رفتن به محتوای اصلی

زید بن موسیشخص

نام‌های دیگر: زید النار

توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

برادر امام رضا (ع) و قیام او در بصره در دوران مأمون.

افراط و آتش‌زدن خانه‌های مردم بصره به‌عنوان کاری چپ‌روانه و غلط

… این بزرگوار را که می‌آورم حتماً با «علیه‌السلام» توأم می‌کنم و از شهدای بزرگ اسلام محسوب می‌شود و در دورۀ بنی‌امیه و زمان امام باقر و امام صادق علیهماالسلام است؛ اینجا منظور او نیست. این زیدی که می‌گویم، برادر امام هشتم است و چندین سال بعد از آن زید بوده. اوایل خیلی هم افراطی و داغ بود و در یکی از نهضت‌های شیعه ـ در نهضت ابن‌طباطبا و ابوالسّرایا ـ عضو حساسی بود و افراطی‌بودنش به جایی رسید که رفت بصره را فتح کرد. وقتی‌که بصره را فتح کرد، خانه‌های مردم را، یعنی کسانی را که مخالف فرض می‌کرد یا می‌دانست [مخالفند] آتش زد، که بعد اسمش را گذاشتند: «زیدالنّار»، زیدِ آتش. خب این عمل، یک عمل چپ‌روانۀ غلطی است؛ یعنی چه خانۀ مردم را آتش بزنی! منطق ائمه علیهم‌السلام که این نیست. منطق امیرالمؤمنین علیه‌السلام این بوده است که وقتی یک جایی را گرفتید، زن‌ها و بچه‌ها را نترسانید، نلرزانید، ناراحتشان نکنید.[7] این مرد پیداست که از منطق دین هم چندان اطلاعی نداشته، خودش هم آدم جاه‌طلبی بوده و می‌خواسته که …

نصیحت امام رضا (ع) به همکاری‌نکردن با دشمنان و گمان کارکردن او برای بنی‌عباس

در یک روایت دیگری دیدم که بعد از مدتی امام هشتم صلوات‌الله‌علیه به برادرشان زید، نصیحت می‌کنند و به او می‌گویند با دشمنان ما همکاری نکن و شیعیان ما را در مخمصه نینداز.[9] در روایت ندارد که زید جاسوس امنیتی مأمون شده بود، اما انسان این‌طور استنباط می‌کند، و گمان من این است که زید بعد از آنکه در آن جریان گرفتار شد و در اختیار دستگاه حکومت قرار گرفت، مأمون بر او منّت گذاشت، او را ابتدا خریداری کرد و بنده کرد، و بعد آزاد کرد! و او برای تشکیلات بنی‌عباس کار می‌کرده. حالا اینکه چطوری کار می‌کرده، دیگر روشن نیست.

احتمال خریداری‌شدن او به دست دستگاه بنی‌عباس پس از دستگیری

… مدت‌ها بر سر دار ماند، بعد هم جسدش را آتش زدند؛ اما من که از بنی‌عباس هستم، زیدِ دیگر شما را که برادر شماست، گرفتم، اما او را نمی‌کُشم.[8] او می‌خواست سر امام هشتم یک منّتی گذاشته باشد که بله! می‌بینید که ما زید را نمی‌کشیم و مثلاً با شما موافقیم، همراهیم. و گمان من این است ـ این البته احتمال است و در متن روایت نیست ـ که تشکیلات بنی‌عباس، زید، برادر امام هشتم را در همین دستگیری، خریداری و او را از [آنِ] خود کرده بود؛ و مأمون به این وسیله، هم می‌خواست او را آزاد کند و هم ذهن امام علیه‌السلام را یک‌طوری صاف کند که امام تصور نکند که این برادرش جزو تشکیلات مأمون عباسی شده؛ لذا این‌طوری با امام حرف می‌زند. امام فوراً جلوی او را گرفتند و گفتند: «لا تَقِس اَخی زَیداً اِلَی زَیدِبنِ عَلِیٍّ» تو برادر من زید را به عمویم زید قیاس نکن، او کسی بود و این کس دیگری است. عموی من زید برای خاطر حکومت آل محمد صلی‌الله‌علیه‌وآله قیام کرد و اگر …