رفتن به محتوای اصلی

علم و اخلاق

نام‌های دیگر: علم و تقوا، علم و تعهد، علم و تزکیه، علم و ارزش

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

لزوم همراهی دانش با اخلاق، تقوا و تعهد.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:بیانات در دیدار جمعی از پرستاران و دانشجویان دانشگاه‌های علوم پزشکی سراسر کشور— ۱۳۷۶/۰۶/۱۹

سیر زمانی

از ۱۳۷۶ تا ۱۳۸۵
۱۳۷۶۱۳۸۵

فقط سال ۱۳۷۶همهٔ سال‌ها

رد ادعای جدا بودن دید علمی از ارزش‌ها و جهت‌گیری‌ها

… به دین و مسئله‌ى تعبّد و بخصوص مسائلى که وابسته‌ى به انقلاب است ــ مثلاً شما درباره‌ى مسائل جامعه‌شناسى بحث میکنید ــ خب با دید انقلابى به مسائل [نگاه کنید]؛ یعنى با دید یک مسلمان انقلابى‌اى که در محیط انقلاب رشد کرده، مسائل جامعه‌شناسى را تحلیل کنید. هیچ‌وقت دید علمى نمیتواند انسان را مجرّد بکند از این انگیزه‌ها و از این جهت‌گیری‌ها؛ یک چیزهایى میگویند البتّه براى اینکه لخت کنند از ارزشها و از آن جهت‌گیری‌هاى درست و هدف‌گیری‌هاى درست، لکن نخیر، این به نظر بنده اصلاً منطقى و صحیح نیست؛ با همان دید انقلابى، با همان تفکّر اسلامى محض، با تکیه‌ى کامل به منابع اسلامى وارد بشوید؛ هیچ‌گونه معامله‌اى را بر سر این قضیّه قبول نکنید و به طور قاطع رد کنید.

ناتوانی دانش پیشرفتهٔ غرب از نجات بشر به سبب جدایی از اخلاق و معنویت

یک نکته‌اى که به این مناسبت به ‌طور مختصر عرض میکنم، این است که این ترکیب میان دانش و عواطف انسانى، چیز مهمّى است و در همه‌جا لازم است. امروز علّت اینکه دانش پیشرفته‌ى فوق مدرن دنیاى غرب و تمدّن غرب قادر نیست بشریّت را نجات بدهد، همین است که با انسانیّت همراه نیست. هر جایى که دانش باشد امّا وجدان و معنویّت و اخلاق و عاطفه و احساسات بشرى آنجا غایب باشد، بشر از آن دانش سودى نخواهد برد. دانشِ بدون معنویّت و اخلاق، بمب اتم میشود و به جان بى‌گناهان مى‌افتد؛ اسلحه میشود، غیر نظامیان را در لبنان و فلسطین اشغالى و دیگر مناطق عالم هدف قرار میدهد؛ موادّ کُشنده‌ى شیمیایى میشود، در حلبچه و بقیّه‌ى نقاط عالم، زن و کودک و مردان جوان و انسان و حیوان را به نابودى میکشد. اینها از کجا آمد؟ این موادّ کشنده از همین مراکز علم …

هدف نظام اسلامی در پیشبرد توأمان دانش و معنویت

ما در تمدّن اسلامى و در نظام مقدّس جمهورى اسلامى که به سمت آن تمدّن حرکت میکند، این را هدف گرفته‌ایم که دانش را با معنویّت توأماً پیش ببریم. اینکه مى‌بینید دنیاى غرب نسبت به پایبندى ما به معنویّت حسّاس است، دین‌دارى ما را تعصّب و تحجّر اسم میگذارد، علاقه‌مندى ما به مبانى اخلاقى و انسانیّت را مخالفت با حقوق بشر قلمداد میکند، به‌ خاطر این است که این روش، ضدّ روش آنها است. آنها علم را پیش بردند ــ البتّه کار مهمّى بود، کار بزرگى بود ــ امّا جداى از اخلاق و معنویّت؛ شد آنچه شد. ما میخواهیم علم با اخلاق پیش برود. دانشگاه همچنان ‌که مرکز علم است، مرکز دین و معنویّت هم باشد؛ متخرّج[4] دانشگاه‌هاى کشور مثل متخرّج حوزه‌هاى علمیّه، دین‌دار بیرون بیاید؛ این را میخواهیم. این، آن چیزى است که آنها نمی‌پسندند، نمیخواهند؛ لذاست که به جمهوری اسلامی تهمت میزنند به انواع تهمتهایى …