حیات برزخی خاص شهدا و تغییر مفهوم مرده و زنده در آیه
… این جوری نیست که شما خیال میکنید: قُل فَادرَءوا عَن اَنفُسِکُمُ المَوت؛[10] اگر شماها ماندن را وسیلهی زنده ماندن میدانید، خب پس خودتان نمیرید؛ شما که اینجا نشستهاید، کاری کنید که مرگ به سراغ شما نیاید. بعد میفرماید که اینها زندهاند، اینها اموات نیستند؛ مفهوم مرده و زنده در این آیه عوض شده. اینها اصلاً مرده نیستند؛ جسم اینها که زیر خاک دفن میشود، شما خیال میکنید اینها میّتند [لکن] اینها اموات نیستند، اینها زندهاند، اینها یک حیات برزخی [خاصّی دارند].
قبر باغی از بهشت برای مؤمن یا گودالی از آتش
… هست، هم فشار هست، هم تنگی. «اِنَّ القَبرَ یَقولُ کُلَّ یَومٍ اَنَا بَیتُ الغُربَةِ» [قبر هر روز میگوید: من خانۀ تنهاییام] قبرِ من و شما، آنجایی که بناست دفن بشویم، هر روز با ما حرف میزند، لکن کجاست گوش شنوایی که این اصوات حقیقیِ موجود در عالم را بشنود؟ «اَنَا بَیتُ التُّرابِ اَنَا بَیتُ الوَحشَةِ اَنَا بَیتُ الدّودِ وَ الهَوامِّ» [من خانۀ خاکیام، من خانۀ وحشتم، من خانۀ کِرمها و گزندگانم] «وَ القَبرُ رَوضَةٌ مِن ریاضِ الجَنَّةِ اَو حُفرَةٌ مِن حُفَرِ النّیرانِ» همین حفرهای که انسان در آن قرار میگیرد، گاهی اوقات یک بخشی از بهشتِ رضوانِ پروردگار است، برای انسانهای مؤمن، برای انسانهای باتقوا، برای کسی که مورد رحمت الهی قرار میگیرد؛ یا حفرهای است از حُفَرِ نیران. «اِنَّ العبدَ المُؤمِنَ اِذا دُفِنَ قَالَت لَهُ الاَرضُ، مَرحَباً وَ اَهلاً، لَقد کُنتَ مِمَّن اُحِبُّ اَن یَمشی عَلَی ظَهری» [بندۀ مؤمن هنگامیکه دفن میشود، زمین میگوید: آفرین! خوش آمدی،] زنده هم که بودی، من دوست میداشتم که تو بر روی زمین ـ که من باشم ـ …
نیاز انسان به شفیع در گرفتاریهای عالم برزخ
… میگویند «تو که دستت باز است، تو که میتوانی، کمکمان کن»، و او کمک میکند. در برزخ هم همینجور است. شماها میروید دیگر؛ شماها هم که ماندنی نیستید؛ من و شما همه رفتنی هستیم؛ ما هم همین عالم برزخ را، همین دالان را، همین وادی را در پیش داریم، به آنجا خواهیم رسید. وقتیکه رفتید، آنجا گرفتاریها زیاد است؛ اگر انسان آنجا بتواند شفیعی داشته باشد که این شفیع به درد آدم بخورد، خیلی قیمت دارد. این شهید، شفیع شماها است.
شادی ارواح بهرهمند از تفضلات برزخی در روز ولادت منجی
… روز عید واقعی است؛ یعنی روز ولادت، برای همه بشر و تاریخ -حتّی برای گذشتگان - عید است. کسانی بودندکه در دوران تاریک فرعونها و نمرودها و ابوجهلها و سلاطین ظالم، در فقر و ظلم و تبعیض سر کردند و مُردند و رنج کشیدند و روی خوبی ندیدند؛ امروز برای آنها هم عید است. اگر روح آنها در عالم برزخ، از بعضی از تفضّلاتی که پارهای از ارواح برخوردارند، بهرهمند باشد؛ یقیناً مثل چنین روزی، شادی خواهند کرد. امروز با بقیه ایام و اعیاد، تفاوت دارد. واقعاً اگر ما امروز را «عید اللهالاکبر» بنامیم، مبالغه و گزاف نیست.