رفتن به محتوای اصلی

امامزادگان

توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

فرزندان و نوادگان امامان (ع)، مهاجرت و قیام آنان و جایگاه مرقدهایشان.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:گزیده‌ای از بیانات در مسجد امام حسن مجتبی (علیه‌السلام)— ۱۳۵۲/۱۲/۲۴

سیر زمانی

از ۱۳۵۲ تا ۱۴۰۳
۱۳۵۲۱۴۰۳

روی هر سال بزنید تا فقط شاهدهای همان سال نمایش داده شود.

شاهدها (۲۷ پاراگراف)

مسلمان کردن مردم مازندران به دست فرزندان ائمه با سختی و تولد شیعی آن

… اسلام در مازندران با جنگ و شمشیر وارد نشد؛ زمان خلفایی که آمدند ایران را فتح کردند و نعمت اسلام را برای ایران آوردند، خب با لشکر[کشی] بود دیگر؛ این لشکرها از این ارتفاعات نمیتوانستند عبور کنند؛ مازندران آن پشت ماند و نتوانستند، دستشان به مازندران نرسید. تا اینکه فرزندان ائمّه در حال تقیّه، با شکم گرسنه، با بدن برهنه، فراری، از این کوه‌ها پیاده عبور کردند و خودشان را رساندند به مازندران، و اینها توانستند مردم مازندران را مسلمان کنند؛ لذا مازندرانِ مسلمان، از اوّل شیعه متولّد شد. چون آن کسانی که رفتند آنجا را مسلمان کردند، فرزندان ائمّه بودند؛ آن هم با چه زحمتی! [اگر] در تاریخ نگاه کنید، [می‌بینید که] با چه زحمتی از این کوه‌ها رفته‌اند؛ امامزاده‌ی بزرگِ باارزشِ عبدِ صالحِ الهی، خودش و همسرش یک لباس نماز دارند، وقت نماز این میگیرد نماز میخواند، بعد میدهد لباس را به او که او نماز بخواند؛ اینها این‌جوری با پنجه‌ی دست و …

احتمال شهادت بسیاری از امامزادگان مدفون در استان مرکزی

خیلی متشکّریم از برادران عزیز و فعّالان بخشهای مختلف در استان مرکزی که به فکر افتادید این حرکت مفید را انجام بدهید و یاد عزیز شهدای گرامی ما را در آن استان احیا کنید، مطرح کنید. استان مرکزی -که حالا آقایان فرمودید ۶۲۰۰ شهید در این دوران در آنجا هستند- شاید در گذشته هم شهدای بزرگی داشته؛ به احتمال زیاد بسیاری از این امامزاده‌هایی که در سرتاسر این استان مدفون هستند به شهادت رسیده‌اند. بنده به آن مقبره‌ی جناب سلطان سیّد‌احمد در هزاوه که از اجداد ما است رفته‌ام؛ وضع مقبره نشان‌دهنده‌ی این است که این سیّد بزرگوار به طور عادی در اینجا دفن نشده؛ یعنی وضعیّت نشان‌دهنده‌ی این است که آنجا حادثه‌ای اتّفاق افتاده، درگیری‌ای بوده، مسئله‌‌ای بوده؛ …

کثرت مرقد امامزادگان در فارس و پناه آوردنشان از جور خلفا

شیراز مأمن امامزادگان بزرگوار بود؛ در هیچ نقطه‌ای از کشور به قدر فارس، مرقدِ امامزاده وجود ندارد. معنای این حرف این است که از هر کجا امامزاده‌ها و فرزندان معصومین، یا از جور خلفا میگریختند و یا به امیدِ کمک مردم حرکت میکردند، متوجه شهر شیراز یا شهرهای دیگر استان فارس میشدند. آن معنویتی که شخصیتی مثل شهید بزرگوار مرحوم آیت‌اللَّه دستغیب مظهر آن معنویت بود، از این خانواده و از این مرکز فیاضِ تمام نشدنی اهل بیت (علیهم‌السّلام) سرچشمه گرفته است. این عمق انگیزه‌ی دینی را نشان میدهد. این نورانیت، شخصیتی مثل شهید دستغیب میسازد و …

