رفتن به محتوای اصلی

دانشگاه

نام‌های دیگر: دانشگاهیان، دانشکده‌های فنی و مهندسی، دانشگاه فاسد

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

نهاد آموزش عالی و پژوهش، جایگاه و رسالت آن و نقد وضع علمی و فرهنگی آن.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:پیام به‌مناسبت برگزاری سمینار هفته وحدت حوزه و دانشگاه— ۱۳۶۰/۰۹/۲۷

سیر زمانی

از ۱۳۶۰ تا ۱۴۰۳
۱۳۶۰۱۴۰۳

روی هر سال بزنید تا فقط شاهدهای همان سال نمایش داده شود.

تعریف در کلام رهبر

یک نکته‌ى لازم را هم به عزیزانى که در دانشگاه تربیت مدرّس مشغول درس‌خواندن یا درس‌گفتن یا خدمتند عرض میکنم. دانشگاه، نقطه‌ى اساسى هر جامعه و کشورى است؛ اگر دانشگاه اصلاح بشود، آینده‌ى آن جامعه اصلاح خواهد شد؛ اگر دانشگاه فاسد بشود، سرنوشت آن جامعه فساد است؛ حالا این فسادى که در دانشگاه فرض میکنیم، چه فساد اخلاقى باشد، چه فساد علمى. معناى فساد علمى این است که در دانشگاه، نه معلّمْ دلسوزى کند براى درس دادن و یاد دادن، نه متعلّم و دانشجو دلسوزى کند براى یاد گرفتن. نتیجه، بى‌سواد بار آمدن، بد فهمیدن و نفهمیدن و عدم رشد استعدادها است. معناى فساد اخلاقى این است که آن که درس میخواند یا نمیخواند، از لحاظ اخلاقى، شرافت لازم، شرف و غیرت و انگیزه و ایمان لازم را در خود پرورش ندهد. نتیجه‌ى این هم با شقّ اوّل یکى است؛ شاید هم گاهى بدتر. آن عالِمى که شریف نباشد، حمیّت و غیرت دفاع از کشور و ملّت و آرمانها و ارزشهاى ملّى و دینى خود را نداشته باشد، آن عالِمى که دشمن را بر خودى ترجیح بدهد، خود را در اختیار دشمن ملّت قرار بدهد، از هر جاهلى بدتر است؛ همان دزدى است که با چراغ به دزدى میرود و بیشتر صدمه میزند. پس اصلاح دانشگاه در درجه‌ى اوّلِ اهمّیّت است.
در دانشگاه، هدفْ دانشجو است؛ یعنى استاد و آن تحقیقى که در محیط دانشگاه انجام میگیرد و آزمایشگاه و همه‌ى اینها براى دانشجو است؛ براى این است که این نیروى انسانى رشد کند و صلاحیّت کارى را که بر عهده‌ى یک نیروى انسانى عالِم و کارآمد است، پیدا کند تا بتواند آن کار را به عهده بگیرد. اصلاً فلسفه‌ى دانشگاه این است دیگر؛ وَالّا دانشگاه که براى این نیست یک عدّه‌اى مثلاً فرض کنید اینجا مستخدم باشند و ارتزاقشان از اینجا باشد ــ خب این قهرى است، امّا هدفْ این نیست ــ هدف این است که دانشجو آنجا بتواند به صلاحیّتهاى لازم برسد. ما هر کارى میتوانیم بکنیم براى دانشجو، باید بکنیم.
یک نهاد دانش‌جویى دیگر داریم که این نهاد دانش‌جویى ناظر است به اداره‌ى امور زندگى مردم، منهاى مسائل مربوط به دین. مردم معاش دارند، کسب دارند، ساختمان دارند، راه دارند، جسم دارند؛ شناسایى‌هاى گوناگون لازم است؛ تحقیق در امور زندگى مردم لازم است، علوم متشعّب است، انواع و اقسام دانشها هست براى بهتر کردن زندگى مردم و راه انداختن زندگى مردم؛ این نهاد هم مشغول این است. اینها را فرابگیرد؛ در آنها خِرّیت[2] و متخصّص و صاحب‌نظر بشود؛ آنها را تحقیق کند، بعد آنها را براى پیاده شدن در جامعه آماده کند، تحقیقات نوِ دنیایى را جذب کند؛ خودش به نوبه‌ى خود، تازه‌هایى در این دانشها بیافریند، به بشریّت عرضه کند و تحقیق کند؛ این هم یک نهاد دانش‌جویى دیگر.

