رفتن به محتوای اصلی

نهضت امام خمینی (ره)رویداد

نام‌های دیگر: نهضت اسلامی

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

حرکت مبارزاتی به رهبری امام خمینی (ره) از دههٔ ۱۳۴۰ تا پیروزی انقلاب.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:نامه در پاسخ به استفتاء اصناف قم (تلگراف عَلَم)— ۱۳۴۱/۰۹/۰۱

سیر زمانی

از ۱۳۴۱ تا ۱۳۶۷
۱۳۴۱۱۳۶۷

فقط سال ۱۳۵۷همهٔ سال‌ها

شاهدها (۱۴۸ پاراگراف)

وظیفهٔ دانشجویان خارج از کشور در خدمت به نهضت با تبلیغ و مطبوعات

… گفتند و دنبال کردند و اینها. یکی از مسائل هم قضیه این است که اگر ما نباشیم ثبات منطقه از بین می‌رود! این هم باید بعد ببینیم که چه می‌شود. اگر ایشان نباشد چه ثباتی از بین می‌رود و حالا چه ثباتی ما داریم. ان شاء الله خداوند همه‌تان را توفیق بدهد، موفق باشید. شما هم خدمت کنید به این نهضتی که [در] ایران هست، هر جور خدمتی می‌توانید بکنید. در داخل هستید خدمتهای داخلی، در خارج هستید خدمتهایی که در خارج امکان دارد مثل تبلیغات، مثل مصاحبه با مطبوعات، نوشتن مقاله در مطبوعات. اینها بد معرفی کردند ایران را و اهالی ایران را. شما موظفید، همه ما موظفیم به اینکه مسائل را برای اینجا هم روشن کنیم.

تکلیف همهٔ قشرها به حفظ و تداوم نهضت

این نهضت را نگه دارید آقایان. تکلیف همه است. تکلیف من آخوند است، تکلیف آن آقاست، تکلیف شمای بازاری یا کارگر یا دانشمند است این. همه، همه تکلیف داریم که این نهضتی که در ایران پیدا شده دامن به آن بزنیم. با این نهضت شما می‌توانید استقلال خودتان را بگیرید، و می‌توانید آزادی برای خودتان تهیه کنید. و شما و ما الآن مسئول خدای تبارک و تعالی هستیم، و مسئول نسلهای آتیه هستیم که یک همچو نهضتی پیدا شد و نتوانستید، عُرضه‌اش را نداشتید که از آن استفاده بکنید، عُرضه …

هشدار دربارهٔ خاموش شدن نهضت و بازنگشتن آن

… قدم دوم را برداریم، گفتم آقا اگر شما این قدم را سست کنید، [در] قدم دوم قدمهای شما را می‌شکنند! این طور نیست که یک قدر صبر کنند که شما حالا قدم اول را برداشتید حالا ایشان سلطنت کند نه حکومت! ... بعد از این همه جنایات حالا دیگر بیایند آقا سلطنت کنند نه حکومت! این اگر پایش مستقر بشود، دنبال این هستند که این نهضت را بخوابانند با هر طور که می‌توانند. اینها دنبال این هستند. و اگر این نهضت بخوابد، این آتشی که در دل مردم روشن شده است و خدا روشنترش کند اگر این بخوابد و این آتش خاموش بشود، دیگر امکان ندارد که این نهضت پیدا بشود، یا شبیه آن پیدا بشود. رفت از بین که تمام بشود. و اگر این طور بشود، قبل از اینکه شما به نتیجه برسید یک همچو مصیبتی پیدا بشود، تا آخر گرفتار هستید. آن هم نه این جور گرفتاری که تا حالا بودید؛ حالا تازه نفَس شده است و خواهد شما را، همه شما را قطع نسل خواهد کرد. بیدار باشید! ایرانی‌ها …

پایان یافتن عمر چپاولگری‌ها و دیکتاتوری‌ها با نهضت اسلامی

نهضت مقدس اسلامی ما عمر چپاولگریها و دیکتاتوریها را در ایران به سر آورده است. صاحب‌منصبانی که بر روی ملت آتش می‌گشایند باید بدانند که پیروزی ملت نزدیک است و انتقامش از خائنینْ سخت؛ عهد و پیمان شاه سست است و قهر انقلابی ملتْ سهمگین. و باید بدانند که شاه ممکن است آنان را نیز مانند نوکرهای وفادارش- برای ابقای خود- به محاکمه و زندان بکشد.

