رفتن به محتوای اصلی

نهضت امام خمینی (ره)رویداد

نام‌های دیگر: نهضت اسلامی

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

حرکت مبارزاتی به رهبری امام خمینی (ره) از دههٔ ۱۳۴۰ تا پیروزی انقلاب.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:نامه در پاسخ به استفتاء اصناف قم (تلگراف عَلَم)— ۱۳۴۱/۰۹/۰۱

سیر زمانی

از ۱۳۴۱ تا ۱۳۶۷
۱۳۴۱۱۳۶۷

فقط سال ۱۳۵۸همهٔ سال‌ها

شاهدها (۱۵ پاراگراف)

پیشبرد نهضت به دست کارگران، جوانان تحصیل‌کرده و بازاریان، «طبقات بالا» به تعبیر ایشان

… در مراکز غیر مشروع بوده‌اند- کشانده است در خدمتگزاری به خلق و خدمتگزاری به خدای تبارک و تعالی، باید ما از نیروی این جوانها استمداد کنیم. ما از اول هم امیدمان به ملت و جوانهای برومند ملت بود. ما همیشه توجه‌مان به خود ملت، به نیروی انسانی- الهی ملت بوده است. و با استمداد از همین طبقه کارگر، طبقه تحصیلکرده جوان، بازاریها، از همین طبقاتِ به قول آنها «طبقات پایین»، و به قول من طبقات بالا، استفاده کردیم. اینها بودند که نهضت را به اینجا رساندند. و اینها هستند که می‌توانند به پیش‌ ببرند. اینها بودند که در آن وقت که نهضت کرده بودند، ننشستند که فلان استاندار با آنها همراهی کند، یا فلان اداره با آنها همراهی کند. اینها خودشان قیام کردند، و بسیاری از ادارات و کارمندان ادارات هم کمک کردند. لکن در بین اینها اقشاری هستند، افرادی هستند، که الآن هم …

اداره و پیشبرد نهضت به دست جوانان، بازاریان، کشاورزان و کارگران، نه طبقهٔ بالا

… یک عده از یک سوراخی بیرون آمد! از یک جایی که جای انسان نبود بیرون آمد- گفت؛ ما صبح که می‌شود می‌رویم به تظاهر. زندگیشان این بود و صبح می‌رفتند تظاهر؛ می‌رفتند کمک می‌کردند به ملت. ما مرهون اینها هستیم. ما زندگیمان را اینها اداره می‌کنند. اینها اداره کردند. این جمعیت و امثال این جمعیت؛ جوانها؛ جوانهای دانشگاهی، جوانهای اداری، آنهایی که پیوند با ملت داشتند، بازاری، کشاورز، کارگر، همه اینها. آن طبقه بالا به ما کاری نداشتند. حالا هم کارشکنی می‌کنند و همه چیز می‌خواهند، می‌گویند مغزها فرار کردند! بگذار فرار کنند. جهنم که فرار کردند این مغزها! مغزهای علمی نبودند این مغزها، مغزهای خیانتکار بودند، و الّا کسی از مملکت خودش فرار می‌کند به امریکا؟! از مملکت خودش فرار می‌کند به انگلستان …

رفع آشفتگی ایران و دفع خطر از اسلام، انگیزهٔ ورود به مبارزه

آن چیزی که ما از اوّل نظر داشتیم؛ یعنی ملت نظر داشت و ما هم به تبعیت ملت وارد عمل شدیم، این بود که این آشفتگی که در ایران به چشم می‌خورد و خطری که برای اسلام در نظر بود که ممکن است تحقق پیدا بکند، ما را وادار کرد به اینکه- با تبعیت از ملت ایران، [با] آن چیزهایی که آنها آرزو داشتند و قدرتهای بزرگ هم اینها را وادار کرده بودند- برای تحقق آن، مقابله [کنیم‌].