شاهدها (۳۸۵ پاراگراف)

آرزوی توسعهٔ بیشتر علمی و تحقیقی همهٔ دانشگاه‌های کشور

… صنعتی کشور است؛ قدیمیترین و شاید پُرکارترین دانشگاه صنعتی در دورانهای مختلف. اندکی پیش در جلسه اساتید عزیزمان، آقای رئیس محترم دانشگاه از پیشرفتها و توسعه کمّی و کیفی دانشگاه در سالهای بعد از انقلاب گزارشی دادند که حقیقتاً مایه خرسندی و خشنودی است. البته من در نفسِ خود به این قانع نیستم؛ این دانشگاه و همه دانشگاههای کشور را برخوردار از توسعه بیشتر علمی و عملی و تحقیقی آرزو میکنم و امیدوارم که به این آرزو هم برسیم.

لزوم زنده ماندن روح نوآوری علمی در محیط دانشگاه

… میکنند؛ که در واقع نوآوری نیست، مهمل‌گویی است. بنابراین در زمینه مسائل علمی، من این را توصیه نمیکنم. باید فراگرفت؛ اما نباید صرفاً مصرف کننده فرآورده‌های علمی دیگران بود. باید علم را به معنای حقیقی کلمه تولید کرد. البته این کار، روشمندی و ضابطه لازم دارد. مهم این است که روح نوآوری علمی در محیط دانشگاه زنده شود و زنده بماند. خوشبختانه من این شوق و میل را در دانشجویان احساس کرده بودم و در اساتید هم آن را میبینم. اینها باید دست به دست هم بدهد و سطح علمی کشور را بالا ببرد. آن وقتی که علم با هدایت ایمان، عواطف صحیح و معرفت روشن‌بینانه و آگاهانه همراه شود، معجزه‌های بزرگی میکند و کشور ما میتواند در انتظار این معجزه‌ها بماند.

تلاش سرویس‌های اطلاعاتی برای بازداشتن دانشگاه از مسیر اعتلای کشور

… با پیشنهادها و با قالبها و نوآوریهای علمىِ خودی بتوانند بنای حقیقی یک جامعه آباد و عادلانه مبتنی بر تفکّرات و ارزشهای اسلامی را بالا ببرند. امروز کشور ما از دانشگاه این را میخواهد. دانشگاه را مشغول چه کاری کنند که دانشجو و استاد را از این راه باز بدارند؟ یقین بدانید یکی از چیزهایی که امروز مورد توجّه سرویسهای اطّلاعاتی است، این نکته است که ببینند چگونه میتوانند دانشجوی بیدار و دانشگاه آگاه ایرانی را از آن راهی که میتواند به اعتلای کشور بینجامد، منصرف کنند و مانعش بشوند.

ارزش دانشگاه برای کشور و ارائهٔ اوج خدمات به کشور

… میگویند دشمن چیست؟ وقتی میگوییم توطئه، میگویند شما بدبین هستید! نمیشود با پاک کردن صورت مسأله، قضیه را تمام کرد. قضیه که حل نمیشود؛ باید فکر کرد. البته علّت این‌که من این را با قشر دانشگاهی در میان میگذارم، به خاطر این است که برای دانشگاهی احترام قائلم. من ارزش دانشگاه را برای کشور با همه وجود حس میکنم. دانشگاه نقطه اوج خدماتی را که میتواند به یک کشور ارائه شود، تأمین میکند. دانشگاه برای کشور، بسیار مهم است.

لزوم پرورش انقلابی مثبت، فعال، مسئول و امیدوار در دانشگاه‌ها

… چرا من و شما طبق میل آنها عمل کنیم؟ چرا باید جوان یا سیاستمدار یا فرهنگىِ ایرانی درست همان کاری را بکند که طرّاحان سیاسی امریکا و صهیونیستها و دیگران برای تسلّط مجدّد خودشان بر ایران به آن احتیاج دارند؟! این ننگ است! هیچ کس هم نفهمد، در دل خودمان ننگ است. باید محصول دانشگاههای ما، انقلابىِ مثبت، انقلابىِ فعّال، انقلابىِ مسؤول، انقلابىِ متعهّد و امیدوار باشد؛ که من امیدوارم چنین هم باشد. من به محیط دانشگاهها که نگاه میکنم - از جمله محیط این دانشگاه عزیز - همین را مشاهده میکنم.

