مقصود از وحدت میان مسلمانها عبارت است؛ از رفع اختلافاتى که مسلمانها را از یکدیگر جدا مىکند و میان آنها نزاع و درگیرى به وجود مىآورد. وحدت یعنى؛ رفع منازعات مقصود از وحدت این نیست که هر یک از فرق مسلمین از عقاید خود و دلبستگىهاى خود دست بردارد، چون این امرى است که امکانپذیر هم نیست و خود اقدام براى این مطلب مشکلات و اختلافات زیادى را به وجود خواهد آورد. مسلمانان عالم از هر فرقهاى از فرق که هستند مىتوانند با حفظ عقاید اصولى خود وحدت را در میان خود حفظ کنند و تحکیم کنند. یعنى؛ با یکدیگر اختلاف نکنند منازعه نکنند چون منازعه همچنانى که در این آیه تلاوت شد موجب فشل و از بین رفتن قوت و قدرت مسلمین است. اختلافات بین مسلمین و به طور عام بین همهى ملتها و جوامع یکى از وسائلى بوده که استعمار در طول زمان از آن استفاده کرده است و به وسیلهى آن کشورها را از استقلال و یکپارچگى خارج کرده، دولتها را ضعیف کرده و قوت و قدرت جوامع را از بین برده است. در جوامعى که با استعمار مبارزه مىکردند یا آن کشورهایى که استعمار در آن منافع ویژهاى داشت. این مسألهى تفرقه و اختلاف شدیدتر بود مثلاً؛ اختلاف بین مسلمانان و هندوها در شبه قارهى هند، اختلاف بین مسلمانان و مسیحیان یا بعضى از بومىها در کشورهاى اسلامى آفریقا و اختلاف در همهى کشورهاى اسلامى و در کشور خود ما، سابقهى طولانى دارد و در طول زمان چه استعمار انگلیس چه استعمار فرانسه چه استعمار امریکا در نقاط مختلف از این حربه علیه ملتها استفاده کرده است. در میان مسلمانان انگیزهى استعمار براى ایجاد اختلاف بیشتر است اولاً: به دلیل اینکه مسلمین جمعیت زیادى هستند یک میلیارد یا بیشتر مسلمان در عالم وجود دارد که مناطقى که این مسلمانها در آن زندگى مىکنند در یک نقطهى بسیار مهم جغرافیائى است؛ میان آسیا و اروپا و آفریقا محل التقاء سه قارهى مهم به یکدیگر در کنار آبراههاى مهم عالم و اخیراً در صد سال اخیر با کشف معادن غنى در این کشورها. یک چنین جمعیتى در یک چنین نقطهاى از عالم اگر یکپارچه و متحد مىبود یقیناً استعمار زیانهاى زیادى را متحمل مىشد؛ لذا اختلاف فرقههاى مسلمین و بیش از همه اختلاف بین شیعه و اهل سنت که ریشههاى قدیمى هم داشت در دوران استعمار یک شدت بیشترى به خود گرفت و بیش از صد سال است که متفکرین دلسوز مسلمان از قبیل سیدجمالالدین و محمّدعبده و بسیارى دیگر نداى رفع اختلاف بین مسلمین را سر دادند. البته بعضى از دلسوزان و روشنفکران و افراد آگاه به این ندا پاسخ دادند در حدود چهل سال قبل در مصر دارالتقریب بین المذاهب الاسلامیه تشکیل شد و بعدها مرحوم آیتاللهالعضمى بروجردى رضواناللهعلیه از این مؤسسه حمایت کرد تأیید کرد نماینده فرستاد لکن از وقتى که انقلاب اسلامى در ایران به پیروزى رسید آهنگ ایجاد تفرقه و اختلاف بین مسلمانها و به خصوص بین شیعه و سنى یک شتاب بیشترى گرفت. علت هم این بود که استعمار و استکبار جهانى خیلى