رفتن به محتوای اصلی

نهضت امام خمینی (ره)رویداد

نام‌های دیگر: نهضت اسلامی

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

حرکت مبارزاتی به رهبری امام خمینی (ره) از دههٔ ۱۳۴۰ تا پیروزی انقلاب.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:نامه در پاسخ به استفتاء اصناف قم (تلگراف عَلَم)— ۱۳۴۱/۰۹/۰۱

سیر زمانی

از ۱۳۴۱ تا ۱۳۶۷
۱۳۴۱۱۳۶۷

فقط سال ۱۳۵۷همهٔ سال‌ها

شاهدها (۱۴۸ پاراگراف)

خواست ثابت نهضت از آغاز: دو مطلب مشروع برای ملت

ما حرف تازه‌ای هم نداریم؛ حرف ما همیشه یک مطلب بوده است. از اولی که این نهضت اسلامی، قریب پانزده سال یا بیشتر از پانزده سال هست که ظهور پیدا کرد تا حالا، البته مراحلی بر آن گذشته است و گاهی وقتها تند می‌رفته، گاهی وقتها کُند می‌رفته است تا حالا که بحمد الله به اوج خودش رسیده است، حرف [ما] از اول، آن چیزی که ما از اول صحبتش را داریم و دنبالش را گرفته‌ایم، این است که ما برای ملت ایران دوتا مطلب می‌خواهیم، و این دوتا مطلب هم، دوتا مطلب مشروعی است که همه جوامع بشری که منحرف نشده‌اند از انسانیت، قبول دارند: یکی اینکه یک ملت سی میلیونی، سی و پنج میلیونی، در اختناق است. پنجاه سال این ملت سی میلیونی در حال اختناق و در حال‌ گرفتاری از همه جهات [است‌]؛ نه مطبوعاتشان آزاد است، نه رادیوشان یک رادیوی ملی است که دست مردم باشد اداره‌اش، و نه خطابه‌های خطیبهای ما، نطقهای گویندگان ما آزاد است. همه اینها در تحت زور پلیس و فشار پلیس …

لزوم کمک تبلیغاتی ایرانیان خارج از کشور به مردم درگیر در ایران

… چون اسلام برای تربیت ماها آمده است، تا تبعیت از آن نکنیم به همه ابعادش تربیت نمی‌شویم. نباید حالایی که شما جوانهای عزیز ما مشغول شده‌اید به علوم طبیعی یا مشغول شده‌اید به یک مجاهداتی که لازم است حالا بکنید و همین جهادی که جهاد اکبر است که باید بکنید شما؛ یعنی باید همه ما، لازم است که همه ما به این برادران‌ اسلامی‌مان که در ایران مبتلا هستند کمک کنیم؛ کمک تبلیغاتی لا اقل در این محیطهایی که هستیم؛ اما نه اینکه حالا که مشغول شدیم به علوم طبیعی یا مشغول شدیم به این مجاهدات، دیگر کار به آن طرف نداشته باشیم؛ شما همین نیستید، همین رجل مجاهد نیستید، همین رجل طبیعی نیستید، شما یک انسانی هستید؛ انسان معنویات دارد، مادیات دارد؛ مادیاتش اینهاست، معنویاتش هم باید …

ناتوانی هر قدرتی در خاموش کردن قیام ملت برای آزادی و استقلال

2- از اظهارات پوچ دولت امریکا و انگلیس و شوروی مبنی بر پشتیبانی از شاه برای حفظ منافع خودشان نهراسید؛ که نمی‌هراسید. به شهادت تاریخ، هیچ قدرتی نمی‌تواند آتش قلب ملت مظلومی را که برای رسیدن به آزادی و استقلال قیام کرده است، فرو نشاند. ملت ما تحمل شاه و جنایتهای او و دار و دسته‌اش را نمی‌کند، و پشتیبانان شاه از ضرری عظیم برخوردار خواهند شد. ما طالب حق خود هستیم و به حقیم و دست خدا با ماست و بالاتر از دست ابرقدرتهای شرق و غرب است؛ یَدُ اللهِ فَوْقَ ایْدیهِمْ[1].