کمک تشکل‌های دینی به پیشرفت علم در دانشگاه‌ها از آغاز انقلاب

… دوران جوانی مایل است کاری کند که در بالا رفتن ارزش شخصی و ارزشمندىِ هویت او تأثیر محسوسی داشته باشد. فعّالیت در تشکّلهای دینی دانشگاهها میتواند ارزش هویت یک جوان را در حد یک مبلّغ دین و جانشین پیغمبران و رهرو راه اولیای خدا بالا ببرد. این بسیار اهمیت دارد. از اوّلِ انقلاب، بهترین و متعهّدترین و باابتکارترین جوانهای ما در دانشگاهها، در مجموعه‌های تشکّلهای دینی گرد آمدند و تأثیرات مهمی هم گذاشتند. این‌طور هم نبود که تشکّلهای دینی در دانشگاهها فقط فعّالیت دینی بکنند و به مسائل علمی کاری نداشته باشند؛ حتّی توانستند به پیشرفت علم در دانشگاهها نیز کمک کنند. آنها اثر خودشان را، هم در زمینه‌ی مسائل سیاسی، هم در زمینه‌ی مسائل دینی و هم در کمک به پیشرفت علم در دانشگاهها، این‌گونه نشان دادند. جوان مؤمن و دارای هویت دینی، این‌قدر میتواند اثرگذار باشد.

تمرکز توجه دشمن بر دانشگاه‌ها و اشتباه او در شناخت جوانان

عزیزان من! امروز توجّه دشمن از همه جا بیشتر به دانشگاههاست. دلایلی هم دارد. البته در فهم جوانهای ما و شناخت آنها و ارزیابی و تقویم آنها، من هم با شما هم‌عقیده‌ام که دشمن دچار اشتباه است. همان نود درصدی که در بیانات جناب آقای مصباح بود، این مورد تأیید من است. من تقریباً همه‌ی عمر طلبگی و تبلیغیام را در محیطهای جوان و با جوانها و با دانشجوها گذراندم؛ طبیعت مسائل جوانان را تا حدودی میدانم؛ بنده هم تصدیق میکنم. البته تعدادی از افراد هستند که یا …

ویژگی‌های محیط دانشگاه، منشأ پدیدهٔ بیداری دانشجویی

… از فرایض اوّلیه اوّلاً خودِ دانشجو، ثانیاً مجموعه مدیرانِ دانشجویان و دانشگاهها و ثالثاً مجموعه مدیران کشور، شناسایی این پدیده ذاتاً دانشجویی است؛ یعنی بیداری دانشجویی، یا جنبش دانشجویی، یا حرکت دانشجویی. به هر اسمی آن را بنامید، حقیقتش را میشناسیم که چیست. منشأ چنین پدیده‌ای، خصوصیاتی است که در دانشگاه و در مجموعه دانشجویان هست. سن و انرژی و توان و نیروی جوانی، معارف و دانشهایی که دانشجو در این دوره با آنها آشنا میشود - چه معارف علمی، چه معارف سیاسی، چه معارف اجتماعی - فراغت دانشجویی که گرفتار زندگی و نان و دربند گرفتاریها و بارهای زندگی نیست و یک آزادی نسبی دارد و در جایی مسؤولیتی ندارد، مجتمع بودن دانشجویان در یک محیط خاص، تأثیر گرفتن از امواج عمومی جامعه و بازتاب آنها را نشان دادن - چه مثبت و چه منفی - از عوامل این پدیده بسیار مهم و در عین حال بسیار مبارک است که در صورتی که از آن استفاده نشود و یا بد استفاده شود، بسیار خطرناک هم خواهد بود. در مجموعه دانشجویان و در حرکت دانشجویی یا بیداری دانشجویی، خصوصیاتی هست که تقریباً میشود گفت این هم در اغلب جاها یکسان است - با تفاوت فرهنگها و تاریخها و زیرزمینه‌های هر کشوری و هر ملتی و هر مجموعه انسانی - لیکن مشترکاتی بالاخره در همه جا هست.