تلاش امامزادگانی چون زید بن علی و شهید فخ برای حکومت عدل علوی

..از ائمه علیهم‌السلام که بگذرید، امامزاده‌ها، جناب زیدبن‌علی؛ جناب حسین‌بن‌علی، شهید فَخّ؛ جناب محمدبن‌عبدالله، صاحب نفْس زکیه؛ ابراهیم‌بن‌عبدالله، و دیگران و دیگران، بزرگانی بودند که برای تشکیل یک حکومت عدل، حکومت علوی تلاش می‌کردند. (72/5/5) برای همین است که آن امامزادۀ عالی‌مقام، [محمد‌بن‌ابراهیم طباطبا]، وقتی‌که راه می‌رود در کوچه و خیابان و بازار کوفه، می‌بیند یک پیرزنی، یک زن از کار افتاده‌ای، دارد در کوچه‌ها راه می‌رود و این خرماهای گندیده را از روی زمین برمی‌دارد و می‌خورد، دلش …

قیام‌های مسلحانهٔ پیاپی فرزندان ائمه در برابر خلافت طی دو قرن

مقدمتاً این مطلب را توجه داشته باشید که از روزگار امام باقر صلوات‌الله‌علیه تا روزگار امام هادی و عسکری علیهماالسلام که قریب دو قرن طول کشیده است، ـ تا آنجایی که بنده اطلاع دارم ـ در هر فصلی و برهه‌ای از زمان، یکی از فرزندان ائمه ـ از فرزندان امام حسن یا امام حسین علیهماالسلام یا حسب آنچه گمان می‌کنم از فرزندان امام صادق علیه‌السلام ـ درمقابل دستگاه خلافتِ حاکم قیام می‌کرده،[3] و یک عده‌ای را در پیرامون خود جمع می‌کرده و دست به شورش مسلحانه می‌زده و دیر یا زود هم غالباً سرکوب و مغلوب می‌شده. (51/11/26) غالباً هم کشته شده‌اند، بعضی‌ها هم البته به اَجَل طبیعی مردند و کشته نشدند.

منفوربودن چهرهٔ آنان به ادعای قیام بی‌اجازهٔ امام و پرسش از درستی آن

… حسن‌بن‌حسن بن علی از اولاد امام حسن علیه‌السلام؛ از قبیل حسین‌بن‌علی، شهید فَخّ؛ از قبیل محمد‌بن‌ابراهیم بن اسماعیل‌بن‌طباطبا، جدّ سادات طباطبایی؛ از قبیل ابراهیم‌بن‌عبدالله بن حسن، که وقتی شما در کتب تاریخ نگاه کنید، گریۀ امام برای کشته‌شدن اینها نقل شده. اما چهرۀ اینها یک چهرۀ منفوری است، چهرۀ محبوبی نیست. برای خاطر اینکه گفته می‌شود اینها بی‌اجازۀ امام خروج کردند، قیام کردند و امام راضی نبوده است. دربارۀ اینها بحث است که آیا واقعاً قضیه همین بوده؟ آیا آنها منفور امام بودند؟ یا اگر منفور امام نبودند و محبوب امام بودند، آیا امام به کار اینها راضی بوده یا نبوده؟ و اگر به کار اینها راضی بوده است، آیا به اینها کمک هم می‌کرده یا نمی‌کرده؟ در اینجا ما یک بحثی داریم و شواهد و قراینی برای آنچه خودمان فکر کرده‌ایم، در دست است، که عرض …

دیدگاه رایج و تأسف‌بار محکوم‌دانستن قیام امامزادگان به افراط

نقطۀ مقابل اینها، از جهت قضاوت در مورد امامزاده‌ها، کسانی بودند که معتقد بودند که این امامزاده‌ها مردمان بیخود و افراطی و تندرویی بوده‌اند و قیام اینها جایی نداشته و وظیفه در آن زمان، اساساً قیام نبوده، بلکه سکوت بوده. و استشهاد می‌کردند به اعمال دیگر ائمه علیهم‌السلام که اینها قیام نکردند و سکوت کردند و درمقابل قدرتمندان و ظالمین تسلیم شدند و حتی اظهار عجز کردند. یک‌چنین مطالبی را به ائمه علیهم‌السلام نسبت می‌دادند و این را شاهدی قرار می‌دادند بر اینکه کار امامزاده‌ها کار درستی نبوده. یک عده هم اینها بودند و اینها متأسفانه اکثریت آحاد شیعۀ اثناعشری و دوازده‌امامی را تشکیل می‌دهند. از روزگار گذشته و تا روزگار ما هم هنوز این طرز فکر در میان مردم رایج است که امامزاده‌ها را یک‌سره محکوم می‌کنند.

