رفتن به محتوای اصلی

عبیدالله بن زیادشخص

نام‌های دیگر: ابن‌زیاد، عبیدالله‌بن‌زیاد

توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

والی بنی‌امیه در کوفه هنگام واقعهٔ عاشورا.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:بیانات در دیدار فرماندهان لشکر ۲۷ محمد رسول‌الله (ص)— ۱۳۷۵/۰۳/۲۰

سیر زمانی

از ۱۳۷۵ تا ۱۴۰۰
۱۳۷۵۱۴۰۰

روی هر سال بزنید تا فقط شاهدهای همان سال نمایش داده شود.

شاهدها (۱۳ پاراگراف)

تهدید و شکنجهٔ طرف‌داران مسلم و پراکندن مردم با دروغ و حیله

… بدون اینکه با او یک کلمه حرف زده باشد، تا یکی می‌گوید این امام حسین است، همه می‌گویند امام حسین، امام حسین، امام حسین! بنا می‌کنند به او سلام‌کردن و احترام‌کردن. صبر کنید ببینید کیست! او هم اعتنایی نکرد به مردم. رفت دارالاماره، خودش را معرفی کرد و رفت داخل. از همان‌جا مبارزه را با جریان مسلم‌بن‌عقیل شروع کرد و اساس کار او این بود که طرف‌داران مسلم‌بن‌عقیل را با اشدّ فشار، مورد تهدید و شکنجه قرار بدهد. یعنی؛ هانی‌بن‌عروه را آورد ـ با غدر[16] و حیله هم آورد ـ و سر و رویش را مجروح کرد. بعد عده‌ای جمع شدند اطراف قصر، به دروغ و حیله، مردم را متفرق کرد. که اینجا هم همان خواصِ بد، خواصِ به‌اصطلاح طرف‌دار حقی که حق را هم شناختند، تشخیص دادند، اما دنیایشان را ترجیح می‌دهند؛ اینجا هم نقش دارند. توانست مردم را متفرق بکند.

انتصاب او به حکومت کوفه به درخواست خواص باطل

… گروه، مردم آمدند و همه، اظهار ارادت کردند. فرماندار کوفه، نعمان‌بن‌بشیر نام داشت که فردی ضعیف و ملایم بود. گفت: تا کسی با من سرِ جنگ نداشته باشد، جنگ نمیکنم. لذا با مسلم مقابله نکرد. مردم که جو را آرام و میدان را باز میدیدند، بیش از پیش با حضرت بیعت کردند. دو، سه تن از خواصِ جبهه‌ی باطل - طرفداران بنی‌امیّه - به یزید نامه نوشتند که اگر میخواهی کوفه را داشته باشی، فرد شایسته‌ای را برای حکومت بفرست. چون نعمان بن بشیر نمیتواند در مقابل مسلم‌بن عقیل مقاومت کند. یزید هم عبیدالله بن زیاد، فرماندار بصره را حکم داد که علاوه بر بصره - به قول امروز با حفظ سمت - کوفه را نیز تحت حکومت خود درآور. عبیدالله بن زیاد از بصره تا کوفه یکسره تاخت. در قضیه‌ی آمدن او به کوفه هم نقش خواص معلوم میشود، که اگر دیدم مجالی هست، بخشی از آن را برایتان نقل خواهم کرد. او هنگامی به دروازه‌ی کوفه رسید که شب بود. مردم معمولی کوفه - از همان عوامی که قادر به تحلیل نبودند - …

تهدید و شکنجهٔ طرفداران مسلم و نیرنگ با معترضان

… علیه‌السّلام است همه فریاد امام حسین، امام حسین برآوردند! به او سلام کردند و مقدمش را گرامی داشتند؛ بی آن‌که صبر کنند تا حقیقت آشکار شود. عبیدالله هم اعتنایی به آنها نکرد و خود را به دارالاماره رساند و از همان جا طرح مبارزه با مسلم بن عقیل را به اجرا گذاشت. اساس کار او عبارت از این بود که طرفداران مسلم بن عقیل را با اشدّ فشار مورد تهدید و شکنجه قرار دهد. بدین جهت، هانی بن عروه را با غدر و حیله به دارالاماره کشاند و به ضرب و شتم او پرداخت. وقتی گروهی از مردم در اعتراض به رفتار او دارالاماره را محاصره کردند، با توسل به دروغ و نیرنگ، آنها را متفرق کرد.

