«یا عِبادَ اللهِ، اِنَّ بَعدَ البَعثِ مَا هُوَ اَشَدُّ مِنَ القَبرِ» میفرماید آنچه بعد از مرحلۀ قبر برای انسان پیش میآید، سختتر از قبر است، آن چیست؟ بَعث. بَعث یعنی برانگیختهشدن از قبر. «یَومٌ یَشیبُ فیهِ الصَّغیرُ» کودک پیر میشود! در قیامت پیری و جوانی نیست، این معنایش این است که وضعیت طوری است که اگر در دنیا یکچنین وضعیتی در حال عادی پیش بیاید، کودک را، صغیر را، از غصه به پیرمرد تبدیل میکند! گاهی شنیدید جوانی تحت فشار عصبی و فشارهای همّوغمّ و غصه قرار میگیرد، در ظرف چند ماه، یا یکی دو سال مثلاً موهایش سفید میشود؛ این، اینطوری است که کودک که صغیر است، تبدیل میشود به یک پیرمردی از غصه؛ شدت، این است! اصلاً برای ما قابل تصور نیست. «وَ یَسکَرُ مِنهُ الکَبیرُ»؛ «وَ تَرَی النّاسَ سُکاریٰ وَ ما هُم بِسُکاریٰ وَ لَکِنَّ عَذابَ اللهِ شَدیدٌ»[12] اینجا سُکاری ممکن است بهمعنای همان مستی آمده باشد، یعنی مست نیستند، اما بیخود از خودند، اصلاً هیچ توجهی کأنّه ندارند؛ «یَومَ یَفِرُّ المَرءُ مِن اَخیهِ»، «وَ صاحِبَتِهِ وَ بَنهِ»[13]؛ «یَومَ تَرَونَها تَذهَلُ کُلُّ مُرضِعَةٍ عَمّا اَرضَعَت وَ تَضَعُ کُلُّ ذاتِ حَملٍ حَملَها وَ تَرَی النّاسَ سُکاریٰ وَ ما هُم بِسُکاریٰ وَ لَکِنَّ عَذابَ اللهِ شَدیدٌ»[14] این فِقره، اشارۀ به این آیات کریمه است. «یَوماً عَبوساً قَمطَریراً»، «وَ یَومٌ کانَ شَرُّهُ مُستَطیراً»[15]. روز سختی است، روز مشکلی است برای کسانی که از رحمت الهی دور باشند. هول آن روز مخصوص کفار نیست، «اِنَّ فَزَعَ ذَلِکَ الیومِ لَیُرهِبُ المَلائِکةَ»، ازبس وحشت و فزع در قیامت هست، فرشتگان الهی که گناهی هم ندارند، آنها در فزعند! آنها [هم] دچار وحشتند. «اَلَّذینَ لا ذَنبَ هُم، وَ تُرعَدُ مِنهُ السَّبعُ الشِّدادُ»؛ این هفت آسمانی که سَبع شداد[16] است، اینها دچار تکانه میشوند. «وَ الجِبالُ الاَوتادُ، وَ الاَرضُ المِهادُ، وَ تَنشَقُّ السَّماءُ فَهِیَ یَومَئِذٍ واهِیَةٌ». اینهم آیۀ شریفۀ قرآن است.[17] [و کوههای استوار و زمین گسترده و گاهوار از بیم آن روز به لرزه افتند و آسمان که در آن روز سست شده (یا از هم گسسته شده) است، بشکافد]، «وَ تَتَغَیَّرُ فَکَاَنَّها وَردَةٌ کَالدِّهانِ وَ تَکونُ الجِبالُ کَثیباً مَهیلًا» [و دگرگون شود آنگونه که مانند چرم، گلگون شود و کوهها همه بهصورت ریگِ روانِ انباشته درآیند]، این قیامت است. اینها شلاق میزند، انسان را بیدار میکند، انسان را هوشیار میکند. این را در نظر داشته باشید. (96/2/18)معاد
نامهای دیگر: زندگی پس از مرگ
توضیحتهیهشده با هوش مصنوعی
بازگشت انسان پس از مرگ و زندگی و جزای اخروی.
نخستین کاربرد در متنهای این سایت:بیانات در روز ۲۹ ماه مبارک رمضان— ۱۳۶۶/۰۳/۰۷
سیر زمانی
از ۱۳۶۶ تا ۱۴۰۳۱۳۶۶۱۴۰۳
فقط سال ۱۳۹۰همهٔ سالها
تعریف در کلام رهبر
شاهدها (۱ پاراگراف)
نقش اساسی اعتقاد به مبدأ و معاد در استقرار عدالت حقیقی
دو تا نکتهی کوتاه را من در آخر عرض میکنم، که البته اینها خارج از متن بحث است، لیکن تنبه و تذکرش بد نیست. یکی این است که در مسئلهی عدالت، اعتقاد به مبدأ و معاد، یک نقش اساسی دارد؛ ما از این نباید غفلت کنیم. نمیتوان توقع داشت که در جامعه عدالت به معنای حقیقی کلمه استقرار پیدا کند، در حالی که اعتقاد به مبدأ و معاد نباشد. هر جا اعتقاد به مبدأ و معاد نبود، عدالت یک چیز سربار، تحمیلی و اجباری بیش نخواهد بود. علت این هم که بعضی از طرحهای قشنگ غربی در باب عدالت مطلقاً در عمل تحقق پیدا نمیکند، همین است؛ پشتوانهی اعتقادی ندارد. حرف قشنگ است - حالا لااقل ظاهر قشنگی دارد، ولو خیلی برهانی نباشد - لیکن در عمل، در جوامع غربی، در زندگی غربی مطلقاً از آن خبری نیست؛ اصلاً …