لزوم ادامهٔ مبارزهٔ زندانیان آزادشده تا واژگونی رژیم

… فداکاری شده‌اند، جرم قابل تعقیب نیست؟ آیا مجرم اصلی در تمام جرایم وارده بر ملت خصوصاً زندانیان سیاسی، شخص شاه نیست؟ آیا نباید این مجرم بزرگ به خاطر به زنجیر کشیدن گروهی مظلوم محاکمه شود و به مجازات برسد؟ گر چه مجازات تبهکاریهای او، جز در روز جزا ممکن نیست. زندانیان سیاسی ما می‌دانند که آزادیهای خود را در اثر جانبازیهای شجاعانه ملت مسلمان ایران به دست آورده‌اند، و سپاس و تقدیر آنان در برابر این فداکاریها آن است‌ که مبارزات بی‌امان خود را تا واژگونی رژیم و آزادی دیگر برادران و خواهران خود ادامه دهند.

لزوم کمک همگان به ملت در برابر شاه

باید به داد این ملت رسید. باید هر کس در هر جا هست کمک کند به این ملت؛ و الّا این مرد اساس همه چیز را خواهد برد. حالا بعد از اینکه در کرمان آن فضاحتها را کردند و به اسم نمی‌دانم «کولی» و کذا- کولی تر از خودشان هیچ کس نیست- به اسم این حرفها، حالا تازه، بله، فرستاده‌اند برای اینکه تحقیق کنند ببینند که کی همچو کاری کرده و کی همچو ظلمی کرده! آقا، دیگر ملت باورش نمی‌آید این …

نزدیکی زوال شاه و لزوم غفلت نکردن مبارزان

… این دشمن من نیست، دشمن همه است، دشمن انسانیت است، دشمن شرف است؛ و باید دست به دست هم بدهید و با اشخاصی که در ایران، در مملکتی که یکپارچه ایستاده است در مقابلش، ما هم که بیرون هستیم وظیفه داریم که با آنها هم صدا بشویم، بلکه این دشمن از بین برود ان شاء الله. حالا هم نزدیک شده، دیگر وقت نزدیک است. آن هیاهوهای سابق را الآن دیگر ندارند. [شاه‌] ایران رو به سراشیبی است ان شاء الله، لکن ما نباید غفلت کنیم. ما که در خارج کشور الآن هستیم، نباید از حال برادرانی که در کشور هستند، غفلت کنیم. وظیفه داریم، وظیفه وجدانی داریم، وظیفه دینی داریم که با آنها به هر مقداری که می‌توانیم کمک بکنیم. کمک تبلیغاتی بکنیم؛ کمک هر طوری که می‌توانیم در اینجا، در مطبوعات، می‌توانیم در …

قوت گرفتن نهضت پانزده‌ساله در یک سال اخیر

در هر صورت، وظیفه ما که الآن اینجا هستیم و شما که در خارج کشور هستید و هستیم، این است که کمک کنیم به ایرانی‌ها. ایرانی قیام کرده است، نهضت کرده؛ یعنی الآن پانزده سال از عمر نهضت می‌گذرد، لکن یک سال است که این قوی شده است؛ یعنی درست فعالیت دارد می‌کند و الآن یک تاریخ حساسی را ما داریم می‌گذرانیم. شاید ایران همچو تاریخی نداشته باشد؛ یک همچو حساسیتی در تاریخ ایران نباشد، به این وضعی که الآن ایران در آمده است؛ یعنی به این وضعی که بچه هفت- هشت ساله دبستانی‌اش تظاهر کند و بگوید که ما نمی‌خواهیم شاه را. مرگ بر شاه! بچه این قَدَری، که آن وقت بگیرند بکشند او …

قیام کنونی مردم ایران و تکلیف کمک به آن

آقا، الآن مردم مملکت ما قیام کرده است. ما مکلفیم که به آنها کمک کنیم. هر مقداری که می‌توانید، هر قدر می‌توانید، با رفقایتان می‌نشینید بگویید، صحبت کنید، برسانید به این رفقای اروپایی‌تان، با آنها صحبت کنید، مطلبتان را برسانید. هر کدام به ده نفر از آنها بگویید؛ شما چند هزار نفر هستید، به چندین هزار نفر می‌توانید مطالبتان را …