دستور کشتن مردان خاندان پیامبر و تهدید امام سجاد (ع) به قتل

وارد کوفه شدند. عبیدالله‌بن‌زیاد دستور داده بود که همۀ مردهای این خانواده را به قتل برسانند، دید مردی در میان کاروان اسیران هست، پرسید تو که هستی؟ گفت من علی‌بن‌الحسینم. با شرحی که بارها گفته شده است و شنیده‌اید، علی‌بن‌الحسین علیه‌السلام را تهدید به قتل کرد، اینجا اولین بروز جلوۀ امامت و معنویت و رهبری آشکار شد؛ «اَ بِالقَتلِ تُهَدِّدُنی [یَا ابنَ زِیادٍ اَ ما عَلِمتَ اَنَّ القَتلَ لَنا عادَةٌ وَ کَرامَتَنَا الشَّهادَةُ]»[24] آیا ما را به کشتن تهدید می‌کنی؟! درحالی‌که ما کرامتمان به شهادت است، ما کشته‌شدن در راه خدا را افتخار می‌دانیم، از مرگ نمی‌ترسیم. دستگاه …

متهم کردن مسلم بن عقیل به تفرقه‌افکنی میان مردم کوفه

… خراب می‌شود. می‌گوید مردم ما همه متحد بودند، باهم زندگی می‌کردند، یعنی سر همه در یک آخور بود، حواسشان به جایی نبود، ما هم می‌چریدیم و بر اینها تحمیل می‌کردیم و اینها را می‌تاراندیم و می‌راندیم و شلاق می‌زدیم و از گُرده‌شان کار می‌کشیدیم و نمی‌فهمیدند. تو آمدی اینجا مردم را متفرق کردی، یک عده را متوجه کردی و علیه ما برانگیختی، چرا آمدی؟ «فَشَتَّتَّ اَمرَهُم بَینَهُم» امر مردم این شهر را متشتّت کردی، «وَ فَرَّقتَ کَلِمَتَهُم» تفرقه‌افکنی کردی.

جلوگیری از رسیدن امام حسین (ع) به کوفه از بیم گرد آمدن مردم

… مردم او را می‌شناختند، هنوز خیلی زمانی نگذشته بود. البته از آن زمان تقریباً بیست سال گذشته بود، اما بیست سال زمان زیادی نبود؛ خاطراتی بود. امام حسین کوفه را می‌شناخت، محلات کوفه را، قبایلی که در این محلات هستند، رؤسای این قبایل را، همۀ اینها را می‌شناخت. و این برای حاکم و استاندار کوفه یک خطر بود، که حضرت به کوفه برسد. لذا می‌خواستند که حضرت اصلاً به کوفه نرسد و راهش در بین راه سد بشود. البته نمی‌خواستند هم حضرت برگردد؛ چون می‌دانستند اگر برگردد به‌طرف مکه، باز ممکن است اشکالات دیگری برای آنها فراهم بیاید. می‌خواستند حالا این دشمنی که آمده در دامشان ـ به خیال خود آنها ـ توی مُشتشان، این را همین‌جا نابود کنند، با همۀ امکانات و توانی که دارد. …

فرمان محاصره و پایان دادن کار امام حسین (ع) در عصر تاسوعا

عصر تاسوعا آن قاصد پلیدِ نجسِ رِجس، ازطرف ارباب پلیدتر و نجس‌تَرش کاغذ آورده که حسین‌بن‌علی را محاصره کنید و کارش را تمام کنید؛ عملاً هم حرکت کردند. آخر یک ملتی که دین ندارند، جمعیتی که عقل ندارند، برایشان حکم عبیدالله‌بن‌زیاد، از حکم وجدان و حکم دین و حکم خدا بالاتر است؛ نه برای خاطر اینکه عبیدالله‌بن‌زیاد را دوست دارند، بلکه به‌خاطر اینکه چند دِرهم پول یا یک طَبق خرما، یا یک صاع گندم یا آرد به آنها داده …

