جایگاه علمی و نیز دینی و معنوی دانشگاه تهران و لزوم قدردانی از آن
… اول و دوم انقلاب هم بنده هفتهای یک بار به دانشگاه تهران میآمدم و با دانشجوها دیدار و گفتگو میکردم. حضور در مسجد دانشگاه شاید به نظرم مستمراً بیش از یک سال طول کشید. میآمدیم دانشگاه تهران، آنجا در مسجد با دانشجوها صحبت میکردیم و به سؤالات پاسخ میدادیم. بحمداللَّه دانشگاه تهران غیر از اینکه از لحاظ علمی یک محور و مرکز و پیشکسوت قطعی است، از لحاظ دینی و معنوی و ایمانی - یعنی این رکن دوم - هم یک مرکز قابل اشاره است؛ این را بایستی مغتنم شمرد و قدر دانست.
لزوم مضاعف شدن پیشتازی علمی دانشگاه تهران
آنی که من میخواهم عرض کنم، این است که اگر اهمیت علم این مقدار است که ما عرض کردیم، پس دانشگاه تهران در مسئلهی علم بایستی پیشتازی خودش را مضاعف کند؛ باید کار متراکمتر و بیشتر انجام بگیرد.
الگو بودن دانشگاه تهران بهعنوان قلهٔ دانشگاههای کشور
… هم عرض کردیم، آقایان هم فرمودید، مهم است. بسیار خوب بود مطالبی که اینجا راجع به مسائل علم گفته شد؛ کاملاً مورد تصدیق و تأیید ماست. مسئلهی فرهنگی و مسئلهی سیاسی هم به نظر من مسائل خیلی مهمی است. البته اینها مسائل دانشگاه تهران نیست؛ مسائل دانشگاه کشور است؛ لیکن دانشگاه تهران قله است. یعنی شماها وقتی کاری را بکنید، این طبعاً الگوئی خواهد شد؛ انشاءاللَّه این حالت الگو را حفظ کنید.
خاطرهٔ جلسات هفتگی در مسجد دانشگاه و تیراندازی در آن
… و دانشجو بود. آنوقت دشمن بر روی دانشگاه و دانشجو متمرکز شد و اوایل انقلاب، [بر آن] مسلّط شدند؛ یعنی دشمن سوار شد بر دانشگاه. خیلی از شماها خب آنوقت شاید در دنیا هم نبودید، دانشجو که قطعاً نبودید، امّا بنده همانوقتها هر هفته در دانشگاه تهران جلسه داشتم. هر هفته من میرفتم مسجد دانشگاه تهران نماز و سخنرانی و پاسخ به سؤالات؛ و دانشجوها جمع میشدند، سؤال میکردند، ابهام داشتند، حرف میزدند، ما هم جواب میدادیم؛ جنگ بهمعنای واقعی، و تیراندازی [بود] داخل دانشگاه تهران به جوری شد که یکی از روزها که هفتهای یک بار دوشنبهها یا یکشنبهها میرفتم، وقتیکه آمدم جلوی در دانشگاه، بعضیها آمدند گفتند وارد نشوید، دانشگاه خطرناک است؛ چند نفر محافظ هم خود ما داشتیم، اینها هم گفتند نروید؛ گفتم نمیشود، من باید بروم دانشگاه، در مسجد لابد منتظر من هستند؛ آمدیم وارد دانشگاه شدیم. خلوت! تیراندازی بود، همدیگر را میزدند؛ همین دانشگاه تهران! آمدم مسجد دانشگاه، دیدم هیچ خبری نیست، دانشجوها هم …
الهامبخش و پیشرو بودن دانشگاه تهران در میان دانشگاههای کشور
خوب، برای من فرصت خیلی خوبی است؛ چون جمع حاضر یک جمع ویژه هستید؛ مجموعهی مدیران و برجستگان و تأثیرگذاران در برترین دانشگاه کشور، یعنی دانشگاه تهران؛ که در واقع باید گفت دانشگاه تهران، دانشگاه ایران است و همیشه الهامبخش و پیشرو بوده و بیش از این هم انشاءاللَّه باید باشد. مجموعهی مسئولین این دانشگاه، اینجا تشریف دارید؛ بنابراین برای ما فرصت خیلی خوبی است که بشنویم و عرض کنیم.