لزوم مراکز ویژهٔ استعدادهای درخشان در دانشگاه‌ها

… دارند؛ ثانیاً همّت هم دارند. ما دیگر چه میخواهیم؟ استعداد هست، همّت هم هست. ما بایستی امکان فراهم کنیم تا فرد مستعد بتواند از لحاظ علمی خودش را پیش ببرد؛ از لحاظ تحقیقات بتواند خودش را اشباع کند تا دیگران نتوانند بیایند از این سرمایه کشور بهره‌برداری کنند. در دانشگاهها بایستی مراکز خاصی برای استعدادهای درخشان باشد. همچنان که ما برای استعدادهای درخشان دبیرستان درست کردیم، بخشی از دانشگاه، بخشی از مراکز تحقیقی و بخشی از بودجه‌ای که صرف این کارها میشود، باید برای این صرف گردد که به ممتازان استعداد میدان بدهند؛ چون میدان دادن به آنها به نوبه خود کسانی دیگری را تشویق میکند؛ به میدان میآورد و دایره پیشرفت علمی را گسترش میدهد. به آن کسی که استعداد درخشانی داشته، رفته تحصیلات عالی کرده و حالا به کشور برگشته است باید برسند. باید به او توجّه کنند؛ راه را برایش بگشایند و …

وظیفهٔ بزرگ دانشجو و استاد و مدیران در حفظ اعتماد به نفس

جامعه‌ی دانشگاهی‌کشور اعم از دانشجو و استاد ومدیران، امروزوظیفه‌ی‌بزرگی‌بردوش‌دارند. انقلاب توانسته‌است اعتماد به نفس را در نسل جوان زنده‌کند. حفظ و تقویت این احساس مبارک، همان وظیفه‌ی بزرگ و تاریخی است.

نقش استادان، مسئولان و دانشجویان در علاج آسیب‌های انقلاب

البته این‌جا باید بگویم که روشنفکران اسلامی، روحانیون و مسؤولین دانشگاهها - رؤسای دانشگاهها، رؤسای دانشکده‌ها و اساتید دانشگاهها - نقش دارند؛ شما دانشجوها هم نقش اساسی دارید، صدا و سیما هم نقش بسیار حساس و مهمی دارد. باید صدا و سیما هم حقیقتاً به معنای حقیقی کلمه در این قضیه، آن نقش حقیقی خودش را ایفا کند و از چیزهایی که الان دچارش است - چه در زمینه‌ی هنر، چه در زمینه‌ی فیلم، تبلیغات و گفتارها، چه در زمینه‌ی تظاهرات دینی و از این قبیل چیزهایی که وجود دارد - خودش را خلاص …

نکوهش بی‌تفاوتی سیاسی و سوق دادن دانشگاه به حالت مرده

بلاشک درس خواندن همه‌ی وقت دانشجو را نمیگیرد؛ برای او وقتی باقی میماند که باید این وقت را برای مسائل فکری، برای مسائل سیاسی -البته سیاستبازی نمیگویم- استفاده کند. کار سیاسی در دانشگاه نباید حالت افراط و تفریط داشته باشد. یک وقت هست که تفریطی وجود دارد؛ اصلاً دانشگاه همین‌طور مثل یک مرده است! این همه جوان وجود دارند که گاهی در مسائل سیاسی، نه موضعی میگیرند و نه حرفی میزنند! بنده در موقعی گفتم خدا لعنت کند کسانی را که دانشگاه را به این طرف سوق میدهند. یک وقت هم دانشجو را در همه‌ی مسائلی که هیچ ارتباطی با او ندارد -مسائل و مشکلات گوناگونی که مربوط به گروهها و جناحهاست- بیایند وارد کنند؛ از نیروی جوان او استفاده کنند و او را این طرف و آن طرف بکشانند؛ این هم به نظر من افراط است.