نوید پیروزی نهایی ملت با پافشاری و پشتکار

پیام شما دانشجویان عزیز رسید.[1] من از غیرتمندی شما جوانان برومند و از شجاعت و شهامتتان احساس غرور و سرفرازی می‌کنم. امید من در این نهضت اسلامی شما جوانان برومند خارج و داخل هستید. عزیزان من صبور باشید؛ خداوند با صابران است. پیروزی با ملت بزرگ است که بپاخاسته و حق خود را مطالبه می‌کند. کنگره‌های ستمکاری یکی بعد از دیگری دارد فرو می‌ریزد، با قدری پافشاری و پشتکار پیروزی نهایی به خواست خداوند متعال نصیب ملت خواهد شد. و السلام علیکم و رحمه الله‌

مبارزهٔ ملت در پی برملا شدن جنایات سی‌وپنج‌سالهٔ شاه توسط روحانیون برای کوبیدن رژیم

- اگر کسی از وضع زندگی روحانیون مطلع باشد، خوب می‌داند که روحانیون املاکی نداشته و ندارند. روحانیون از طبقه سوم هستند. مساله، مساله اصلاحات ارضی نیست. مبارزات ملت ایران، معلول جنایات و خیانات سی و پنج ساله شاه است که توسط روحانیون، برملا گردید و برای در هم کوبیدن رژیم شاه است.

قیام ملت برای رهایی از استبداد و استعمار تا پیروزی

جواب: ملت ایران برای رهایی از چنگال دیو استبداد و استعمار و رسیدن به حکومت اسلامی، نهضت مقدس اسلامی خود را آغاز کرده و به یاری خدای تعالی تا رسیدن به پیروزی ادامه خواهد داد. بدیهی است که چون دشمنان قسم‌خورده مردم، یعنی شاه و حامیانش به آسانی حاضر به کنار رفتن نیستند، لهذا لجاجت دشمنان ملت و مقاومت دلیرانه مردم مسلمان در مقابل آنان، ضایعاتی برای آنان به بار خواهد آورد. و لکن مسلمان می‌داند که اگر کشته شود در صف شهدای کربلاست و …

بیم از اشتباه رجال و اقشار ملت در موقع حساس کنونی

… به دکتر که کار شما این شد که محمد رضا شاه رفت- خوب، محمد رضا آن وقت یک آدم بی‌عرضه‌ای بود و تحت چنگال او بود- او رفت و رضا شاه آمد یعنی یک نفر قلدر آمد. اینها آن وقت گفتند نمی‌دانستند که بعدها رضا شاهِ چند آتشه است.[5] این هم یکی از اشتباهات بود که شده است. و حالا هم یک موقع حساسی است که من از اشتباهات می‌ترسم. الآن ماها مکلفیم دیگر. خوب، ما اشتباهات را تا حالا دیدیم، و من خوف این دارم که باز اقشار این ملت ما، این رجال علمی ما، رجال سیاسی ما- عرض می‌کنم که- اشخاص روشنفکر ما، یک اشتباهی بکنند که اگر این اشتباه بشود دیگر ما تا آخر گرفتار هستیم. دیگر چنین نیست که ما باز یک امیدی داشته باشیم که یک انقلابی بشود ...