رد مشی تدریجی به سبب جبران‌ناپذیری خاموشی نهضت

فریاد می‌زنند، اگر این نهضت خاموش بشود، شما دوباره می‌توانید یک همچو نهضتی درست کنید؟ نه! پس قبول دارید که نمی‌شود. شما می‌توانید یک همچو قولی بدهید و همچو اعتقادی پیدا کنید که این آقای «آریامهر» به قول خودش عمل می‌کند؛ و آمده است می‌گوید که ملت، علمای اعلام، ای مراجع عظام، من اشتباه کردم! شما احتمال نمی‌دهید این معنا را که فردا همین آدمی که آمده است می‌گوید «علمای اعلام»، …

پیشبرد نهضت به دست خدا با وجود نداشتن قوا

توجه به خدا داشته باشید و هیچ در مقابل خدا کسی را شریک قرار ندهید. نه در عبادت تنها، در همه چیز؛ نه عبادت تنها. همین فریادهایی که می‌شنوید فریاد خداست؛ قدرت خداست. این نهضت را خدا پیش برده؛ و الّا به حسب موازین طبیعی ما چهار تا معمّم بودیم و یک عده هم بازاری که شغلشان کسب و کار بود و تمام قوا هم دست آنها بود. این خدا بود که وقتی که این نهضت پیدا شد، هی فوج فوج از آنها را برگرداند به این طرف، منصرفشان کرد از اینکه آن قوای شیطانی‌شان را استعمال کنند، و الّا اگر صد تا از این طیاره‌ها که از امریکا خریده بودند می‌آمدند بالای سرِ ما و بالای سرِ شما و بمباران می‌کردند، …

رد توصیه به پیشروی گام‌به‌گام و ابقای سلطنت شاه

… روی قوانین کنارش می‌گذاریم! خودش هم این حیله را می‌خواست بکند، اینها غفلت کرده بودند! او از روی حیله و شیطنت برای من مکرر پیغام داد که «شما بگذارید من اینجا باشم، تمام جهات ایران دست شما، همه دست شما، من همان سلطنت می‌کنم»! من می‌دانستم که مطلب اینها نیست. به آن آقایان می‌گفتم که خوب، شما یک همچو نهضتی که الآن هست اگر این سست بشود دوباره می‌توانید ایجادش بکنید؟ می‌گفتند نه. گفتم که اگر این آدم بر خلاف کرد- حالا گفت که من سلطنت می‌کنم نه حکومت، فردا وقتی که نهضت خوابید شمشیر را کشید- شما یک قدرتی دارید که کنترل بکنید او را؟ تامین دارید که او به قول خودش وفا کند؟ گفتم حالا که یک همچو نهضتی پیدا شده است، و نظیر این هم دیگر نمی‌شود که پیدا بشود، ما همه مقاصدمان را چرا نگوییم؟ مقصد اصلی ما این است که این خارجیها نخورند اموال ما را، این خارجیها همه چیز ما را نبرند، این خارجیها فرهنگ ما را عقب نزنند، این خارجیها ارتش ما را …

وظیفهٔ همگان در خدمت و پیشبرد بی‌توقف نهضت

… خداوند ایشان را رحمت کند و به شما توفیق بدهد که وظایف را انجام بدهید. چه به این طور تصادفات از اینجا [دنیا] برویم، چه به شهادت، عَلی‌ ایّ حال، در راه خدمت است. و من امیدوارم که خداوند به همه ما سلامت و سعادت عنایت فرماید و به همه ما توفیق خدمت در این نهضت. همه باید خدمت بکنیم و نهضت را پیش بریم و هیچ چیز مانع این مسیر ما در این مساله نباید بشود؛ چه [مشکلاتی‌] که برای ما پیش می‌آوردند و بنا دارند بعد هم پیش بیاورند، و چه چیزهایی که در اثر تصادف پیش می‌آید که در ردیف این طور فعالیتهاست. در هر صورت همه موظفید که در این زمانی که زمان حساسی است و اسلام گرفتاری دارد و کشور ما گرفتاری دارد همه با هم یکصدا و با هم یکنواخت نهضت را پیش ببریم و ان شاء الله به پیروزی آخر برسیم و می‌رسیم.