لزوم تجدیدنظر در قضاوت عامیانه دربارهٔ امامزادگان بر پایهٔ روایات

ما وقتی‌که به روایات مراجعه می‌کنیم و کلمات ائمه علیهم‌السلام و حالات امامزاده‌های انقلابی را نگاه می‌کنیم، یک جلوه‌هایی از زندگی این بزرگ‌مَردان را در تاریخ می‌بینیم که ما را وادار می‌کند که در این قضاوت عمومی و عامیانه‌ای که در بین عامۀ مردم و پیروان عامۀ مردم ـ که احیاناً خود را از خواص هم می‌دانند! ـ رایج و شایع شده، تجدیدنظری بکنیم و نشان بدهیم که مسئلۀ امامزاده‌ها این‌طور نیست. بحث ما در این است، امامزاده‌هایی که در دوران ائمه علیهم‌السلام از زمان امام صادق علیه‌السلام به این‌طرف قیام کرده‌، حرکت کرده، و شمشیر به دست گرفته‌اند، چگونه مردمی بوده‌اند؟ آیا همه محکوم به یک حکمند، یا اینکه هرکدام حکم جداگانه‌ای دارند، یا به چند گروه …

تقسیم امامزادگان قیام‌کننده به دو گروه

و اما اینکه نظر خود بنده در زمینۀ این انقلابیون چیست. مطلب را به‌طور خلاصه عرض می‌کنم. نظر بنده در مورد امامزاده‌ها، با مطالعه‌ای که در این زمینه کرده‌ام، این است که این امامزاده‌ها به‌طور کلی به دو گروه تقسیم می‌شوند؛ یک گروه آن امامزاده‌هایی هستند که برای به‌دست‌آوردن مال‌ومَنال یا مقام دنیوی می‌خواستند از عنوان و از وجهۀ امامزادگی خود استفاده کنند؛ یک‌قدری هم شجاعت و شهامت داشتند، از آن‌هم استفاده می‌کردند، یک شمشیری بلند می‌کردند و با چند نفر از یارانشان خروج می‌کردند و قیام می‌کردند و دستگاه حکومت ملتفت می‌شد که اینها قیام کرده‌اند. غالباً این‌طوری است، این‌گونه امامزاده‌هایی که اول خودشان را جزو …

انقلابی راستین ندانستن امامزادگان جاه‌طلب به پیروی از نظر ائمه

یک سلسله امامزاده‌ها ازاین‌قبیل هستند. نظر ما دربارۀ اینها، همان نظر پیشوایان دینی ما علیهم‌السلام است، ما اینها را دوستان خدا و اهل بهشت، و انقلابیِ واقعی و راستین نمی‌دانیم؛ فرزند پیغمبرند؟ باشند! این طرز فکر که فرزندان پیغمبر صلی‌الله‌علیه‌وآله از عذاب خدا مصون و محفوظند هم، ازطرف همین آقایانِ امامزاده‌هایی از قبیل زید به‌وجود آمده.

گروه دوم: قیام با انگیزهٔ اسلامی برای اصلاح جامعهٔ نابسامان

..دستۀ دیگر از امامزاده‌ها، آن کسانی هستند که چون وضع اجتماع خود را برخلاف اسلام و قرآن می‌دیدند، برطبقِ یک انگیزۀ درستِ اسلامی و قرآنی، در صدد برمی‌آمدند که امربه‌معروف و نهی‌ازمنکر کنند؛ یعنی در زمینۀ نابسامانی‌ها و ناهنجاری‌های اجتماع، احساس مسئولیت می‌کردند و در صدد برمی‌آمدند که امر اجتماع را اصلاح کنند، و اصلاح امر اجتماع در آن روزگار، بدون توسل به شمشیر و زور امکان نداشت؛ یک عده هم اینها بودند. (51/11/26) مثل یحیی‌بن‌عبدالله[13]، یحیی‌بن‌زید، زیدبن‌علی بن الحسین، محمدبن‌عبدالله محض، ابراهیم‌بن‌عبدالله محض، حسین‌بن‌علی شهید فَخّ، و ابراهیم‌بن‌اسماعیل طباطبا و دیگرِ این بزرگ‌مَردان. (51/11/25) از این جمله، دو سه چهرۀ معروف را …