بی‌سابقگی در تاریخ ایران و جهان و بازنگشتن آن در صورت خاموشی

… بچه هفت ساله با پیرمرد هفتاد ساله با لهجه واحد بگویند که ما نمی‌خواهیم این را! یک نهضتی که سرنیزه‌ها، توپ و تانکها، سربازها- عرض می‌کنم که- ارتش در خیابانها بگردند و مردم را زیر بگیرند و مردم را بکشند و باز [مردم‌] بایستند با مشت گره شده بگویند نمی‌خواهیم. ما در تاریخ ایران- بی‌اشکال است- که نداریم؛ در تاریخ [جهان‌] هم من نمی‌دانم هست یا نه که یک همچو قصه‌ای مثل قصه ایران، یک همچو تحولی که در ایران واقع شده است هیچ سابقه ندارد. و من می‌دانم این معنا را. و هر عاقلی باید بداند که اگر چنانچه این نهضت خاموش بشود، دیگر قابل عود نیست. چنین نیست که این کلیدش مثل کلید برقی باشد که آدم حرکتش بدهد روشن بشود و- نمی‌دانم- خاموش [بشود]. این حرفها نیست در کار. این با یک زحمتهایی و با دست خدای تبارک و تعالی یک همچو مطلب بی‌سابقه در ایران پیدا شده است و الآن هست. الآن در عین حالی که دولتْ نظامی است …

بیم از به ثمر نرسیدن نهضت و اسارت همیشگی کشور زیر چکمهٔ بیگانه

- باید گفت که اشغال شده است شهرهای ایران: دست نظامی است و دست ارتش است- مع ذلک از هر گوشه صدا بلند می‌شود و تظاهرات می‌شود و باز «مرگ بر شاه» می‌گویند. یک همچو مطلبی تا حالا نبوده است و بعدها هم امید اینکه یک همچو چیزی بشود نیست. من خوف این را دارم که با اشتباه ماها و شماها و اقشار ملت، این نهضت به ثمر نرسد و بخوابد و مملکت ما دیگر تا آخر اسیر باشد و زیر چکمه خارجی.

بی‌اثری تغییر دولت‌ها، حتی دولت نظامی، بر قیام مردم

جواب: تغییر دولتها تاثیری در نهضت عمومی مردم ایران ندارد. دولتها، چه دولت نظامی باشند و چه دولتهای دیگر، نمی‌توانند مسائل را حل کنند؛ یعنی قیامی که از مردم صادر شده، این قیام را بشکنند. حرفهای شاه هم حرفهایی است که دیگر ملت از او نمی‌پذیرند. این مطالبی که حالا گفته و تعهدی که داده است، آغاز سلطنتش هم این تعهد را داد و قسم خورد؛ تعهد را داد و خلاف کرد. اکنون دیگر این تعهدات اثری ندارد. ایشان بدون اینکه خودشان را خیلی زحمت دهند، باید بروند تا …

نزدیکی پیروزی مبارزهٔ ملت و تزلزل بی‌سابقهٔ نظام سلطنتی

جواب: بله، ما اعتقاد داریم که مبارزه ملت ما به پیروزی نزدیک است. امروز شاه و نظام سلطنتی بیش از هر زمان دیگری متزلزل است. شاه برای حفظ خود یا سلطنت خاندانش حاضر به همه گونه عقب‌نشینی شده است اما ملت ما طی تظاهرات مداوم چند میلیون نفری و دادن هزارها تلفات، مخالفت قاطع خود را با نظام کنونی اعلام کرده است. ملت ما قیام کرده است و ملت پیروز است.

پیروزی ملت ایران سرمشق ملت‌های ستمدیده به‌ویژه ملت‌های خاورمیانه

- پیروزی ملت مسلمان ایران بدون شک سرمشق خوبی برای سایر ملل ستمدیده جهان، خصوصاً ملتهای خاورمیانه خواهد بود که چگونه یک ملتی با اتکا به ایدئولوژی انقلابی اسلامی بر قدرتهای عظیم فایق می‌آید.