شماتت ابن‌زیاد و پاسخ «ما رأیت الا جمیلا»

[همچنین] در برابر حکّام مغرور و متکبّر، مظهر ایستادگی و اقتدار روحی است. در کوفه وقتی که ابن‌زیاد زبان شماتت را باز میکند که مثلاً «هان! دیدید چه شد، دیدید شکست خوردید»؛ در جوابش میگوید «مَا رَاَیتُ اِلَّا جَمیلا»؛[2] هر چه دیدم زیبایی بود؛ زد تو دهن آن مرد متکبّر خبیثِ مغرور؛ این در مقابل [ابن زیاد]. در مقابل یزید وقتی که آن حرفهای مُهمل و چرند را یزید بر زبان آورد و آن کارها را کرد، حضرت بیاناتی را بیان کردند و این جمله را که واقعاً تاریخی است [فرمودند که] «کِد کَیدَکَ وَ اسعَ سَعیَکَ ... …

دستور قتل امام سجاد (ع)

در کوفه درمقابل عبیدالله‌بن‌زیاد، آن وحشی خون‌خواری که از شمشیرش خون می‌ریزد و سرمست از بادۀ غرورِ کشتن فرزند پیامبر و سرمست از پیروزی است، آن‌چنان سخن می‌گوید که ابن‌زیاد دستور می‌دهد او را بکُشید و اگر کارِ به‌جای حضرت زینب علیهاالسلام نبود که خودش را انداخت و گفت من نمی‌گذارم او را بکُشید[26] و دیدند که بایستی یک زن را بکُشند و ازطرفی بایستی اینها را به‌عنوان اسرا به شام ببرند، به‌احتمال زیاد مرتکب قتل امام سجاد (ع) نیز می‌شد.

انتصاب او از سوی یزید به حکومت کوفه افزون بر بصره

… مردم دیدند میدان باز است، آمدند شروع کردند با حضرت بیعت کردند. دو سه تا از خواصِ باطل ـ طرف‌داران بنی‌امیه ـ نامه نوشتند به یزید که اگر می‌خواهی کوفه را داشته باشی، یک آدم‌حسابی بفرست اینجا، این نعمان‌بن‌بشیر نمی‌تواند درمقابل مسلم‌بن‌عقیل مقاومت کند. او هم به عبیدالله‌بن‌زیاد حکم داد ـ به قول امروز با حفظ سِمَت ـ که علاوه‌بر بصره، کوفه هم تحت حکومت تو.

قدرت و اختیارات مطلق او در کوفه

… غروب ـ مثلاً یکی دو ساعتِ به غروب ـ نقش و رسالت زین‌العابدین صلوات‌الله‌علیه شروع شد. از اینجا را مردم می‌دانند؛ آمدن به کوفه در آن شدت فشار، و در کوفه، سخن‌گفتن با ابن‌زیاد که خودِ آن سخن‌گفتن، هم یک شهامت فوق‌العاده‌ای می‌خواهد، هم یک اثر بزرگ می‌گذارد. ابن‌زیاد یک استاندار معمولی که نبود ـ اگرچه که استاندار معمولی آن زمان هم از یک سلطان این زمان مقتدرتر بود، هر کاری که می‌خواستند می‌کردند، هیچ‌چیزی جلوگیرشان نبود ـ بنابراین کشتن علی‌بن‌الحسین در آن مجلس، برای عبیدالله زیاد واقعاً بیشتر از خوردن یک لیوان آب خنک زحمت نداشت، چون یک استاندار معمولی نبود و تمام اختیارات در دستش بود. در یک‌چنین شرایطی که از شمشیر ابن‌زیاد خون می‌چکد، این جوان بیست‌ودوساله که آثار بیماری هم در تن او ظاهر و نمایان است، با ابن‌زیاد به صورتی حرف می‌زند که آن لحن و آن سخن‌گفتن، برای یک آدم معمولی پیش یک حاکم معمولی، بلکه پیش یک مأمورِ حاکم معمولی، غالباً بسیار …