رفتن به محتوای اصلی

معاد

نام‌های دیگر: زندگی پس از مرگ

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

بازگشت انسان پس از مرگ و زندگی و جزای اخروی.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:بیانات در روز ۲۹ ماه مبارک رمضان‌— ۱۳۶۶/۰۳/۰۷

سیر زمانی

از ۱۳۶۶ تا ۱۴۰۳
۱۳۶۶۱۴۰۳

فقط سال ۱۳۹۳همهٔ سال‌ها

تعریف در کلام رهبر

«یا عِبادَ اللهِ، اِنَّ بَعدَ البَعثِ مَا هُوَ اَشَدُّ مِنَ القَبرِ» می‌فرماید آنچه بعد از مرحلۀ قبر برای انسان پیش می‌آید، سخت‌تر از قبر است، آن چیست؟ بَعث. بَعث یعنی برانگیخته‌شدن از قبر. «یَومٌ یَشیبُ فیهِ الصَّغیرُ» کودک پیر می‌شود! در قیامت پیری و جوانی نیست، این معنایش این است که وضعیت طوری است که اگر در دنیا یک‌چنین وضعیتی در حال عادی پیش بیاید، کودک را، صغیر را، از غصه به پیرمرد تبدیل می‌کند! گاهی شنیدید جوانی تحت فشار عصبی و فشارهای همّ‌وغمّ و غصه قرار می‌گیرد، در ظرف چند ماه، یا یکی دو سال مثلاً موهایش سفید می‌شود؛ این، این‌طوری است که کودک که صغیر است، تبدیل می‌شود به یک پیرمردی از غصه؛ شدت، این است! اصلاً برای ما قابل تصور نیست. «وَ یَسکَرُ مِنهُ الکَبیرُ»؛ «وَ تَرَی النّاسَ سُکاریٰ وَ ما هُم بِسُکاریٰ وَ لَکِنَّ عَذابَ اللهِ شَدیدٌ»[12] اینجا سُکاری ممکن است به‌معنای همان مستی آمده باشد، یعنی مست نیستند، اما بی‌خود از خودند، اصلاً هیچ توجهی کأنّه ندارند؛ «یَومَ یَفِرُّ المَرءُ مِن اَخیهِ»، «وَ صاحِبَتِهِ وَ بَنهِ»[13]؛ «یَومَ تَرَونَها تَذهَلُ کُلُّ مُرضِعَةٍ عَمّا اَرضَعَت وَ تَضَعُ کُلُّ ذاتِ حَملٍ حَملَها وَ تَرَی النّاسَ سُکاریٰ وَ ما هُم بِسُکاریٰ وَ لَکِنَّ عَذابَ اللهِ شَدیدٌ»[14] این فِقره، اشارۀ به این آیات کریمه است. «یَوماً عَبوساً قَمطَریراً»، «وَ یَومٌ کانَ شَرُّهُ مُستَطیراً»[15]. روز سختی است، روز مشکلی است برای کسانی که از رحمت الهی دور باشند. هول آن روز مخصوص کفار نیست، «اِنَّ فَزَعَ ذَلِکَ الیومِ لَیُرهِبُ المَلائِکةَ»، ازبس وحشت و فزع در قیامت هست، فرشتگان الهی که گناهی هم ندارند، آنها در فزعند! آنها [هم] دچار وحشتند. «اَلَّذینَ لا ذَنبَ هُم، وَ تُرعَدُ مِنهُ السَّبعُ الشِّدادُ»؛ این هفت آسمانی که سَبع شداد[16] است، اینها دچار تکانه می‌شوند. «وَ الجِبالُ الاَوتادُ، وَ الاَرضُ المِهادُ، وَ تَنشَقُّ السَّماءُ فَهِیَ یَومَئِذٍ واهِیَةٌ». این‌هم آیۀ شریفۀ قرآن است.[17] [و کوه‌های استوار و زمین گسترده و گاهوار از بیم آن روز به لرزه افتند و آسمان که در آن روز سست شده (یا از هم گسسته شده) است، بشکافد]، «وَ تَتَغَیَّرُ فَکَاَنَّها وَردَةٌ کَالدِّهانِ وَ تَکونُ الجِبالُ کَثیباً مَهیلًا» [و دگرگون شود آن‌گونه که مانند چرم، گلگون شود و کوه‌ها همه به‌صورت ریگِ روانِ انباشته درآیند]، این قیامت است. اینها شلاق می‌زند، انسان را بیدار می‌کند، انسان را هوشیار می‌کند. این را در نظر داشته باشید. (96/2/18)

تحقق آخرت به‌عنوان باطن آنچه در دنیا هست

… را «مبارک» نامیده‌اند؛ علّت مبارک بودن این ماه، این است که راه نجات از آتش و فوز به جنّت است، که در دعای روز ماه رمضان [میخوانیم‌]: وَ هذا شَهرُ العِتقِ مِنَ النّارِ وَ الفَوزِ بِالجَنَّة.[4] آتش و دوزخ الهی و همچنین بهشت و نعیم الهی در همین دنیا موجود است. آنچه در نشئه‌ی آخرت تحقّق پیدا میکند، باطن همان چیزی است که در اینجا است: «وَ اِنَّ جَهَنَّمَ لَمُحیطَةٌ بِالکفِرین»[5] ؛ جهنّم در همین‌جا، در همین نشئه، در همین زندگی، کافران و ظالمان و معاندان و مخالفان را احاطه کرده است؛ بهشت هم همین‌جور.

اطمینان به آخرت مایهٔ آسانی زندگی، فداکاری و صبر

… وارد عرصه‌هاى خطر میشدند؛ [در] همین عملیّات‌هایى که ذکر کردند[9] - چه در منطقه‌ى ایلام، چه در منطقه‌ى خوزستان، چه در منطقه‌ى استانهاى غربى - این جوانها کجاها رفتند؛ چه‌کارها کردند؛ مرگ را تحقیر کردند؛ خطر را کوچک شمردند؛ [چون] دل اینها با حقایق آشنا شده بود. انسان وقتى آن‌طرف را ببیند، آن نعمت را ببیند، از آن‌طرف خاطرجمع باشد، راحت زندگى میکند، راحت فداکارى میکند، راحت بر مشکلات صبر میکند، راحت قدم در وادى‌هاى خطر میگذارد و پیش میرود؛ مسئله اینجا است.