ناآرامی یک‌سالهٔ ایران و قیام و اعتصاب در همهٔ شهرها

و مطلب دیگر این است که خوب ما الآن موظف هستیم به وظایفی؛ الآن ما همه که اینجا آرام نشستیم، ایران ناآرام است. الآن ما فردای ایران را از آن نگران هستیم؛ نمی‌دانم فردا در ایران چه خواهد شد. باید فکری ما بکنیم. حالا من هم در فکرش هستم که باید چه بکنم؛ اما همان طوری که ملاحظه می‌کنید تا حالا، الآن قریب یک سال است که آرامش از ایران رفته است. هر گوشه‌اش را که می‌بینید یک انقلابی هست. هر طرفِ شهری از شهرهایش را که می‌بینید یک- عرض می‌کنم که- اعتصابی هست. حالا که در این چند روز آخر و تقریباً چندین روز آخر است که اعتصاب تمام ایران را فراگرفته است. همه کارخانه‌ها، همه روزنامه‌ها، همه- عرض می‌کنم که- عمال دولتی و غیر دولتی در اعتصاب الآن هستند- تقریباً در اعتصاب هستند. مردم هم همه در مصیبت و اعتصاب هستند؛ و ما که در اینجا هستیم و آرام هستیم نباید فراموش کنیم آنها را. ما باید به آن اندازه‌ای که می‌توانیم، …

تعهد امام به اسلام و ملت ایران در برابر تعهد عراق به دولت ایران

… دیگر نیست، مثل مذاهب دیگر نیست که ذکر و دعا باشد. اسلام سیاستش با سایر احکامش با هم هستند، و من دخالت سیاسی می‌کنم. و من، هم اعلامیه می‌دهم و هم در ضبطْ حرفهایم را ضبط می‌کنم و هم اگر مقتضی شد در منبر صحبتهایم را می‌کنم؛ و این یک تکلیفی است شرعی برای من. گفتند که آخر ما یک تعهداتی با دولت ایران داریم، با آن تعهدات نمی‌شود این کارها. گفتم خوب، من هم- قریب به این معنی- یک تعهداتی با اسلام دارم و با ملت ایران، من هم نمی‌توانم که از تعهداتم دست بردارم. منتهی شد به اینکه آنها گفتند که نه، نباید بشود و ما گفتیم باید بشود. و آنها ما را محصور کردند در منزل. البته نه اینکه بگویند شما نیا بیرون؛ کسی را نمی‌گذاشتند [بیاید]، ایرانی‌هایی که از بیرون می‌آمدند، اینها را مانع شدند. یک روز هم طلبه‌ها را مانع شدند الّا …

ادامهٔ انتشار اعلامیه و نوار با وجود فشار دولت عراق

… به دولت ایران دارید اما من نسبت به آن تعهدی ندارم؛ و ما هم تعهداتی خودمان داریم نسبت به اسلام و نسبت به ملت خودمان. ما به کار خودمان ادامه می‌دهیم، شما هم هر کاری می‌خواهید بکنید. گفت: آخر شما هر روز اعلامیه می‌دهید، هر روز یک نواری می‌فرستید و چه می‌کنید؛ این را کمش کنید. گفتم نه! من اعلامیه می‌دهم، نوار هم پر می‌کنم و می‌فرستم. منبر هم اگر رفتم صحبت می‌کنم. اینها چیزی است که من نمی‌توانم خلافش را بکنم. او هم رفت و بعد تشدید کردند به طوری که من دیدم که اینها دیگر تحمل مطلب را ندارند؛ و پیشتر چون این را گفته بود که فلانی حالا هیچ اما شماها (رفقای ما) را چه خواهیم کرد، من دیدم که ممکن است یکوقتی اینها به رفقای ما یک تعرضی بکنند و ما هم مکانی پیشمان مطرح نیست، …