محفوظ بودن حقوق هر فرد و گروهی که هدف‌های سه‌گانهٔ نهضت را بپذیرد

- جنبش کنونی ملت مسلمان ایران با هدفهای سه‌گانه‌ای که اعلام شده است، همه افراد جامعه را در برگرفته و هر کس یا هر گروهی که این هدفهای سه‌گانه را تایید و تعقیب کند حقوق حقه او محفوظ خواهد بود.

لزوم ادامهٔ پرشور نهضت تا رسیدن به هدف

… ملتی که در عزای عزیزان خویش به سوگ نشسته و تمام جنایات را از شاه می‌داند، طرح سازش با شاه را چگونه می‌پذیرد؟ این از خدا بیخبران و خائنان به ملت و اسلام می‌خواهند شاه را در مسند سلطنت نگه داشته و سپس به قدرت شیطانی رسانند تا خشک و تر را به آتش انتقام بسوزاند. اکنون که ملت ایران بر سر دوراهی مرگ و حیات، و آزادی و اسارت، و استقلال و استعمار، و عدالت اقتصادی و استثمار واقع است، و در پیشگاه خداوند تعالی و نسل آتیه مسئول است، باید تا رسیدن به هدف، نهضت را هر چه شورانگیزتر ادامه دهد، و طمع کسانی را که با توطئه‌های شیطانی می‌خواهند خون جوانان ما را به هدر دهند قطع کند، و به این مصلحت‌اندیشیهای مامورین شاه و امریکا با مشت گره کرده جواب دهد، و به تذکرات زیر توجه نماید:

اسلامی بودن نهضت ایران و برخاستن آن از اسلام و مسلمانان در برابر شوروی و آمریکا

من حالا دیگر حال این را- وقت این را- ندارم که بعد بیاییم سراغ این طبقات بعد- بعد از آن اوایل اسلام- و ببینیم که کی بوده است که تا حالا که ما اینجا نشستیم بر ضد این سلاطین قیام کرده، این چه جمعیتی بوده‌اند؛ آیا اینها مسلمین بوده‌اند یا نه؟ این مردی که الآن نوشته است که اسلام افیون جامعه، الآن این قیامی که در ایران شده است و نهضتی که الآن بالفعل شده است، این نهضتْ نهضتِ اسلامی است یا نهضت دیگری؟ این نهضت اسلامی به برکت اسلام و- عرض می‌کنم که- مسلمین- بِما هُمْ مسلمین- پیدا شده است، داد اسلام است بلند شده است و دارد با مشت می‌زند تو [ی‌] دهن شوروی یا تو [ی‌] دهن امریکا، این افیون است؟! اسلام افیون است؟! تو الآن می‌گویی افیون است که مردم را دلسرد کنی؛ بگذارند نفتها را بخورید و گازها را بخوری! خودت هم می‌دانی که افیون‌ نیست. همه شماها می‌دانید که اسلام محرک است. اسلام مردم را رو به ترقی برده، رو به جنگ برده، رو به جدال با کفار برده است و با …

پیروز بودن ملت تا کنون با فروکشیدن شاه از تخت

شما؛ یعنی تا الآن پیروزید. لازم نیست که او برود، شما این را از تختش پایین کشیدید؛ این الآن سرِ تختْ دیگر نیست؛ این حالا دائماً به این و آن متشبث می‌شود. من میل ندارم بعضی تشبثاتش را بگویم، من میل ندارم بگویم اما دائماً در تشبث است. شما این را از آن مرتبه بالای «آریامهر» ی کشیدید پایین؛ آوردید او را در مراتب پایین که الآن مشغول تشبث به این- به کولی‌ها تشبث می‌کند! این …

جوشیدن نهضت از متن ملت و نادرستی انتساب آن به فرد یا گروه

این راجع به ملت ما؛ که ملت ما به برکت این نهضتِ خودش، نهضت جوشیده از متن از متن ملت جوشیده و بیرون آمده، نمی‌تواند کسی بگوید که مال من است. هیچ کس حق ندارد؛ غلط است کسی بگوید که مال این [شخص یا گروه‌] است، ... هیچ دستی‌ نمی‌تواند این جور ملتی را تغییر بدهد. خداست این کار را کرده. این دست خداست؛ هیچ قدرتی نمی‌تواند در ظرفِ- الآن می‌شود گفت- یک سال و چند ماه، یک سال و چقدر [این تحول را پدید آورد] برای اینکه قبلش یک قدری همین طور تدریجی بود کار، و باز خروجی نکرده بود، …