پناه گرفتن فرزندان پیامبر در نقاط دوردست ایران و شهادت به دست مأموران عباسی

این امامزاده‌هایی که شما ملاحظه می‌کنید در سراسر ایران، در فلان کوه، در فلان دره‌اند، اینها همین است. بعضی از اینها کسانی هستند که در زمان حیات علی‌بن‌موسی الرضا از دنیا رفتند یا شهید شدند. بعضی هم آنهایی هستند که بعد از شهادت علی‌بن‌موسی الرضا صلوات‌الله‌علیه به‌وسیلۀ عمّال حکومت مأمون قلع و قمع شدند. غالباً در کوه‌ها، در این روستاهای دوردست، در نقاط صعب‌العبور، (59/6/30) این بزرگواران می‌آمدند و مردم این مناطق، با محبتشان، با معرفتشان، با بلندنظری‌شان و با شجاعتشان ـ که انسان باید شجاعت داشته باشد تا دشمنانِ مغضوب دستگاه خلافت عباسی را با آغوش باز در میان خود جای دهد ـ عزیزان و جگرگوشگان خاندان پیغمبر را در میان خود جا دادند. تا وقتی‌که به مرور زمان، مأموران عباسی اینها را کشف کردند و در هر نقطه‌ای که بودند، بر سرشان ریختند و شهیدشان کردند. (79/8/27)

آمدن امامزادگان به ایران نشانهٔ تقاضا و پذیرش مردم نسبت به اهل‌بیت

… راهزنی در وسط بیابان است. این نشان‌دهنده‌ی حرکت عظیمی است که در دوران امامت علىّ‌بن‌موسی‌الرّضا (سلام‌الله‌علیه) برای ترویج مکتب اهل‌بیت انجام گرفته؛ محبّت آنها همه‌گیر شده است؛ حضور آنها و وجود آنها در جامعه‌ی اسلامی به اعماق دلهای مردم نفوذ پیدا کرده است. اینکه شما میبینید امامزاده‌های بزرگوار بلند شدند، راه افتادند، آمدند اینجا، غیر از جنبه‌ی عزا و غمناک قضیّه که شهادت اینها در بین راه است، یک جنبه‌ی مثبت و پرمعنا دارد؛ معنای این، درخواست مردم، تقاضای مردم، زمینه‌ی پذیرش و قبول مردم نسبت به اهل‌بیت است. میدانید وقتی میگوییم «اهل‌بیت»، یعنی این مکتب، این معنا و لبّی که اهل‌بیت از اسلام معرّفی میکردند؛ یعنی یک کار عمیقاً فرهنگی و معنوی و یک کار بزرگ اعتقادی.

مأمن قرار دادن فارس از سوی امامزادگان به‌عنوان نشانه‌ای پرمعنا

از جنبه‌ی دینی - که من باز هم روی این مسئله تأکید خواهم کرد - مرقد جناب احمدبن‌موسی و برادران بزرگوارش و دیگر امامزاده‌های خاندان پیغمبر، یک نشانه‌ی بسیار مهمی است. این که پیغمبرزادگان محترم و معتبر، مردم فارس را مخاطب خود و منطقه و منزل آنها را مأمن خود قرار بدهند، بسیار چیز پرمعنا و مضمون‌داری است؛ بخصوص شخصیت برجسته‌ی جناب احمدبن‌موسی که در میان امامزادگان شناخته‌شده‌ی خاندان پیغمبر، جزو برجستگان محسوب میشود. درباره‌ی او این‌جور نوشته‌اند که: «و کان احمدبن‌موسی کریما جلیلا ورعا و کان ابوالحسن... (علیه‌السّلام) یحبّه و یقدّمه»؛ مردی بخشنده و کریم و …