دانشگاه صحنهٔ زورآزمایی فرهنگی و تبلیغاتی استکبار با نظام

عزیزان، بسیج دانشجویی یکی از ارزنده‌ترین یادگارهای امام راحل بزرگوار ما است. آن روزی که آن حکیم فرزانه، یکی از ضروری‌ترین تشکلها را بسیج دانشجو و طلبه اعلام کرد، کمتر کسی به اهمیت حضور این مجموعه‌ی ارزشمند در دانشگاه کشور واقف بود، و امروز که دانشگاه و همه‌ی عرصه‌های زندگی، صحنه‌ی زورآزمایی فرهنگی - سیاسی - تبلیغاتیِ استکبار و صهیونیسم با انقلاب و نظام اسلامی است، روشن‌بینی امام بزرگوار ما از همیشه آشکارتر گردیده است. در صحنه‌یی که دشمن با ابزار فرهنگی و تکیه بر سلاح تبلیغ، مزورانه به میدان می‌آید، چه کسی شایسته‌تر از دانشجو و طلبه است که در صفوف مقدم این دفاع مقدس قرار بگیرد و با تکیه بر ایمان صادقانه و منطق قوی و عمل صالح خود، دشمن را مغلوب و رسوا کند. آری، بسیج مدرسه‌ی عشق است، و در همه‌ی میدانهای دشوار، فقط حضور عاشقانه و مخلصانه است که می‌تواند پرچم حق و عدل و راستی و ایمان را به اهتزاز درآورد و جنود شیطان را منهزم سازد.

نقش فراوان دانشگاهیان به‌ویژه جوانان در شکوفایی نظام

امیدوارم که ان‌شاءاللَّه خدای متعال توفیقی دهد، تا بتوانیم آنچه را که موجب شکوفایی این نظام و ان‌شاءاللَّه توفیقات هرچه بیشتر این ملت بزرگ و خوب و عزیز است، در کشورمان شاهد باشیم. شما عزیزان دانشگاهی، بخصوص جوانانتان - که آینده و امیدها متعلّق به شماست - در این شکوفایی و توفیقات، نقش فراوانی خواهید داشت.

خوشحالی از گزارش بهبود فضای دانشگاه‌ها پس از انتخاب آقای خاتمی

من اوّلاً از این‌که شما به عنوان عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی نوشته‌اید که بعد از انتخاب جناب آقای خاتمی، این اتفاقاتِ خوب در دانشگاهها افتاده، از شما متشکّرم و خیلی خوشحالم. این‌طور حرفهای خوشحال کننده هم به ما کم زده میشود! وقتی کسی به ما میگوید که این اتّفاقِ خوب افتاده، حقیقتاً یک ثواب میکند؛ چون ما را از ته دل خوشحال میکند؛ الحمدلله. امیدواریم که این شکوفایی، روزبه‌روز هرچه بهتر و بیشتر شود. و اما این‌که نقصها و امکانات محدودی هست، پاسخش همانی است که برای یک یادداشت دیگر هم دادم؛ این در اختیار دستگاههای دولتی است. البته من سفارش لازم را خواهم کرد. این نامه را هم کنار میگذارم که به جناب …

پرورش هزاران دانشمند مؤمن به جای اتکای گذشته به نیروهای غیرمعتقد

… عزیز، یک ملت مقتدر، یک ملت باابهّت در دنیا هستیم؛ کارهایمان را انجام میدهیم، سازندگی میکنیم، نوآوری میکنیم، تکیه‌مان را به خارج از این مرزها روزبه‌روز کمتر میکنیم؛ از منابع داخلی خودمان، از منابع انسانی خودمان، از نیروی علم خودمان، حداکثر استفاده را میکنیم. در گذشته، دانشگاهها و مراکز ما، در خیلی جاها از لحاظ علمی به نیروهای غیرمعتقد به اسلام متّکی بود؛ اما امروز هزاران نیروی مؤمن، علاقه‌مند، عالِم و دانشمند، در کشور ما پرورش یافته‌اند. ما پیشرفت کرده‌ایم؛ به حول و قوّه الهی، روزبه‌روز هم بیشتر پیشرفت خواهیم کرد.

عزم دولت بر رفع کمبود امکانات تحصیلی و تحقیقی دانشگاه‌ها

من از امکاناتی که در دانشگاهها هست، درست مطّلع نیستم؛ لیکن مطّلعم که تصمیم دولت، بر توسعه امکانت تحصیلی و تحقیقی دانشجویان است. ممکن است در دانشگاهی، به خاطر کمبودهایی که دولت از لحاظ بودجه و مشکلات درآمدی دارد، موقّتاً نقصهایی وجود داشته باشد؛ لیکن تصمیم قطعی و عزم دولت بر این است که این مشکلات را برطرف کند.