وظیفهٔ ایرانیان خارج از کشور در کمک به نهضت و طرح مسائل ایران نزد مردم دیگر کشورها

… عمل بکنیم، که یکی از تکالیف ما این است که حالا نسبت به این جنبشی که در ایران، نهضتی که در ایران پیدا شده است و مردم دارند الآن جانشان را و مالشان را و بچه‌هایشان و عزیزانشان را دارند در این راه صرف می‌کنند، ما هم باید به این اندازه‌ای که در اینجاها هستیم؛ به اندازه‌ای که می‌توانیم و استطاعت داریم، باید به آنها کمک بکنیم؛ و شماها آقایان، با هر یک از این اقشاری که در اینجا هستند، در اروپا هستید با اروپاییها؛ در امریکا هستید با امریکایی‌ها؛ هر جا هستید با اهالی آنجا که رفقا دارید، آشنا دارید، هر وقت می‌نشینید، طرح کنید مسائل ایران را و تبلیغات کنید. هر یک از شما تبلیغ بکند این مسائل را و این خلافکاریهای سلسله پهلوی را و خلافکاریهای این شاه، که از همه سلاطینی که تا حالا آمده‌اند هم خیانتکارتر و هم جنایتکارتر، یا خیر، جنایاتش مثل آنها به اضافه خیانتهای زیاد [است به گوش همه برسانید]؛ این آدم الآن دارد ایران …

رد اتهام ارتجاع؛ نهضتی متمدن و پیشرفته برای رفع امور ارتجاعی

- نهضت اخیر برای این است که امور ارتجاعی را رد کند، و آن دولت شاه و امثال اوست که تمام جهات ارتجاع و عقب‌ماندگی را برای ما به بار آورده و ما می‌خواهیم همانها را رفع کنیم. نهضت ما، نهضتی متمدن و پیشرفته است.

آرام نگرفتن ملت تا سرنگونی رژیم و قطع دست بیگانگان

… به حکومت غاصبانه آن هر چه زودتر خاتمه دهند؛ چرا که این نقشه شیطانی سیاستهای خارجی است که با کشتارهای پیاپی و آتش زدن مغازه‌های مومنین مبارز، می‌خواهند ملت غیور ایران را خسته کنند تا دست از نهضت اسلامی خود بردارند و میدان را برای چپاولها و خیانتها باز گذارند؛ غافل از آنکه ملت شجاع و بیدار و بپاخاسته، تا سرنگونی این رژیم فاسد و قطع دست اجانب غارتگر از خزاین ملت، آرام شدنی نیست.

لزوم ادامهٔ مبارزات مثبت و منفی و بیرون راندن شاه

باید به مبارزات مثبت و منفی ادامه داد و این یاغی را هر چه زودتر از مملکت خارج نمود. پیش کشیدن شعار عمل به قانون اساسی که اخیراً ایادی شاه در مجلسین عنوان کرده‌اند، خیانت به اسلام و کشور است. نغمه بقای رژیم و رفتن شاه، کشتن افعی و پروراندن بچه اوست.