احساس انس و ارتباط معنوی روحانیون مبارز با دانشگاه تهران
… نیستم - حالا یکی از آقایان فرمودند «دانشگاهی»؛ نه، من دانشگاهی نیستم - لیکن با دانشگاه و دانشجو و دانشگاهی از قدیم ارتباط طولانیای داشتم. گاهی به یک مناسبتی در دانشگاه تهران کار داشتم، میآمدم دانشگاه تهران؛ احساس میکردم که به یک محیط خودمانی وارد شدم. با اینکه محیط از لحاظ ظواهر آن روز با لباس ما و عمامهی ما و اینها هیچ تناسبی نداشت، اما آدم احساس میکرد که یک محیط خودمانی است. دوستان دیگری هم که از قبیل ما بودند، همین جور احساسی میکردند. شاید همین هم موجب شد که مجموعهی دستاندرکاران و سررشتهداران امور استقبال امام بعد از اینکه آمدن ایشان در مثل این روزها به تأخیر افتاد، محل تحصن را دانشگاه تهران انتخاب کردند. این یک تصادف محض نبود، این نشاندهندهی یک نوع ارتباط معنوی و روحی با دانشگاه بود؛ بخصوص با این دانشگاه.
حسن ظن و انس متقابل میان روحانیون مبارز و دانشگاه
… رفتیم توی مسجد دانشگاه، و بنده رفتم توی آن اتاق عقب مسجد - که یک اتاق کوچکی بود، نمیدانم حالا هم هست یا نه - آنجا مستقر شدیم و از همان روز اول، نشریهی تحصن را راه انداختیم. ما یک نشریه منتشر کردیم که چند شماره از همان روز اول آنجا منتشر شد؛ نشریهی تحصن. این انسها و این ارتباطها ریشه در ذهنیات دارد، ریشه در سوابق دارد. یعنی هم ما نسبت به دانشگاه حسن ظن و نگاه مثبت داشتیم، هم دانشگاه نسبت به ما یک حالت خودمانی و پذیرائی داشت. بعد هم باز علیالظاهر به همین دلیل، محل نماز جمعه، دانشگاه تهران انتخاب شد. خوب، در تهران انسان میتوانست جور دیگری عمل کند. محل نماز جمعه، شد چمن دانشگاه تهران؛ تا الان هم ملجأ و محل رجوع مردم با انگیزهی قلبی در روزهای جمعه دانشگاه تهران است، که این خیلی چیز …
حساسیت دانشکدههای دانشگاه تهران در کار سیاسی و لزوم مراقبت از سوءاستفادهٔ دشمنان
… تهران. دانشگاه تهران همچنان که از لحاظ سابقه و قدمت و وزانت و افتخارات در مجموعهی دانشگاهی کشور در قله قرار دارد، در این زمینهها هم همین جور است. البته آن وقتها چندان دانشگاهی نبود، تعداد دانشگاههای کشور خیلی محدود بود؛ خبری هم نبود توی دانشگاهها. بعضی از دانشکدههای دانشگاه تهران بالخصوص محل حساسی بودند برای ابراز تمایلات سیاسی و کارهای سیاسی؛ تا امروز هم همین جور است. بنابراین مراقب باشید که این فضا وسیلهای نشود برای سوءاستفادهی دیگران، سوءاستفادهی دشمنان.
خاطرهٔ حضور در مسجد دانشگاه تهران در سال ۵۸ با وجود درگیریها
… جمع میشدند، به سؤالات پاسخ میدادم و برایشان سخنرانی میکردم. در همان سال، این دانشگاه تهران، سنگر گروهکهای مسلّحی شده بود که تحت عناوین و اسمهای گوناگون، با ژ - ۳ و کلاشینکف، از داخل دانشگاه به جان مردم بیرون دانشگاه و به جان دانشجویان مسلمان افتاده بودند! یکی از روزها که در دانشگاه بهشدّت درگیری حقیقی وجود داشت، من طبق معمول، اوّل ظهر به اینجا آمدم. وقتی وارد دانشگاه میشدم، چند نفر دانشجو آمدند گفتند امروز خطرناک است، اینجا نیایید. من گفتم نه؛ برنامهام را تعطیل نمیکنم. لذا وارد شدم. دانشگاه خلوت بود، هیچ کس تقریباً نبود، خیلی تک و توک آدم دیده میشد؛ چون وضع خطرناکی بود. از آن مسیری که میآمدیم، دانشجویان به مسجد آمدند. شاید آن روز ده نفر در مسجد جمع نشده بودند؛ همه فرار کرده بودند. به نظرم نماز را خواندیم و رفتیم؛ یعنی ما هم در حقیقت قدری …
جدا نشدن از دانشگاه و مسجد آن حتی در روزهای پرخطر آغاز انقلاب