حضور در دانشگاه برای پیشرفت علم

… زیر بار کار علمی سخت نمیدهند؛ این چیز خیلی خوبی نیست. چطور ما به جوانی که تحصیل علم نمیکند، دوره دبیرستان را متوقّف گذاشته و به دانشگاه نمیرود، توصیه میکنیم که برو درس بخوان؛ اما به آن دانشجویی که در دانشگاه کار علمی سخت نمیکند، توصیه نکنیم که کار علمی بکن؟ واقعاً بیاید دانشگاه چه کند؟ باید به دانشگاه بیاید که علم پیشرفت کند. به نظرم میرسد که جوانان بایستی در کار تحصیل علم، حقیقتاً از نیروی جوانیشان مایه بگذارند.

گرایش مخاطبان در پی حضور فعال، خردمندانه و مستدل همراه با درس خواندن

… و خطاهاى معمولى بشرى را همراه میکنند ــ در تیررس کار فکرى خودتان، در دو زمینه‌ى دین و سیاست قرار بدهید، به نظر من شما دانشگاه را فتح خواهید کرد. قدرت، سنگینى کفّه، متعلّق به طرفى است که شما در آن طرف قرار دارید؛ این را بدانید؛ البتّه ان‌شاءالله‌ میدانید. هیچ دغدغه‌اى نداشته باشید که اگر حضور شما در دانشگاه، حضور فعّال، خردمندانه، متّکى به استدلال، البتّه همراه با شرایط دانشجویى باشد ــ که از جمله‌اش درس خواندن و در کار تحقیق و درس پیشرفت کردن است ــ مخاطبى باقى نمیماند مگر اینکه به جهتى که شما میخواهید و به سمتى که شما رو دارید، گرایش پیدا خواهد کرد؛ مگر کسانى که دچار مرض و بیمارى هستند. این اشتباهاتى که در دانشگاه گاهى مشاهده میشود ــ [مثلاً] بعضى از این مجموعه‌ها که از لحاظ سیاسى اشتباهاتى دارند ــ غالباً چیزهایى است که از بیرون دانشگاه به اینها تلقین شده و مال خود جماعت دانشجو نیست؛ این را توجّه داشته …

دانشگاه میدان مبارزهٔ دشمن و اهمیت حضور هوشمندانهٔ روحانیون در آن

… کنند. با آن چیزى هم مبارزه میکنند که احساس میکنند مانع اصلى، آن است؛ با روحانیّت مبارزه میکنند، با دین مبارزه میکنند، با حضور دین در جریان کلّ کشور مبارزه میکنند؛ این نقاط اصلى را انتخاب میکنند، با آنها بنا میکنند مبارزه‌هاى دقیق کردن؛ مبارزه‌هاى علمى. البتّه یکى از میدانهاى مبارزه هم کجا است؟ دانشگاه؛ اینجایى که شما آنجا حضور دارید. این را از این ‌جهت میگویم که توجّه کنید چقدر حضور هوشمندانه و خردمندانه و دقیق و محاسبه‌شده‌ى شما نقش دارد.

دانشگاه به‌عنوان مرکز علم و دین و دین‌دار بودن دانش‌آموختگان آن

… ما به مبانى اخلاقى و انسانیّت را مخالفت با حقوق بشر قلمداد میکند، به‌ خاطر این است که این روش، ضدّ روش آنها است. آنها علم را پیش بردند ــ البتّه کار مهمّى بود، کار بزرگى بود ــ امّا جداى از اخلاق و معنویّت؛ شد آنچه شد. ما میخواهیم علم با اخلاق پیش برود. دانشگاه همچنان ‌که مرکز علم است، مرکز دین و معنویّت هم باشد؛ متخرّج[4] دانشگاه‌هاى کشور مثل متخرّج حوزه‌هاى علمیّه، دین‌دار بیرون بیاید؛ این را میخواهیم. این، آن چیزى است که آنها نمی‌پسندند، نمیخواهند؛ لذاست که به جمهوری اسلامی تهمت میزنند به انواع تهمتهایى که سالها است این‌قدر مکرّر شده که براى شنوندگان تهوّع‌آور است؛ به تعصّب، به تحجّر، به قول خودشان بنیادگرایى یعنى خشکى بى‌ حدّ و اندازه‌اى …