تداوم نهضت با شهادت بزرگان تا ریشه‌کنی فساد و پیروزی نهایی

دشمنان گمان نکنند که با شهادت بزرگان ما این نهضت به آرامشی بر می‌گردد. این نهضت افروخته است، این نهضت برپاست تا کلیه ریشه‌های فساد را از بن بکند. این نهضت تا پیروزی نهایی برپاست و هر وقت که احتمال سستی و ضعف برود خداوند تعالی با وسیله‌ای او را افزایش می‌دهد. دشمنان ما در اشتباهند که گمان می‌کنند که با کشتن ما رژیم منحوس یا مثل او بر می‌گردد. دیگر آن اوضاع برگشتنی نیست، ملت ایران دیگر نمی‌پذیرد آن اوضاع را. امریکا اشتباه کرده است، توطئه‌چینان امریکا و انگلستان و غیر آنها در اشتباهند، این توطئه‌ها تاثیری ندارد. ما …

شکل نگرفتن نهضت بدون حضور روحانیت

… من همیشه به ملت ایران سفارش کردم که این دژ محکم را از دست ندهید و به این روشنفکرهایی که می‌خواهند، شاید میل داشته باشند که مملکتشان استقلالی داشته باشد، مملکتشان آزاد باشد، سفارش کردم که اینها سد بزرگی است که اگر از دست بدهید نمی‌توانید کاری انجام بدهید. اگر این روحانیت را از این نهضت از اول برمی‌داشتیم، اصلًا نهضتی نمی‌شد مردم به کس دیگر گوش نمی‌دادند. مردم به این روشنفکرها گوش نمی‌دهند. اینها یک ده نفر- صد نفر، هزار نفر آنکه خیلی از اینها. من الآن نمی‌دانم یک حزبی باشد، هزار نفر داشته باشد، غیر از حزب اسلامی اگر باشد مردم به آنها گوش نمی‌دهند. [دائما] فریاد بزنند، هر چه فریاد بزنند، اینها بیخود می‌گویند. …

دعوت مخالفان به همراهی با ملت برای به پایان رساندن نهضت

… داده، و شماها هیچ کاره بودید. اگر مخالفت هم نمی‌کردید، کاری به این کارها نداشتید. نشسته بودید توی منازل خودتان و کاخهای خودتان و مشغول تَعیّش خودتان بودید. حالا آمدید و باز مخالفت با این ملت می‌کنید، این صلاح خودتان نیست، صلاح دنیاتان نیست، صلاح دینتان نیست. بیایید با این سیل، همراه بشوید تا اینکه بتوانیم ما این نهضت را تامّ و تمام به آخر برسانیم. و به زودی ان شاء الله. گر چه مخالفتهای شما اسباب این نمی‌شود که این سیل خروشان وقوف کند، لکن برای ما یک عیبی است که بگویند این اشخاصی که مثلًا دارای کذا و علم کذا و کذا هستند اینها با ملت خودشان مخالفت دارند می‌کنند.

ترس از اسلام وجه مشترک مخالفان به ثمر رسیدن نهضت اسلامی

… شورا را، ملت ما ان شاء الله با آزادی تمام، تمام اشخاص صحیح را، اشخاص اسلامی را، انتخاب می‌کنند، باز اینهایی که با اصل اسلام موافق نیستند و با اسلامی‌اش موافق نیستند باز مناقشه خواهند کرد. فردایش هم که مثلًا رئیس جمهور تعیین بشود، به آن هم اشکال خواهند کرد. همه اینها در این مشترک‌اند که نمی‌خواهند یک نهضت اسلامی به ثمر برسد، از اسلام می‌ترسند، اینها همه در این معنا مشترک‌اند.

