زد و گفت:

خلافت یزید با آن فساد به‌عنوان بزرگ‌ترین انحراف

چنین کسی با آن فساد، بعد از معاویه، خلیفه مسلمین شده است! خلیفه پیغمبر! از این انحراف بالاتر!؟ زمینه هم آماده است. زمینه آماده است، یعنی چه؟ یعنی خطر نیست. چرا؛ خطر که هست. مگر ممکن است کسی که در رأس قدرت است، در مقابل انسانهای معارض، برای آنها خطر نیافریند؟ جنگ است دیگر. شما میخواهی او را از تخت قدرت پایین بکشی و او بنشیند تماشا کند! بدیهی است که او …

خشم صحابه و فرزندانشان از دیدن دستگاه یزید و قیام مدینه

… خلاصه این است که یزید یک جوانی از سرداران شامی را که بی‌تجربه بود، بر مدینه گماشت؛ او برای اینکه مدنی‌ها را بلکه با یزید مهربان کند، از یک عدّه‌ای از اهل مدینه دعوت کرد که بروند با یزید در شام ملاقات کنند؛ اینها بلند شدند رفتند با یزید در شام ملاقات کردند؛ یزید جایزه‌ی زیادی -پنجاه هزار درهم و صد هزار درهم- به اینها پول داد ولی اینها که یا از صحابه بودند یا از اولاد صحابه بودند، وقتی دستگاه یزید را دیدند، بیشتر نسبت به او متغیّر و خشمگین شدند؛ به مدینه برگشتند و عبدالله بن حنظله‌ی غسیل الملائکه، ادّعای امارت کرد و قیام کرد و مدینه را جدای از حکومت مرکزی اعلام کرد؛ آنها هم مسلم‌بن‌عقبه را فرستادند و آن‌چنان فاجعه‌ای در مدینه به‌ بار آوردند که در کتب تواریخ، فصل گریه‌آور و غم‌باری را این حادثه تشکیل میدهد؛ این هم، بیشتر موجب شد که مردم احساس رعب و وحشت کنند. این، رعبِ حاکم بر دنیای اسلام بود.

انحراف کامل اسلام در صورت روی کار آمدن یزید

… حسین‌بن‌علی است. در زمان علیّ‌بن‌ابی‌طالب شرایط و اوضاع اجتماعی آن چنان نبود که بتوان گفت قطار جامعه‌ی اسلامی از خط منحرف شده؛ در زمان معاویه هم این جور نبود؛ تا معاویه هم بود نمیشد به این ترتیب قضاوت کرد و اعلام کرد؛ این فقط در آن زمانی انجام گرفت ...... [انحراف] اسلامی اینجا است که اگر یزید سر کار بیاید، اسلام آن انحراف نهایی و اصلی و بالکلّیّه و بالمرّه‌‌ی خودش را پیدا خواهد کرد. اینجا وقتی است که آن حکم الهی و اسلامی انجام بگیرد؛ کدام حکم؟ آن حکمِ «یُغَیِّر عَلَیهِ بِفِعلٍ وَ لا قَول». هدف امام حسین این بود که این کار را انجام بدهد، و این کار را انجام داد. و تمام گفته‌ها و مصاحبه‌ها و وصیّتها و خطبه‌ها و شعرهایی که از خود آن حضرت یا …

پایبندی مردم به بیعت با یزید با وجود آگاهی از گناهانش

… انجام می‌دادند، ادعا می‌کردند جانشین پیغمبرند و می‌نشستند در مسند پیغمبر و خجالت هم نمی‌کشیدند! یعنی این‌طور هم نبود که مردم ندانند، مردم می‌دیدند که یکی به نام خلیفه، مست و لایعقِل به محل نمازجمعه می‌آید و پیش‌نماز مردم می‌شود و به او هم اقتدا می‌کردند. مردم می‌دانستند که یزیدبن‌معاویه دچار بیماری‌های بزرگ اخلاقی و عاملِ به گناهان بزرگ است، درعین‌حال وقتی به آنها گفته می‌شد که علیه یزید قیام کنید، می‌گفتند ما با یزید بیعت کردیم، نمی‌شود قیام کنیم. مسئلۀ امامت برای مردم روشن نبود. مردم خیال می‌کردند که امام مسلمین و حاکم جامعۀ اسلامی می‌تواند با این گناهان، با این خلاف‌ها، با این ظلم‌ها، با این اعمالی که برخلافِ صریح قرآن و اسلام هست آمیخته و آلوده باشد، برای مردم مسئلۀ مهمی نبود. این یک مشکل بزرگی بود …