فراتر رفتن بحث شورا دربارهٔ مراکز آموزشی از مسائل اداری و هیئت علمی

غرض این‌که اگر ما درباب مسائل مراکز آموزشی هم در این شورا فکر و بحث میکنیم، میتواند چیزهای فراتر از هیأت علمی و استاد و رئیس و تشکیل مرکز جدید باشد. نظیر همین مسائلی که اشاره کردم. البته اینها هم مسائل بسیار مهمّی است.

معنای سیاسی بودن دانشگاه: گفتگوی جوانان و تبیین مسیر ملت

… شما کاملاً هوشیار باشید. این، توقّع ما از نسل جوان است. به این اکتفا نکنیم که «مرگ بر استکبار» یا «مرگ بر امریکا» بگوییم. این، یک شعار است و لازم است و هست؛ اما همه قضیه، این نیست. از جمله آن عملهایی که گفتیم همراه با شعار لازم است، یکی کار روی این شعار است. شما جوانان، دور هم بنشینید و با هم صحبت کنید. این که من گفتم دانشگاه و محیط جوان باید سیاسی باشد، معنایش همین است. این چیزی را که به عنوان عَلَم، مسیر این ملت و این کشور معرفی میشود - یعنی مبارزه با استکبار جهانی - تبیین کنید و بشکافید.

دانشگاه و حوزه، جایگاه ایستادگی، هوشیاری و مبارزه

… از گناه، رو آوردن به خدا و توجه به معنویّات را سرلوحه کارها قرار دهند، به این دلیل است که علاوه بر به همراه داشتن سعادت شخصی شما، کشور شما هم به جوانانی نیازمند است که بتوانند حقایق را درک کنند، در میدانها بایستند، توطئه دشمن را بشناسند و با آن مقابله کنند. دانشگاه، حوزه علمیّه و محیط علمی و تحصیلی جای این ایستادگی، مقاومت، هوشیاری و مبارزه است. این، انتظار از نسل جوان است.

پیامد نبود دانشگاه: عقب‌ماندگی و تسلط دشمن به بهانهٔ علم

… جامعه‌ی بدون علم، زندگىِ تلخ و سست و همراه با بدبختی و ناکامی است. جریان دوم هم برای تأمین نیازهای ضروری زندگی کار میکند. این دو جریان علمی - دانشگاه و حوزه - بسیار لازمند. هر کدام اگر تنها خودشان باشند، یک ستون از دو ستون اصلىِ پیکر جامعه، خراب و ویران است. اگر فرض کنیم حوزه باشد و دانشگاه نباشد، نتیجه چیست؟ نتیجه، گرفتاری و عقب‌ماندگىِ ملّت و کشور ایران و نهایتاً تسلّط دشمن بر این کشور به بهانه‌ی علم است. نتیجه این است؛ زیرا وقتی کشوری فاقد دانش، صنعت، ابزارهای فنّی و روشهای مدرن زندگی بود، کشورِ دیگری که از این روشها برخوردار است، می‌آید و آنها را به این کشور میفروشد. امّا به چه قیمتی؟ به هر قیمتی خودش خواست؛ به قیمت تمام ثروت مادّی کشور خریدار. میگوید شما …

تربیت افرادی که کشور از علمشان بهره نبرد در دوران پهلوی

… و از این چیزهای عجیب و غریب معرفی کردند. چرا؟ برای این‌که جوان دانشجوی پاک و مؤمن و باصفا و بااخلاص، اصلاً رغبت نکند که سراغ یک روحانی برود. در محیطهای دانشگاهی هم سرگرمیهای گوناگونی درست کردند که اصلاً قید همه چیز را بزند. این نقشه‌ی آنها بود. نتیجه چه شد؟ نتیجه این شد که در یک دوره‌ی نسبتاً طولانی، در دانشگاه ما اشخاصی تربیت شدند که کشور و ملّت ایران، از علم آنها هیچ استفاده‌ای نکردند. نشانه‌ی استفاده نکردن از آنها را هم عرض میکنم.