رسیدن نهضت به مرحلهٔ حساس و مسئولیت همگان

… به شما ملت محروم- که مورد هجوم همه جانبه اجانب و وابستگان به آنان هستید- باز نمی‌بینم و از ورود به کویت با داشتن اجازه ممانعت نمودند، به سوی فرانسه پرواز می‌کنم. پیش من مکان معینی مطرح نیست؛ عمل به تکلیف الهی مطرح است، مصالح عالیه اسلام و مسلمین مطرح است. ما و شما امروز که نهضت اسلامی به مرتبه بسیار حساس رسیده است مسئول هستیم؛ اسلام از ما انتظار دارد. چشم جهانیان امروز به سوی شما ملت غیور دوخته شده. دولتهای استفاده طلب به مطالعه روحیه و مقدار پشتکار ملت ما پرداخته‌اند. شما مردان و زنان تاریخ باید پایداری در راه کوبیدن ستمکاران و دفاع از حق را به جهانیان و نسلهای آینده ثابت کنید.

صددرصد اسلامی بودن مبارزات مردم

- مقصود از این اصطلاح در خارج ایران، مشروعیت دادن به سلطه جابرانه شاه نزد امریکاست و در داخل کشور، وارونه جلوه دادن حقایق به مردم و موجه گردانیدن کشتار مردم توسط سربازان ساده و معتقد که با وجدان راحت به سوی مردم آتش بگشایند، وگرنه اسلام کامل است و نیازی به قرض گرفتن عناصر هیچ ایسمی ندارد و مبارزات مردم کشور ما صد در صد اسلامی است.

ادامهٔ نهضت ایران تا پیروزی قطعی ملت

… می‌کنم، و از خداوند متعال در این امر بسیار مهم، که هستی ملت بدان پیوسته است، استمداد می‌نمایم، مطالعه مبارزات آزادیبخش ملتهای دربند و کشتارها و شکنجه‌ها و زحمات طاقت فرسای آنان، هشداری است به ملت شریف ایران که نتیجه مبارزات دینی و ملی آنان فوری و سریع نیست. نهضت ایران، تا پیروزی- که مسلماً از آنِ ملت شجاع است- ادامه خواهد داشت؛ و بر شماست که این مطلب را هر چه زودتر به ملت برسانید.

قرار گرفتن ایران بیدار در آستانهٔ انفجاری عظیم در پی اختناق

… فرهنگ زرتشتیان از آنان حمایت نکرده است». توجه کرده‌اند که تغییر تاریخ اسلام به تاریخ گبرها برای احیای زرتشتی‌گری و احیای مذهب و آتشکده آنها به رغم اسلام و برای سرکوبی آن است؟ آیا مطلع هستند که در یک مصاحبه‌ای در خارج گفته است: «مذهب در حکومت من نقشی ندارد». اکنون با اختناق همه جانبه و سلب آزادی به تمام ابعاد و فشارهای توانفرسا، ایران بیدار در آستانه یک انفجار عظیم است و به سرعت جلو می‌رود.

پیدایش جنبشی بی‌سابقه در همهٔ طبقات ملت و امید به فرج

به عرض عالی می‌رساند، مرقوم محترم که حاکی از سلامت مزاج شریف و حاوی تفقد از اینجانب بود موجب تشکر گردید. بحمدالله تعالی با همه گرفتاریها که برای ملت ایران هست جنبش بی‌سابقه در تمام طبقات پیدا شده است که به خواست خدای تعالی منتهی به فرج خواهد شد از زحمات و فعالیتهای جنابعالی باید تقدیر و تشکر کنم امید است خداوند تعالی توفیق خدمت به اسلام و مسلمین به همه ما بدهد مساله چهارچوب قانون اساسی و حقوق بشر که اکنون زبانزد جناح سیاسی است و گاهی در کلمات غیر آنها هم دیده می‌شود آنچه مورد اعتراض اینجانب است با این کلمه صحه بر رژیم پهلوی گذاشته شود چنانچه تصریح نموده‌ام و باید حتماً در آن مانع نتیجه احتراز کرد و اگر صحبت از قانون اساسی شد باید مواد مربوط به سلطنت را استثناء نمود و من هیچ بعید نمی‌دانم که بعض اشخاص یا بعض جناحها به نفع شاه این مطلب را عنوان کنند گرچه دیگر برای او دارویی نیست به خواست خداوند و باید برود. والسلام علیکم و رحمهالله.

