رفتن به محتوای اصلی

عاشورارویداد

نام‌های دیگر: روز عاشورا، واقعهٔ عاشورا

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

واقعهٔ کربلا در دهم محرم سال ۶۱ هجری، جایگاه و پیام آن.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:گزیده‌ای از بیانات در مسجد امام حسن مجتبی (علیه‌السلام)— ۱۳۵۲/۱۲/۲۴

سیر زمانی

از ۱۳۵۲ تا ۱۴۰۴
۱۳۵۲۱۴۰۴

فقط سال ۱۳۶۹همهٔ سال‌ها

تعریف در کلام رهبر

همه ما بخصوص کسانی که مسؤولیتی بر دوش دارند، عقلاً وظیفه داریم که در همه حرکات، گفتارها، نوشتارها و همه موضعگیریها و توصیه‌های خود به کسانی که از ما توصیه میپذیرند، خدا را و وظیفه را در نظر داشته باشیم. راه نجات در دنیا و آخرت این است و بس. بنده در خطبه اوّل لازم میدانم از مردم عزیزمان به‌خاطر احترامی که به حسین‌بن‌علی علیه‌السّلام در عمل و زبان نشان دادند، صمیمانه تشکّر کنم. امسال که ایّام سال نو با ایّام عاشورا همزمان بود، از مدّتی پیش از ایّام فروردین، دستگاههای تبلیغىِ دشمن، در مراکزی که همه فکرشان این است که مردم ما را، ملت شجاع و مؤمن ما را از مواضع حقیقی خود منصرف کنند، همه تلاششان را به کار انداختند تا محرّم و عاشورا را در چشم مردم کمرنگ کنند. لکن مردم با حضور خود در مجالس و مراسم عزاداری و بزرگداشت عجیبی که امسال در مراسم عاشورا نشان دادند، یک بار دیگر به همه ثابت کردند که ملت ایران از روی معرفت و آگاهی راه خود را انتخاب کرده است. امسال آن‌طوری که از نقاط مختلف به بنده گزارش شد، مجالس و مراسم عزاداری اگر از سالهای دیگر پرشورتر و پرجمعیت‌تر نبود خلوت‌تر هم نبود. این معنایش این نیست که مردم، آغاز بهار، فروردین و اوّل سال را مورد اعتنا قرار نمیدهند؛ خیر، امسال نوروز ما رخت عزا به تن داشت؛ امسال اوّل سال ما عاشورایی بود. خود عاشورا هم مراسمی است که در انسانها شور و تحرّک و رویش و تفکّر و اندیشه به‌وجود میآورد. عاشورا یک مراسم خشک و خالی نیست، مراسمی است که در آن فکر، برنامه، هدف، آگاهیبخشی و معرفت دهی هست. مردم از مراسم مربوط به سیدالشهدا علیه‌الصّلاةوالسّلام قدردانی کردند.
در باب عاشورا آنچه که عرض میکنم - البته یک سطر از یک کتاب قطور است - این است که عاشورا یک حادثه‌ی تاریخىِ صرف نبود؛ عاشورا یک فرهنگ، یک جریان مستمر و یک سرمشق دائمی برای امت اسلام بود. حضرت ابی‌عبداللَّه (علیه‌السّلام) با این حرکت - که در زمان خود دارای توجیه عقلانی و منطقی کاملاً روشنی بود - یک سرمشق را برای امت اسلامی نوشت و گذاشت. این سرمشق فقط شهید شدن هم نیست؛ یک چیزِ مرکب و پیچیده و بسیار عمیق است. سه عنصر در حرکت حضرت ابی‌عبداللَّه (علیه‌السّلام) وجود دارد: عنصر منطق و عقل، عنصر حماسه و عزت، و عنصر عاطفه.

بی‌همتایی روز عاشورا و فداکاری امام حسین (ع) و یارانش

… و در آن شرایط قرار میگرفتند همان کارى را میکردند که حضرت ابى‌عبدالله‌ (علیه ‌السّلام) کرد امّا واقعیّت این است که بالاخره این قرعه به نام این بزرگ‌مرد افتاد. خدا او را برگزید براى آن‌چنان فداکارى عظیم که تا آنجایى که ما شناختیم، در طول تاریخ بى‌نظیر بود. و حسن‌بن‌على (علیه ‌السّلام) و دیگر بزرگان خاندان پیغمبر فرموده‌اند: لا یَومَ کَیومِکَ یا اَباعَبدِالله‌؛[2] هیچ روزى مثل عاشورا نبود و هیچ فداکارى‌ای مثل فداکارى آن بزرگان نبود. فداکارى، تاج کرامتى شد بر سر این بزرگ‌مرد و یارانش؛ و آن مجموعه درّة‌التّاجى[3] شدند براى مجموعه‌ى افتخارات اسلام از صدر تا ذیل؛ هیچ ‌کس را با آنها نمیشود مقایسه کرد. امروز، روز یادبود ولادت این بزرگوار و این شخصیّت است و این چیز بزرگى است.

معنای سخن امام خمینی که عاشورا اسلام را نگه داشت

… آن با فکر هماهنگ و همدوش است. خیلى چیزهاى مهمّى است؛ خیلى اصل سحرآمیز عجیبى است. اگر محبّت در تشیّع نبود، این دشمنى‌هاى عجیبى که با شیعه شده، باید آن را از بین میبرد. همین محبّت شما و محبّت این مردم به حسین‌بن‌على (علیه ‌السّلام) ضامن حیات و بقاى اسلام است. معنای اینکه امام میفرمودند عاشورا اسلام را نگه داشت، همین است؛[6] فاطمیّه هم همین‌جور است، ولادت پیغمبر هم همین‌جور است، ولادت ائمّه (علیهم ‌السّلام) هم همین‌‌طور است، وفیاتشان هم همین‌‌طور است. این محبّت را باید با استفاده‌ى از این هنر در میان مردم، هم عمق ببخشید، هم تر و تازه کنید، هم برافروخته کنید. این خیلى چیز عجیب و عظیمى است. البتّه ابزار لازم براى این کار، شعر خوب و درست [است].

قوی‌ترین عواطف، عواطف مربوط به عاشورا و امام حسین (ع)

… تر و تازه کنید، زنده کنید. یک سال، دوران تفکّر و اندیشیدن و درس خواندن و درس گرفتن است؛ در این مراسم بایستى انرژى آن یک سال درس خواندن تأمین بشود؛ آن دیگر با درس خواندن نمیشود، با احساسات میشود. من مکرّر گفته‌ام، احساسات کارى را میکند با انسانها که ...... در عواطف هم از همه قوى‌تر عواطف مربوط به عاشورا و امام حسین (علیه‌ السّلام) است؛ لذاست که آن بیشتر از همه این را تضمین میکند. مذهب تولّا و تبرّا است؛ یعنى عشق و نفرت، پیوند دوستى و گسستن از دشمنان. این عواطف موجب میشود که انسان بتواند در دوره‌ى سال حرف بزند، صحبت بکند، مستمع پیدا کند، اصلاً شما اینجا عواطف را کارى بکنید که بتوانند تا آخر سال مستمعِ گویندگانِ انقلابى بشوند؛ وَالّا …