خوب تشخیص مىداد که انقلاب اسلامى براى مسلمانان همهى کشورهاى اسلامى داراى جاذبه است و مىدانست که اگر مسلمین به حال خود بمانند این انقلاب مثل عطرى در سرتاسر فضاى جوامع اسلامى منتشر خواهد شد و این براى استکبار یک ضرر غیر قابل جبران بود لذا سعى کردند با استفاده از اختلاف فرقهاى و مذهبى میان ملت مسلمان، در ایران و برخى کشورهاى مسلمان دیگر مسألهى اختلافات بین فرقههاى مسلمین را عمده کنند و جنگ عقایدى را در کتابها و رسالهها و مطبوعات به راه بیاندازند. شاید تعداد کتابهایى که ضد تشیع و ضد مردم شیعهى ایران در طول این ده سال منتشر شده چند برابر همهى کتابهایى است که در مثل چنین مدتى در گذشته منتشر مىشد. قلمهاى مزدور را به کار گرفتند کسانى را که اهل هوى و هوس و بندهى درهم و دینار بودند اینها را در سرتاسر کشورهاى اسلامى اجیر کردند براى اینکه روى تهمتهاى قدیمى که نسبت به تشیع زده مىشد تکیه کنند و بر اساس اینها کتاب بنویسند؛ از قبیل اینکه شیعه قائل به تحریف قرآن است یا شیعه همهى صحابه را غیر از چهار، پنج نفر کافر مىداند و از این قبیل حرفها. اگر چه اثر نکرد اگر چه مقصود آنها برآورده نشد، اما شکى نیست که در ذهنیت عامهى مردم بسیارى از کشورها این اختلافانگیزى تأثیراتى را خواهد داشت و سرمایهگذارى استکبار هم به خاطر همین بود.وحدت اسلامی
نامهای دیگر: وحدت مذهبی
توضیحتهیهشده با هوش مصنوعی
همبستگی مسلمانان و مذاهب اسلامی و پرهیز از تفرقه میان آنان.
نخستین کاربرد در متنهای این سایت:بیانات در خطبههای نماز جمعه تهران— ۱۳۵۹/۰۵/۱۷
سیر زمانی
از ۱۳۵۹ تا ۱۴۰۴۱۳۵۹۱۴۰۴
فقط سال ۱۳۸۳همهٔ سالها
تعریف در کلام رهبر
مسئلهاى که لازم است در آستانهی هفتهی وحدت به همهی ملّت ایران و همچنین به مسلمانان عالم عرض کنم، اهمّیّت وحدت بین مسلمین و ارتباط برادرانه میان برادران مسلمان در همه جا و در همهی شرایط است. اوّلاً معلوم کنیم مقصود ما از وحدت مسلمانها چیست؛ آیا مقصود این است که مسلمانان از مذاهب مختلف، از مذهب خودشان دست بردارند و به مذهب دیگرى اعتقاد پیدا کنند یا عمل کنند؟ نه، مقصود این نیست. ما وقتى به وحدت دعوت میکنیم، مقصود ما این نیست که فِرَق مسلمین -اعمّ از شیعه و سنّى یا فِرَقى که در داخلِ تشیّع و تسنّن هستند یا دیگرِ فِرَق مسلمانان عالم- موظّف و مجبورند که از عقیدهی خودشان دست بردارند و به یک عقیدهی سوّمى یا به عقیدهی طرف مقابل گرایش پیدا کنند. این چیزى است که وابسته است به تحقیق و تفحّص و مطالعهی هر کسى، و تکلیف او است بینه و بینالله؛ بحث ما این نیست.