بیرون راندن اجانب، قدم اول نهضت

… این بار زمین خواهد ماند. خرابیها اندازه‌ای نیست که دولت بتواند ترمیم بکند، یا قشر یا اقشاری از ملت بتواند ترمیم بکند. این خرابیها بسیار است: در جهت اقتصاد، در جهت فرهنگ، در جهت ارتش، در جهات دیگر. و این با کوشش همه جانبه همه اقشار ملت باید ترمیم بشود. لهذا با اینکه شما سهم بزرگی دارید، این آقایان فرهنگیها و آقایان اعتصابیون و دیگران سهم بزرگی در این نهضت دارند، و این نهضت را این اعتصابات خیلی ثمربخش کرد، لکن ما حالا قدم اول را برداشته‌ایم. مثل اینکه‌ یک مملکتی جنگزده باشد و اجانب در آن باشد، کوشش کنید اجانب را بیرون کنید. این قدم اول است.

مرحلهٔ حساس مبارزات و ماندن ملت زیر ظلم در صورت شکست

خدمت جناب مستطاب عماد العلماء الاعلام و حجت الاسلام آقای جلیلی- دامت افاضاته به عرض می‌رساند، مرقوم شریف که حاکی از سلامت مزاج عالی و حاوی تفقد از این جانب بود موجب تشکر گردید. در این موقع حساس که مبارزات ملت مظلوم ایران مراحل بسیار حساس خود را طی می‌کند و امر آن دایر بین موت و حیات است، هیچ چیز کوبنده تر از اختلاف نیست. این جانب از جنابعالی و همه حضرات علمای اعلام کرمانشاه انتظار دارم که وحدت کلمه را حفظ فرمایند و با هم در این نهضت مقدس تشریک مساعی نمایند که اگر خدای نخواسته در این امر شکست شود تا آخر ملت مُسْلمِ ما در رنج و عذاب و زیر بار ظلم و ستم خواهند ماند.

امید به پیروزی نهضت و بازگشت متخصصان برای خدمت به کشور

… ایران بشوند؛ و برای خاطر اینکه ایران اصلًا اختناق است و مردم از وضع ایران به تنگ آمده‌اند، هر کس توانسته از ایران بیرون رفته است. و الآن در ممالک خارجه بسیار از نیروهای ما به هدر می‌رود؛ در صورتی که باید اینها در مملکت‌ خودشان، خدمت به مملکت خودشان بکنند. و ما امیدواریم که این نهضتی که در ایران پیدا شده است و تمام اهالی ایران که بپاخاسته‌اند و آزادی و استقلال می‌خواهند، ان شاء الله حاصل بشود و این نیروهای عظیمی که از ایران در خارج هست برگردند به مملکت خودشان و در آنجا به آب و خاک خودشان خدمت بکنند.

فریاد همگانی مسلمانان بر ضد شاه و امید به سقوط او

… است تسلیم بکنند، الآن هم بر مسلمین این مطلب واجب است؛ لازم است. ما هم یکی از افراد مسلمین هستیم که بر ما هم واجب است که جدیت کنیم و این را از این مقام پایین بیاوریم. احتمالش را هم می‌دهیم که موفق بشویم؛ لازم نیست یقین بکنیم. ما احتمال این معنی را می‌دهیم. بلکه بیشتر از احتمال الآن هست در کار که با این نهضتی که مسلمین کرده‌اند و همه با هم فریاد می‌زنند که ما نمی‌خواهیم این را، این مطلب درست بشود و سقوط پیدا بکند ان شاء الله. [ان شاء الله حضار]

اتکای نهضت اسلامی به همهٔ اقشار ملت

این نیرنگهایی است که از اول تا حالا، برای اینکه این نهضت اسلامی متکی به همه اقشار [است‌] ملت را اینها آرام کنند و سرکوب کنند. به نظامی سرکوب کنند نمی‌شود، به کُرد و لُر و- نمی‌دانم- چه تاسی کنند نمی‌شود، به حیله و «حکومت آشتی» نمی‌شود، به اینکه مملکت ما الآن در خطر است! یا الله، از خطر نجاتش بدهید! شاه باشد؟ همه خطر زیر سر این آدم است؛ ما این [را] نگهداریم که خطر نداشته باشد؟!