دشواری مخالفت با دستگاه ظلم و فساد او در جامعهٔ دنیازده

وقتی می‌گوییم فاسدشدن دستگاه از درون، یعنی این. یعنی افرادی در جامعه پیدا شوند که به‌تدریج بیماری اخلاقی مُسری خود ـ دنیازدگی و شهوت‌زدگی ـ را که متأسفانه مهلک هم هست، همین‌طور به جامعه منتقل کنند. در چنین وضعیتی، مگر کسی دل‌وجرأت یا حوصله پیدا می‌کرد که به سراغ مخالفت با دستگاه یزیدبن‌معاویه برود؟ مگر چنین چیزی اتفاق می‌افتاد؟ چه کسی به فکر این بود که با دستگاه ظلم و فسادِ آن روزِ یزیدی مبارزه کند؟ در چنین زمینه‌ای، قیام عظیم حسینی به‌وجود آمد، که هم با دشمن مبارزه کرد و هم با روحیۀ راحت‌طلبی فسادپذیرِ رو به تباهیِ میانِ مسلمانانِ عادی و معمولی. این مهم است. (1371/11/6)

نقشهٔ تضعیف روحی امام سجاد (ع) در برابر مردم شام

در ماجرای شام بعد از آنکه روزهای متوالی امام سجاد را با همۀ اسیران در وضع ناهنجار و نابسامانی نگه داشتند، یک وضع کاملاً اسارت‌بار، بعد به نظرش رسید که امام سجاد را با خود به مسجد ببرد و درمقابل مردم از لحاظِ روحی هم امام را تضعیف کند و کاری کند که نبادا تبلیغات مخالفان او و طرف‌داران امام که همه‌جا بودند، تأثیری در وضع حکومت او بگذارد.

آمادگی حکومت یزید برای کشتن امام حسین (ع) به‌منظور تحکیم حکومت

هنگامی‌که حادثۀ عاشورا رخ داد، در سراسر عالم اسلام تاآنجایی‌که خبر رسید، به‌خصوص در حجاز و عراق، حالت رعب و وحشتی میان شیعیان و طرف‌دارانِ ائمه به‌وجود آمد، زیرا احساس شد که حکومت یزید تا آن حد هم آماده است که حکومت خود را تحکیم کند، یعنی تا حد کشتنِ حسین‌بن‌علی (ع) که فرزند پیامبر و در همۀ جهان اسلام به عظمتِ اعتبار و قداست شناخته شده بود. و این رعب که آثارش در کوفه و مدینه نمایان بود، پس از گذشت زمانی با چند حادثۀ دیگر کامل شد. یکی از آن حوادث، حادثۀ حَرّه بود و اختناق شدیدی در منطقۀ نفوذ اهل‌بیت، یعنی حجاز ـ به‌ویژه مدینه ـ و همچنین عراق ـ به‌ویژه کوفه ـ به‌وجود آمد. ارتباطات، ضعیف شد و کسانی …

شعر سرمستانهٔ او در مجلس اسرای اهل‌بیت (ع)

خلاصۀ مطلب اینکه، در دوران امام سجاد (ع) چیزی که حاکی‌از برگشت از تفکرات اسلامی حتی به‌وسیلۀ حکام باشد، وجود ندارد. البته در یک مورد به نظر من می‌رسد و آن شعر یزید است، که یزید در مجلسی که اسرای اهل‌بیت را وارد کردند، شعری از روی سرمستی خواند و گفت:

انکار وحی در حال مستی

یعنی بنی‌هاشم با حکومت بازی می‌کردند و مسئلۀ دین و وحی در کار نبود. در این مورد هم می‌توان گفت که اگر غلطی کرده، مست و در حالت مستی این سخن را گفته است. واِلّ حتی مثل خود عبدالملک یا حَجاج، کسانی نبودند که آشکارا با اندیشۀ توحید یا اندیشۀ نبوت مخالفت کنند. عبدالملک‌مروان کسی بود که آن‌قدر تلاوت قرآن می‌کرد که یکی از قراء قرآن شناخته شده بود. منتها وقتی‌که به او خبر دادند تو خلیفه شدی و به حکومت رسیدی، قرآن را …