تلاش امامزادگانی چون زید بن علی برای تشکیل حکومت عدل علوی

از ائمّه (علیهم‌ السّلام) که بگذرید، امامزاده‌ها ــ جناب زیدبن‌على، جناب حسین‌بن‌على شهید فخ، جناب محمّدبن‌عبدالله‌ صاحب نفْس زکیّه، ابراهیم‌بن‌عبدالله‌ و دیگران ــ این بزرگانى که بودند، براى تشکیل یک حکومت عدل و حکومت علوى تلاش میکردند. بعد از دوران آنها هم همین‌جور؛ مبارزات صحیح ــ حالا مبارزات توأم با خودپرستى و سیاست‌بازى و هواى نفْس را کار ندارم؛ خلفاى فاطمى، خلفاى عبّاسى، سلاطین سلسله‌هاى مختلف در ایران و عراق و شامات و بقیّه جاها را نمیگویم؛ اینها دنبال دنیاى خودشان بودند، ولو در دنیاى …

رد این تصور که امامزادگان اجازهٔ قیام نداشتند

… سادات محترم طباطبائى ظاهراً از اولاد آن محمّد بن ابراهیم بن اسماعیل طباطبا هستند. این محمّد بن ابراهیم بن اسماعیل طباطبا، یک نهضت عجیبى به راه انداخت و فتح کردند و پیروز شدند؛ بخش مهمّى از عالم اسلام را قبضه کردند، حکومت تشیّع و حکومت علوى را بر سر پا کردند؛ و برخلاف سخن آن کسانى که تصوّرشان این است که چنین حقّى به امامزاده‌ها داده نمیشده؛ نخیر، این حق به آنها داده شده بود؛ اجازه داده شده بود از طرف بزرگ‌ترهایشان و به نتیجه هم رسید، موفّق هم شد؛ منتها البتّه این بزرگوار در اثناء[2] بیمار شدند و از دنیا رحلت کردند و این وسیله‌اى شد که بعد، آن موفّقیّت و کامیابى باقى نماند و بعد از چند سال، البتّه نهضت شکست خورد؛ لکن چند سالى بر سرِ کار بودند. این بزرگوارها هم وقتى میخواستند شروع کنند، آمدند کربلا. …

اهمیت و دشواری مسئلهٔ امامزادگان انقلابی عصر اموی و عباسی

یکی از مسائلی که در سلسلۀ مباحث زندگی ائمۀ اهل‌بیت علیهم‌السلام باید مورد بررسی قرار بگیرد، مسئلۀ امامزادگان انقلابی و شورشگر دوران بنی‌امیه و بنی‌عباس است. مسئلۀ بسیار مهم و ضمناً مشکلی است.

دیدگاه معتقدان به درستی و لزوم قیام امامزادگان

برای شیعه در طول تاریخ، بعد از زمان ائمه، همیشه این سؤال مطرح بوده که کار این امامزاده‌ها و فرزندان امام حسن و امام حسین علیهماالسلام که دست به شورش و انقلاب مسلحانه می‌زده‌اند، کار درستی بوده یا کار غلطی؟ بعضی‌ها معتقد بوده‌اند که این کارِ درستی بود؛ نه‌اینکه نسبت به همه این اعتقاد را داشته باشند، بلکه نسبت به یک نفر یا دو نفر یا یک سلسلۀ خاصی معتقد بوده‌اند که کارِ درست، بلکه کار لازمی بوده، اگر کسی این کار را نمی‌کرد، از حوزۀ تشیّع خارج بود. مثلاً زیدیه، یعنی کسانی که قائل به امامت زید شدند، جزو عقایدشان یکی هم این بود که امام آن کسی است که باید قیام به سیف بکند، باید شمشیر بردارد و حرکت کند، واِلّ امام نیست. اینها یک گروه بودند در شیعه که معتقد بودند باید قیام کرد و اگر کسی قیام نکند و انقلاب …

پرسش از علت بدنام‌شدن امامزادگان انقلابی

قبلاً لازم است که [ذهن‌ها را] متوجه کنم به علت اصلی بدنام‌شدن این بزرگواران. چرا یک انسان انقلابی که برای خاطر خدا و امربه‌معروف و نهی‌ازمنکر و حفظ حقوق مردم، در اجتماع قیام کرده، باید در طول زمان، در میان کسانی که برای خاطر آنها قیام کرده، بدنام بشود و یک‌چنین تصوری دربارۀ آنها به‌وجود بیاید که اینها مردمانی نبوده‌اند که مورد رضای ائمه علیهم‌السلام باشند؟ ابتدائاً علت اینکه چرا این تصور غلط به‌وجود آمده را، به‌طور خلاصه عرض می‌کنم.