… یعنى قبل از مسئلهى انقلاب فرهنگى و آن قضایا که در واقع دانشگاه شده بود ستاد جنگهاى نامنظّمِ نیروهاى ضدّانقلاب، بنده در همین مسجد دانشگاه تهران رفتوآمد دائمى داشتم. شماها لابد آن وقتها نبودید در دانشگاهها، آن وقت کوچک بودید و وقت دانشجویىتان نبوده. من هر هفته ظهرها به این مسجد مىآمدم، نماز میخواندم و سخنرانى میکردم و پاسخ به سؤالات میدادم؛ حتّى آن روزى که دانشجوها [نمیآمدند]. یک روزى از روزها اتّفاق افتاد در همین دانشگاه تهران که دانشجوهاى عضوِ احزاب غیر قانونى ــ که الحمدلله خیلی از اسمهایشان هم از یاد همه، از جمله از یاد بنده رفته ــ بنا داشتند که نیروهاى انقلابى را در دانشگاه تارومار کنند؛ واقعاً در این دانشگاه تهران، وحشت تمام فضا را گرفته بود. من اتّفاقاً آن روز پیش از ظهر کارى داشتم، نمیدانم کجا بودم؛ چون سال ۵٨ کارهاى زیادى به دوش من بود. آن کارها را انجام دادم، وقت ظهر شد، آمدم طرف دانشگاه، دو سه نفر بچّههاى محافظ سپاه که با من بودند به …
پاکسازی آن به دست دانشجویان از گروههای متکی به شوروی
… احساساتی که دارد، با آگاهیهایی که دارد، با طهارت و پاکیزگیای که دارد. دانشگاه احساس هویّت کرد و این احساس هویّت منتهی شد به اینکه دانشگاه و دانشجوجماعت در مقابل قدرتهای غربی، احساس ضعف و احساس حقارت نکنند؛ درست نقطهی مقابل آن چیزی که قبل از انقلاب بود؛ یعنی دانشجوی دانشگاه تهران با اینکه میدانست که آن کسانی که آمدهاند سنگربندی کردهاند در این دانشگاه، از سفارت شوروی دارند کمک میگیرند و متّکی به سیاستهای شورویاند، با کمال قدرت رفت با اینها مواجه شد، مقابل شد و دانشگاه تهران را پاکسازی کرد. یا آن دانشجویانی که رفتند سفارت آمریکا را به عنوان مرکز توطئهی علیه نظام اسلامی تسخیر کردند، میفهمیدند دارند چه کار میکنند؛ اینها با قدرت آمریکا داشتند پنجهدرپنجه میافکندند. احساس ضعف نکردند، احساس قدرت کردند؛ این همان هویّت است؛ این همان احساس هویّت …
جلسات هفتگی نماز و پرسش و پاسخ با دانشجویان در آغاز انقلاب
… در آغاز انقلاب در این دنیا نبودید، دورهی انقلاب را ندیدید، دورهی جنگ را ندیدید، زمان امام را درک نکردید؛ اما خط، همان خط است؛ راه، همان راه است؛ هدف، همان هدفهاست؛ مطالبی که گفته میشود، درست همان مطالبی است که آن روز اگر میخواستیم بگوئیم، میگفتیم. من هفتهای یک بار دانشگاه تهران میآمدم و آنجا با دانشجوها جلسه داشتیم و نماز میخواندیم؛ بعد از نماز هم پاسخ به سؤالات و سخنرانی بود که مدتها ادامه داشت. همان حرفهائی که آن وقت ما آنجا میگفتیم و دانشجوها میگفتند، همان حرفهاست؛ البته امروز پختهتر است، سنجیدهتر است، کارشناسانهتر است. احساسات به همان اندازه وجود دارد، اما در مطالبی که امروز توی محیط دانشجوئی گفته میشود، عقلانیت، بیشتر از آن زمان است؛ این خیلی …
محور دانشگاههای کشور و مایهٔ امید همه
البته شروعشان، شروعی بود که آنها را امیدوار کرد. یک عدّه دانشجو از حادثه کوی دانشگاه ناراحت و عصبانی شدند و به خشم آمدند. دانشگاه تهران، محور دانشگاههای کشور است؛ مایه امید همه است. بچهها عصبانی شدند؛ آنها آمدند و خواستند از عصبانیت این جوانان استفاده کنند؛ داخل صفوف اینها شدند و شعارها را از شعارهای دانشجویی، به شعارهای ضدّ نظام تبدیل کردند؛ بعد هم جریان را به خیابانها کشاندند و قضایایی که شنیدهاید و میدانید. خیال کردند که کار را پیش …
جلسات هفتگی پاسخ به سؤالات جوانان در اوایل انقلاب
بنده خودم یادم مىآید اوایل انقلاب، قبل از اینکه مجلس شوراى اسلامى تشکیل بشود، در این دانشگاه[8] هفتهاى یک بار براى این جوانها صحبت میکردم؛ پاسخ به سؤالات و از این حرفها. گفتم که الحمدلله نزدیک است که مجلس شوراى اسلامى تشکیل بشود تا یکى دو ماه دیگر و شوراى انقلاب تمام میشود و ما هم میرویم سراغ کارهایمان و انشاءالله یک درس نهجالبلاغه براى شما میگذاریم و یک درس قرآن میگذاریم و مانند اینها؛ یعنى الان هم شوقِ من در دلم همین …