لزوم بهبود دانشگاه‌ها و تحصیل بیشتر دختران و پسران استان برای آبادانی آن

امیدواریم که بتوانید این شرایط مهم و لازم را به بهترین وجه تأمین کنید؛ و میتوانید. شما مردمِ مؤمنِ آگاه و بااستعدادی هستید. إن شاء اللّه وضع دانشگاهها و مراکز آموزش عالی هم، از آنچه که هست باید بهتر شود و هرچه بیشتر از جوانان این مرزوبوم- چه پسر و چه دختر- به تحصیلات بپردازند، معرفت و آگاهی به دانش پیدا کنند و خودشان بتوانند خانه و سرزمین خودشان را بسازند و آباد کنند.

تأسیس دانشگاه‌های ایران در فضایی بی‌بهره از حاکمیت دین

بنده از همه‌ی آقایان به خاطر قبول مسؤولیتِ ارتباط با دانشگاههای کشور تشکّر میکنم. واقعیت این است که دانشگاههای ایران روزی متولّد شدند که در فضای این کشور از دین خبری نبود. نه این‌که کسی متدیّن نبود! چرا؛ در مساجد و در محیطها و مدارس دینی و منازل علما، دین حاکم بود. لکن در آن بخش از کشور که برای آن و به منظور هدف‌دهی به آن نسل و آن مجموعه، دانشگاه تشکیل میشد، دین مطلقاً حاکمیت نداشت. در کل کشور هم که معلوم است؛ با دین مبارزه میشد. اگر چه بچه‌های خودِ ما - یعنی همین بچه مسلمانها - به همان دانشگاهها رفتند، و اگر چه بسیاری از اساتید و گردانندگان امور دانشگاهها، حتّی در دوران گذشته هم مسلمان بودند؛ لکن هیچکدام از این دو عامل - یعنی وجود …

اکثریت مؤمن استادان و تلاش معدودی برای القای تضعیف اسلام با جمهوری اسلامی

… اسلام را هم بوسیدند گذاشتند کنار! در داخل هم بعضى‌ها همین حرفها را تکرار میکردند و باز هم میکنند؛ این را هم به شما عرض بکنم. در همین دانشگاه‌هاى ما متأسّفانه که این را به جوانهاى مسلمان حزب‌اللهى دانشجو عرض میکنم تا بدانند چنین انگیزه‌هایى گوشه ‌و کنار هست. البتّه اکثریّت اساتید خوبند، مؤمنند، طرف‌دار رشد و تعالى این ملّتند، طرف‌دار انقلاب اسلامى و نظام مقدّس جمهورى اسلامى‌اند؛ امّا این‌ جور هم نیست که هیچ موذى‌اى پیدا نشود. در همین دانشگاه‌ها کسانى البتّه خیلى معدود هستند که سعى میکنند یک قالب و هیکل فلسفى هم بدهند به این مطلب که بله، از وقتى جمهورى اسلامى آمد سرکار، اسلام ضعیف شد. دیگر دروغ و ترفند از این رسواتر نمیشود.

نکوهش تلاش برای غیرسیاسی کردن دانشگاه و قشر جوان

بنده دلم میخواهد این جوانهاى ما، شما دانشجوها چه دختر و چه پسر و حتّى دانش‌آموزهاى مدارس، روى این ریزترین پدیده‌هاى سیاسى دنیا فکر کنید و تحلیل بدهید. گیرم که یک تحلیلى هم بدهید که خلاف واقع باشد؛ [خب] باشد. خدا لعنت کند آن دستهایى که تلاش کرده‌اند و میکنند که قشر جوان ما را غیر سیاسى کنند و دانشگاه ما را غیر سیاسى کنند. یک کشورى که جوانهایش سیاسى نیستند اصلاً در باغ مسائل سیاسى نیستند مسائل سیاسى دنیا را نمیفهمند، جریانهاى سیاسى دنیا را نمیفهمند، تحلیل درست ندارند، مگر میتواند بر دوش مردم، حکومت و حرکت و مبارزه و جهاد بکند؟ بله، [اگر] حکومت دیکتاتورى باشد، میشود. صرفه‌ى …