اتکای برخی به نسب، رهاکردن قیام در میانه و پیوستن به دشمن

… است، در روایت نیست که ناراحت شده‌اند، اما لحن کلام این‌طور است ـ و در جواب او می‌گویند: «دَعْ عَنّی حَدیثَ اَبی وَ اُمّی وَ جَدّی»[12] بگذار کنار صحبت پدر و مادر و جَدم را، «الجَنَّةَ لِمَن اَطاعَهُ» بهشت برای اطاعت‌کنندگان است، این حرف‌ها چیست می‌زنی! گمان من این است که این طرز فکر که امامزاده‌ها به اتکای اینکه فرزندان پیغمبرند از عذاب خدا مصون هستند، بیشتر ازطرف همین آقایان ارائه داده می‌شده و ابراز می‌شده و اینها به اتکای اینکه چون از خاندان پیغمبرند، پس مردم به آنها علاقه‌ای دارند، قیام می‌کردند و در بین کار، کار را لَنگ می‌گذاشتند و گاهی هم مثل زیدالنّار می‌پیوستند به اردوی دشمن. اینها یک دسته.

کمک و تأیید ائمه به امامزادگان انقلابی بنا بر روایت مقاتل‌الطالبیین

… من که آمدم به‌خاطر جان نیامدم؛ من که با محمد بیعت نکردم، نه به‌خاطر این بود که جانم را دوست داشتم، من مصلحت نبود باشم؛ شما بروید. امام دو فرزندش را مجدداً فرستاد پیش محمدبن‌عبدالله. این را «مقاتل‌الطّالبیّین» می‌گوید؛ کتاب معروف و معتبر پیش سنّی و شیعه. امام اینها را کمک می‌کرد، تأیید می‌کرد. ماجراهای فراوان دیگری هم وجود دارد که گفتن اینها تقریباً تکرار محسوب می‌شود؛ یعنی آن نتیجه‌ای را که باید از مجموع این مطالب بگیرید، از این روایت می‌توانید بگیرید و برای هر [آدم] منصفی، یکی‌اش هم کافی است. (51/11/24)

نقد کسانی که امامزادگان را از چشم مردم انداخته‌اند

… خلال انجام می‌گیرد که یکی انقلاب حسین‌بن‌علی، شهید فَخّ است. او کسی است به نام حسین، فرزند کسی به نام علی و از دودمان امام حسن مجتبی علیه‌السلام و از سادات حسنی، که به کمک موسی‌بن‌جعفر علیه‌السلام ـ البته کمک‌های مالی و تبلیغی ـ قیام می‌کند و شهید می‌شود. او هم از بزرگان اهل‌بیت و از همان امامزاده‌هایی است که امروز مردم اینها را نشناخته‌اند، و کسانی به خودشان حق داده‌اند که اینها را از نظرها و چشم‌ها بیندازند؛ اما پیغمبر دربارۀ حسین‌بن‌علی، شهید فَخّ هم حرف دارد؛ در یک روایتی پیغمبر می‌فرماید: «از فرزندان من کسی به نام حسین‌بن‌علی در فَخّ ـ محلی نزدیک مدینه ـ شهید می‌شود. و یاران حسین‌بن‌علی در قیامت ـ آن‌کسانی‌که با او هستند ـ اجر دو شهید خواهند داشت.[4] پیغمبر …

حرکت فرزندان امام کاظم (ع) در شهرها و روستاها، بیشتر در دوران امام رضا (ع)

… عالم اسلامی، و این حقایق را به آنها بگویند: غاصب‌بودن خلیفه نسبت به مقام حکومت، غصب سیاسی؛ غاصب‌بودنِ خلیفه نسبت به اموال مردم، غصب اقتصادی؛ حضور صاحبان حق در متن جامعه، ائمۀ هدی علیهم‌السلام؛ لزوم پیوند با آنها، ولایت. اینها را می‌رفتند به مردم می‌گفتند. و فرزندان موسی‌بن‌جعفر و پیروان راستین مکتب امامت، در این بیابان‌ها، شهرها، میان روستاها، به راه افتادند؛ و بیشتر اینها هم برای دوران علی‌بن‌موسی الرضا صلوات‌الله‌علیه است.