لرزاندن اقشار غارتگر و امید به سرنگونی آنان

… بنایشان بر این است که فحش برای خودشان درست می‌کنند که مقاصدشان را پیش ببرند، این نهضت را آلوده کنند به اینکه نهضت انگلیسی- شوروی است! این هم فایده ندارد! برای اینکه بچه‌های ما هم حالا می‌دانند که هر چی اینها بگویند خلاف است! هر چه می‌خواهند بگویند بگویند؛ بچه‌های کوچک ما هم می‌دانند، همه جوانها و پیرهای ما می‌دانند، که اینها حرفها و نیرنگ است، و برای این است که این نهضتی که دارد همه این اقشاری که ما را دارند غارت می‌کنند می‌لرزاند و ان شاء الله سرنگونشان می‌کنند [ان شاء الله حضار]، این چیزها را می‌دانند که اینها برای این است که این نهضت را بخوابانند؛ این آتشی که در قلبها افروخته شده است، این را خاموشش کنند. این را دیگر مردم می‌دانند این حرفها را. بنا بر این این تشبث هم فایده‌ای ندارد.

پذیرش مواضع قاطع نهضت شرط همراهی با آن

… در ایران از هر نغمه ضد شاهی تجلیل به عمل می‌آید. شاه با این دست و پازدنها و طلبیدنهای این و آن، کاری از پیش نمی‌برد. این تلاشها دیگر دیر شده است و برای او مفید نیست، او باید برود. ما سازش را از هر کس و به هر شکلی باشد نخواهیم پذیرفت. چون ملت نخواهد پذیرفت. در مذاکرات خود با این اشخاص مطالب خود را قاطعانه بیان کرده‌ایم. هر کس قبول کند با ماست و الّا از ما جداست.

مبارزهٔ کنونی مبارزه‌ای الهی برای رساندن مردم به حقوقشان

شما آقایان که در خارج از کشور یا در داخل کشور، جوانهایی که مورد علاقه ماها هستید و شماها مثل فرزندان ما هستید، و در خارج کشور یا در داخل وارد زندگی تازه شده‌اید؛ شما الآن همین صورت ظاهر عالم طبیعت را می‌بینید و فعالیتهای شما هم مربوط به همین رشته است. آنکه من برای شما می‌خواهم عرض کنم این است که شما همان فقط رشته طبیعت را و چیزهایی که مربوط به طبیعت هست، مثل همین مبارزاتی که الآن می‌شود، و لو این مبارزاتْ مبارزات الهی است و برای رساندن این مردم است به حقوقشان و این البته با امر الهی است، لکن تمام این معانی که حاصل بشود، اینها چیزهایی است که مربوط به همین عالم طبیعت است؛ و ما یک مراتب بالاتری داریم که باید شماها به آن توجه کنید. این عباداتی که انبیا آورده‌اند و شما را به آن دعوت کردند؛ مثل نماز، مثل روزه، مثل حج، این طور چیزها، اینها یک اموری هستند که، نسخه‌هایی هستند از طبیبهای واقعی که آمدند شما را برسانند به یک مرتبه‌های …

نزدیک شدن نهضت اسلامی به نتیجه در وقت حساس

و در این فرصت، لازم است از طبقه جوان تقاضا کنم که نسبت به ساحت محترم مراجع و روحانیون، احترامات لایقه را مراعات نمایند. جوانان عزیز آگاهند که در این وقت حساس که نهضت اسلامی به نتیجه نزدیک می‌شود، هیچ امری از اختلاف کلمه خطرناکتر نیست، و در شکوفایی نهضت، هیچ چیز موثرتر از حفظ وحدت کلمه و ابقای صفوف مبارزه نخواهد بود.