رویارویی همهٔ ملت با رژیم عامل آمریکا، نه برخورد محافظه‌کار و مترقی

… دلار درباره «معجزه اقتصادی» و «رشد ایران که در دنیا بی‌مانند است» تبلیغ می‌کرد، آیا مخالفت با انهدام اقتصاد کشور محافظه‌کارانه است؟ این رژیم صدها خیانت به ایران کرده است که دادن فهرست آنها بسیار طولانی می‌شود؛ آیا مخالفت با این خیانتها محافظه کاری است؟ واقعیت این است که در ایران برخورد میان نیروهای محافظه کار و مترقی در کار نیست، برخورد میان تمامی ملت است- که نه تنها حق مشروع خود را برای ترقی واقعی طلب می‌کند، بلکه خواهان حق حیات خویش‌ است- با رژیمی که عامل بی‌چون و چرای امریکاست و موجودیت ایران را به خطر انداخته است. مطبوعات جهان باید این هشدار را به مردم جهان برسانند. قدرتمندان جهان برای حل بحرانهای خویش، کشورهای زیر سلطه را در سرازیر انهدام انداخته‌اند و برای فریب افکار عمومی کشور خویش، واقعیت را از افکار عمومی کشورشان پوشیده می‌دارند و مبارزه بر سر حق طلبی و ترقی واقعی …

بازنگشتن نهضت در صورت خاموشی و قتل‌عام مخالفان پس از آن

… کرده است و من هم قبول [دارم‌]. این را قبول کرده است؛ اما همین آدم می‌خواهد شما را بازی بدهد، مردم را بازی بدهد تا حالا ساکت بشوند مردم؛ این نهضتی که الآن پیدا شده است و همه، دسته جمعی می‌گویند که ما نمی‌خواهیم این آدم را، «مرگ بر این سلطنت»، این خاموش بشود. اینکه خاموش شد امکان ندارد دوباره مثل حالایش شود؛ یعنی این قیامی که الآن شده و این نهضتی که الآن شده است و آن همه زحمتها کشیده شده است تا به اینجا رسیده، اگر این نهضت بخوابد و مردم بروند سراغ کارهایشان، سراغ زندگی شان بروند، دیگر محال است که برگردد این [وضعیت‌]، و این نهضت پیدا بشود، و این آدم از این قدمی که گذاشته برمی‌گردد؛ این وقتی که برگشت، تمام مردم را، تمام مخالفین خودش را، خواهد قتل عام کرد بدتر از حالا.

لزوم همراهی ایرانیان خارج از کشور با قیام ملت ایران

شما آقایان باید برنامه‌تان این باشد که علاوه بر اینکه خودتان را تربیت بکنید، برنامه این باشد که الآن که ایران قیام کرده است و یک نهضت بزرگ انسانی- اسلامی کرده است، شما هم با آنها هم قدم باشید، با آنها همراهی بکنید؛ هر مقداری که می‌توانید. هر کدام در هر جا هستید؛ هر مقداری که می‌توانید. انسان باید به همان مقدار به این ملت ضعیف و این ملتی که برای ماها، برای خود شما، همه قیام کرده‌اند، باید کمک بکنیم، بلکه ان شاء الله این ماده فساد قطع بشود و دست اینهایی که همه چیزهای ما را دارند از بین می‌برند و تمام مخازن ما را دارند غارت می‌کنند، قطع بشود و …

قیام عمومی ملت به‌منزلهٔ رفراندومی بر غیرقانونی بودن سلطنت

… سرنیزه تن ندادند؛ یعنی عصیان کردند مردم؛ از باب اینکه به تنگ آمدند از این تعدیاتی که به آنها شده است. دیگر جان خودشان را کف دستشان گذاشته‌اند و به میدان آمده‌اند. از بچه کوچکشان تا پیرمردشان. الآن همه فریادشان این است که مرگ بر این شاه! مرگ بر این سلطنت کذا! و این قیام که قیام عمومی ملت و یک رفراندمی است برای عدم قانونی [بودن‌] سلطنت، این یک امری است که با سرنیزه نمی‌شود خاموشش کرد. این علاج‌ می‌خواهد؛ و این رژیمها، این نخست‌وزیرهایی که یکی بعد از دیگری می‌آید و می‌رود، اینها نمی‌توانند این کار را انجام بدهند؛ و نظامی هم نمی‌تواند این کار را انجام بدهد. این انجامش دست شاه است؛ و آن این است که پا شود برود. اگر ایشان برود از این مملکت، این …