شکل‌گیری آبادی‌ها و شهرها به برکت امامزادگان

بعد به برکت هرکدام از این بزرگ‌مردان و ستارگان درخشان، یک آبادی‌ای، یک شهری، یک مرکز تجمعی [درست] شد. این مبارزۀ سیاسی علی‌بن‌موسی الرضا را می‌فهماند. که در آن روز به تمام اطراف‌واکناف کشور اسلامی، این مبلّغین را می‌فرستند. شما می‌توانید این را به یاد بیاورید.

عظمت امامزادگان مدفون در قم

… دارند. بزرگترین حوزه‌ی علمیه‌ی علوم اسلامی در دنیای اسلام، در این شهر است. هیچ حوزه‌ای از حوزه‌های علمیه به عظمت حوزه‌ی علمیه‌ی قم نیست. اینجا قطب زیارتی و معنوی است؛ اینجا حرم حضرت معصومه، این بارگاه باشکوه قرار دارد؛ مسجد جمکران در اینجا بنا شده است؛ حرم امامزاده‌های گوناگون در این شهر واقع شده است؛ که هر یک از این امامزاده‌هائی که در خیابانهای قم مدفون هستند، اگر در هر شهری بودند، مرکز و محور آن شهر قرار میگرفتند. اینها همه ظرفیتهای ملی و بین‌المللی و کارکردهای این شهر مقدس است.

دلگرمی قیام‌های امامزادگان و حسنیان به پشتوانهٔ امامان

… تشویق هم پشت سر؛ بعد هم معلوم بود دارند می‌جنگند تا پیروز بشوند و دشمن را شکست بدهند، با امید پیروزی می‌جنگیدند. خیلی سخت نیست این‌طور جنگی، درمقابل آنچه که در واقعۀ عاشورا می‌بینیم. بعضی دیگر از حوادث هم بود که آنها هم حادثه‌های غریبانه‌ای بود نسبتاً؛ مثلاً حوادث امامزاده‌ها؛ حسنیّون در زمان ائمه علیهم‌السلام. اما همۀ آنها هم می‌دانستند که پشت سرشان امامی وجود دارد مثل امام صادق، مثل موسی‌بن‌جعفر علیه‌الصلاة‌والسلام، مثل امام هشتم؛ رهبرْ اوست، آقا اوست، ناظر و حاضر اوست؛ هوای آنها را دارد، اهل‌وعیال آنها را رسیدگی می‌کند. ..جامعۀ بزرگ شیعه بود، تحسینشان می‌کردند؛ تمجیدشان می‌کردند؛ بالاخره یک دلگرمی‌ای به بیرونِ میدان جنگ داشتند. اما در حادثۀ کربلا، اصل قضایا و لُبّ لباب اسلام که همه قبول داشتند او را، یعنی خود حسین‌بن‌علی، …

تنگدستی فرزندان راستین پیامبر در دوران منصور

..منصور عباسی ازجمله خلفایی بود که تحت فشار این امامزاده‌ها قرار گرفت. (51/11/26) منصور عباسی میلیون‌ها دِرهم و دینار از اموال مغصوب مسلمانان گرد آورد؛[6] درحالی‌که در کوه‌های طبرستان و مازندران، و در گوشه و کنارِ بسیاری از شهرها و روستاهای عراق و ایران، فرزندان راستین پیامبر ـ آن عناصر پاک و آن خون‌های گرم ـ آن‌قدر نان و پوشاک نداشته باشند که خود و زنان و فرزندانشان بتوانند یک وعده سیر شوند و یک نماز جماعت با پوشش لازم بگذارند. پیشوای صادق/ص8 [منصور] درملأعام و در حضور جمعیتی از مردم، رفت بر سر منبر، بنا کرد به اولاد امام حسن مجتبی علیه‌السلام و بقیۀ امامزادگانی که از اولاد امیرالمؤمنین علیه‌السلام بودند، دشنام‌دادن؛ و به خود آنها هم اکتفا نکرد، بلکه به پدران آنها، به امام حسن مجتبی …