«یا عِبادَ اللهِ، اِنَّ بَعدَ البَعثِ مَا هُوَ اَشَدُّ مِنَ القَبرِ» میفرماید آنچه بعد از مرحلۀ قبر برای انسان پیش میآید، سختتر از قبر است، آن چیست؟ بَعث. بَعث یعنی برانگیختهشدن از قبر. «یَومٌ یَشیبُ فیهِ الصَّغیرُ» کودک پیر میشود! در قیامت پیری و جوانی نیست، این معنایش این است که وضعیت طوری است که اگر در دنیا یکچنین وضعیتی در حال عادی پیش بیاید، کودک را، صغیر را، از غصه به پیرمرد تبدیل میکند! گاهی شنیدید جوانی تحت فشار عصبی و فشارهای همّوغمّ و غصه قرار میگیرد، در ظرف چند ماه، یا یکی دو سال مثلاً موهایش سفید میشود؛ این، اینطوری است که کودک که صغیر است، تبدیل میشود به یک پیرمردی از غصه؛ شدت، این است! اصلاً برای ما قابل تصور نیست. «وَ یَسکَرُ مِنهُ الکَبیرُ»؛ «وَ تَرَی النّاسَ سُکاریٰ وَ ما هُم بِسُکاریٰ وَ لَکِنَّ عَذابَ اللهِ شَدیدٌ»[12] اینجا سُکاری ممکن است بهمعنای همان مستی آمده باشد، یعنی مست نیستند، اما بیخود از خودند، اصلاً هیچ توجهی کأنّه ندارند؛ «یَومَ یَفِرُّ المَرءُ مِن اَخیهِ»، «وَ صاحِبَتِهِ وَ بَنهِ»[13]؛ «یَومَ تَرَونَها تَذهَلُ کُلُّ مُرضِعَةٍ عَمّا اَرضَعَت وَ تَضَعُ کُلُّ ذاتِ حَملٍ حَملَها وَ تَرَی النّاسَ سُکاریٰ وَ ما هُم بِسُکاریٰ وَ لَکِنَّ عَذابَ اللهِ شَدیدٌ»[14] این فِقره، اشارۀ به این آیات کریمه است. «یَوماً عَبوساً قَمطَریراً»، «وَ یَومٌ کانَ شَرُّهُ مُستَطیراً»[15]. روز سختی است، روز مشکلی است برای کسانی که از رحمت الهی دور باشند. هول آن روز مخصوص کفار نیست، «اِنَّ فَزَعَ ذَلِکَ الیومِ لَیُرهِبُ المَلائِکةَ»، ازبس وحشت و فزع در قیامت هست، فرشتگان الهی که گناهی هم ندارند، آنها در فزعند! آنها [هم] دچار وحشتند. «اَلَّذینَ لا ذَنبَ هُم، وَ تُرعَدُ مِنهُ السَّبعُ الشِّدادُ»؛ این هفت آسمانی که سَبع شداد[16] است، اینها دچار تکانه میشوند. «وَ الجِبالُ الاَوتادُ، وَ الاَرضُ المِهادُ، وَ تَنشَقُّ السَّماءُ فَهِیَ یَومَئِذٍ واهِیَةٌ». اینهم آیۀ شریفۀ قرآن است.[17] [و کوههای استوار و زمین گسترده و گاهوار از بیم آن روز به لرزه افتند و آسمان که در آن روز سست شده (یا از هم گسسته شده) است، بشکافد]، «وَ تَتَغَیَّرُ فَکَاَنَّها وَردَةٌ کَالدِّهانِ وَ تَکونُ الجِبالُ کَثیباً مَهیلًا» [و دگرگون شود آنگونه که مانند چرم، گلگون شود و کوهها همه بهصورت ریگِ روانِ انباشته درآیند]، این قیامت است. اینها شلاق میزند، انسان را بیدار میکند، انسان را هوشیار میکند. این را در نظر داشته باشید. (96/2/18)معاد
نامهای دیگر: زندگی پس از مرگ
توضیحتهیهشده با هوش مصنوعی
بازگشت انسان پس از مرگ و زندگی و جزای اخروی.
نخستین کاربرد در متنهای این سایت:بیانات در روز ۲۹ ماه مبارک رمضان— ۱۳۶۶/۰۳/۰۷
سیر زمانی
از ۱۳۶۶ تا ۱۴۰۳۱۳۶۶۱۴۰۳
فقط سال ۱۳۶۹همهٔ سالها
تعریف در کلام رهبر
شاهدها (۱ پاراگراف)
از مهمترین ارکان معارف الهی
مسئله هدایت الهی و جستجوی آن از دامنه فیض خدا - مسئله معاد که باز یکی از مهمترین ارکان معارف الهی است -تقسیم انسانها به سه گروه هدایت یافته، گمراه و غضب شده - در نهایت خواستن از خدا درخواست کردن از خدا، این همه معارف که هر کدام از اینها یک فصل بسیار مهمی از معارف الهی است، و همه اینها در قرآن وجود دارد و همه اینها در سوره حمد به شکل کوتاه و اشاره آمده، البته اشاره که میگوئیم معنایش زبان رمز نیست بلکه با تبیین همه کلمات حمد در این سوره همه این معارف را میشود شناخت و فهمید. خوب پس سوره حمد با سورههای دیگر قرآن این تفاوت را دارد که یک مطلب محوری ندارد بلکه مجموعهای از مطالب محوری و امّهات مسایل قرآنی است برای همین هم هست که به سوره حمد گفته میشود «امّ القرآن» ام یعنی چیزی که همه چیز به او برمیگردد، مرجع، مقصد. به مادر هم که …