پیشنهاد دلسوزان در پاریس برای پیشبرد تدریجی نهضت

… نه دمکراتها به شما غلبه خواهند کرد و نه کمونیستها. همه اینها دفن خواهند شد. لکن به شرط اینکه این روحیه‌ای را که خدا داده است و این وحدت کلمه‌ای را که از جانب غیر به شما هدیه شده است، این امانت را حفظش کنید. الآن این یک مسئله‌ای است که پیش ما امانت است؛ و باید حفظ کنیم، و وقتی که توجه این باشد که ما برای خدا این کار را می‌کنیم، این هم باز در پاریس مکرر اتفاق می‌افتاد، که اشخاص دلسوز، اشخاصی که هواخواه بودند، اینها به من کراراً می‌گفتند که نمی‌شود، حالا که نمی‌شود باید یک جوریش کرد که مثلًا به تدریج پیش برود؛ و قدم بقدم مثلًا پیش برویم و بعضی هم از اینجا پیغام می‌دادند به من که قدم بقدم پیش برویم. حالا انتخابات را درست کنیم؛ بعد از انتخابات هم، یک مجلس خوبی درست بکنیم و بعد از مجلس خوب و کذا، و کم کم. من به بعضیشان گفتم به اینکه این نهضتی که الآن پیدا شده است و همه مردم بزرگ و کوچک الآن توی خیابان دارند.

حفظ تحول روحی و نهضت شرط پیروزی

… داشتند. از آن وحشت بیرون آورد؛ و به جای آن تصمیمْ امر شجاعت نشاند، به طوری که زنها، بچه‌ها مردها [به خیابانها ریختند] کیْ سابقه داشت که زن در مبارزه بیاید؛ مقابل توپ و تانک بیاید. این یک تحول روحی بود که خدای تبارک و تعالی در این ملت این تحول را ایجاد فرمود. و مادامی که ما این تحول را حفظ بکنیم و نهضت را به همان طور که تا حالا آمده است حفظش بکنیم، برای ما پیروزی هست.

زنده ماندن ملت و نهضت حتی با ترور رهبران

… خودشان زندگی می‌دانند. مکتب اسلام این طور است. این مکتب اسلام است که شهادت را زندگی می‌داند. این مکتب اسلام است که این بچه را پیش من می‌نشاند و از حلقوم او می‌شنویم که ما برای شهادت حاضریم. این مکتب اسلام است. با مکتب اسلام ستیزه نکنید، نمی‌توانید بکنید. ملت ما بیدارند. اگر ما ترور بشویم ملت ما هست، ملت بزرگ ما زنده است، نهضت ما زنده است. پیروز باد این زندگی، پیروز باد این ملت. خداوند همه شما را پیروز کند و همه ما را به راه هدایت رهبری فرماید.

تمام اسلامی و برای خدا بودن نهضت، برخلاف نهضت‌های سابق سیاسی یا نیمه‌اسلامی

… کرد، مشت بر مسلسل غلبه کرد، مشت بر ابرقدرتها غلبه کرد. این رمز را حفظ کنید؛ این رمز پیروزی را تا حفظ کنید پیروز هستید. ملت ما تا با خداست پیروز است. ملت ما تا پناهگاه او اسلام است پیروز است. پرچم قرآن تا بر فراز سر ملت ماست پیروز است. این رمز را حفظ کنید. توجه داشته باشید که نهضتهای سابق نهضتهایی بود که یا سیاسی بود یا نیمه اسلامی[1]. نهضتْ امروز تمام اسلامی است؛ نهضتْ امروز برای خداست. همه فریاد می‌زنند اسلام، همه فریاد می‌زنند جمهوری اسلام. این رمز است که ما را پیروز کرد؛ و شما هم این رمز را حفظ کنید.