فشار بر امام حسین (ع) برای بیعت

..یک تفاوت دیگر این است که امام حسین علیه‌السلام ازطرف یزید زیر فشار قرار گرفت برای بیعت؛ به فرماندار مدینه نوشت که باید بر حسین‌بن‌علی سخت بگیری تا بیعت کند. بیعت یعنی چه؟ بیعت یعنی امضای خلافت آن شقیِ خبیثی که رأس کار است. امام حسین گفت: «لا وَ اللهِ لا اُعطیکُم بِیَدی اِعطاءَ الذَّلیلِ»[4] من دست خودم را ذلیلانه در دست شما نمی‌گذارم؛ یعنی بیعت نمی‌کنم. «وَ مِثلی لا یُبایِعُ مِثلَهُ»[5] مثل من با [مثل] یزید بیعت …

شراب‌خوار و فاسق و متجاهر به فسق و ناشایستهٔ بیعت

در سال 60 هجری، معاویه از دنیا رفت. هنگامی‌که معاویه از دنیا رفت، آن زمینۀ لازم آماده شد. یعنی مردم آماده‌اند، ذهن‌ها تا حدود زیادی آماده است، همه‌چیز گفته شده است...به‌علاوه [یزید]، انسان شراب‌خوار، فاسق، و متجاهر به فسق، و کسی بود که در دنیای اسلام، می‌شد کسی مثل حسین‌بن‌علی علیه‌السلام پرچم مخالفتِ با او را بلند کند و بگوید من حاضر نیستم که با کسی مثل یزید بیعت کنم، به دلیل اینکه او شایسته نیست. و این مبدأ یک حرکتی بشود و امام حسین حرکت کند و مردم را حرکت بدهد و دنیای اسلام را زنده کند و نظام اسلامی را برگرداند و سلطنت را دوباره تبدیل به امامت الهی و اسلامی بکند؛ یک‌چنین زمینه‌ای به‌وجود آمد.

نبود مشکل شخصی امام حسین (ع) با یزید

حسین‌بن‌علی با خودِ یزید هم هیچ‌گونه مشکل شخصی ندارد، یعنی برای امام حسین، یزید و غیر یزید از جهت بشری فرقی نمی‌کند. البته یزیدِ فاسد، یزیدِ فاسق، در نظر حسین‌بن‌علی علیه‌السلام یک فاسد و یک فاسق است، اما آن‌وقتی‌که بناست همین یزیدِ فاسدِ فاسق بشود خلیفۀ مسلمانان و جانشین پیغمبر، اینجاست که زنگ خطر به صدا درمی‌آید، اینجاست که حسین‌بن‌علی احساس می‌کند این نقطۀ اوج آن انحرافی …

معطل کردن حدود الهی، تصاحب بیت‌المال و حلال کردن حرام خدا

… می‌فرماید: «اَلا وَ اِنَّ هَؤُلاءِ قَد لَزِموا طاعَةَ الشَّیطانِ» مردم! بدانید که یزید و امرا و حکام دوروبَر او، طاعت شیطان را به گردن گرفتند، «وَ تَرَکوا طاعَةِ الرَّحمَنِ» و اطاعت خدا را ترک کردند. «وَ اَظهَرُوا الفَسادَ» فساد را در میان مردم ظاهر کردند. «وَ عَطَّلُوا الحُدودَ» حدود الهی را معطل کردند. «وَ استَأثَروا بِالفیَءِ» بیت‌المال مسلمان‌ها را به خودشان اختصاص دادند. «وَ اَحَلُّوا حَرامَ اللهِ» حرام خدا را حلال کردند، «وَ حَرَّموا حَلالَهُ» و حلال خدا را حرام کردند. می‌فهماند که برای چه دارد قیام می‌کند. اینها معیار و ملاک است؛ هرجای دنیا و هروقتِ تاریخ حاکمی پیدا بشود که این خصوصیات را داشته باشد، وظیفۀ حسینی در آنجا زنده می‌شود. آنجایی که انسان می‌بیند بر مردم مسلمان یک‌چنین وضعیتی دارد می‌گذرد که در این خطبه، امام …