بحث ما این است که میخواهیم به همهی مسلمانان از شیعه و سنّى بگوییم و تذکّر بدهیم که شما یک نقاط مشترکى دارید، یک نقاط اختلاف و افتراقى؛ در بعضى چیزها با هم شریکید و یک جور فکر میکنید و یک جور عمل میکنید، در بعضى چیزها [هم] هر فرقهاى روش خود را دارد؛ عرض ما این است که اوّلاً آن نقاط اشتراک از نقاط افتراق بیشتر است؛ یعنى همهی مسلمین به خداى واحد، به قبلهی واحد، به پیغمبر واحد، به احکام، به نماز، به روزه، به زکات، به حج اعتقاد دارند. شما دو مسلمان را پیدا نمیکنید که وقتى صبح میشود براى نماز بلند نشود؛ مگر اینکه بخواهد به تکلیفش عمل نکند. وَالّا همهی مسلمین عالم معتقدند که صبح باید نماز خواند، ظهر باید نماز خواند، عصر باید نماز خواند، شب باید نماز خواند، نیمهشب مستحب است نماز شب خواند، نماز را بهطرف کعبه باید خواند، نماز را باید به زبان قرآن و از آیات قرآن خواند و حمد باید خواند؛ همهی مسلمین عالم ماه رمضان که میشود -آنوقتى که فهمیدند روز اوّل ماه است- روزه میگیرند، مگر کسى به تکلیفش عمل نکند و فسق کند، وَالّا همهی مسلمین عالم اعتقاد دارند؛ همهی مسلمین عالم معتقدند باید زکات داد؛ همهی مسلمین عالم معتقدند باید در عمر حدّاقل یک بار حج رفت؛ و از این قبیل.ما در مسئلهی وحدت جدّى هستیم. ما اتّحاد مسلمین را هم معنا کردیم. اتّحاد مسلمین به معناى انصراف مسلمین و فِرَق گوناگون از عقاید خاصّ کلامى و فقهى خودشان نیست؛ بلکه اتّحاد مسلمین به دو معناى دیگر است که این دو معنا باید تأمین بشود: اوّل اینکه در مقابلهی با دشمنان اسلام همدست و همآواز و همدل باشند، فِرَق گوناگون اسلامى -فِرَق سنّى، فِرَق شیعه- که هر کدام فِرَق مختلف کلامى و فقهى دارند، حقیقتاً در مقابلهی با دشمنان اسلام همدلى کنند، همدستى کنند، همکارى کنند، همفکرى کنند؛ معناى دوّم این است که فِرَق گوناگون مسلمین سعى کنند خودشان را به یکدیگر نزدیک کنند، تفاهم ایجاد کنند، مذاهب فقهى را با هم مقایسه کنند و منطبق کنند. بسیارى از فتاوى فقها و علما هست که اگر مورد بحث فقهى عالمانه قرار بگیرد، ممکن است با مختصر تغییرى، فتاوى دو مذهب به هم نزدیک بشود. لذا ما جدّاً علاقهمند هستیم که «دارالتّقریب بین المذاهب الاسلامیّة» را ایجاد کنیم؛ ما مایلیم این کار انجام بگیرد. البتّه در گذشته این کار شروع شده و تلاشهاى مخلصانهاى هم داشته، امّا اکنون مدّتهاى مدیدى است که ما حرکت حقیقیاى مشاهده نمیکنیم و احساس میکنیم این کار باید انجام بگیرد و مردم مخلصى و مؤمنى و شخصیّتهاى عالِمى از همهی دنیاى اسلام همکارى کنند و ما آماده هستیم و مایل هستیم که میزبان این مجموعه باشیم و زحمات و خدمتهاى این کار را بر عهده بگیریم.علما، فقها، متکلّمین و فلاسفهی اسلامى باید کوشش کنند و بنشینند آراء را با یکدیگر تطبیق کنند، در مجموعههایى آنها را جمع کنند، نظرات فِرَق مختلف اسلامى در مجموعهی واحد و با نگاه مساعد به یکدیگر، در اختیار همهی مسلمین قرار بگیرد. این از جملهی کارهاى بسیار لازم و ضرورى است و امیدواریم که همّت صاحبهمّتان، این کار را به انجام برساند.شاهدها (۱۰ پاراگراف)
اتحاد نه علیه ادیان دیگر، بلکه برای مقابله با متجاوزان و بازیابی عزت اسلامی
… خود تلاوت کنیم، باید چه در هنگام بمباران نجف و فَلُّوجه و مُوصِل، چه هنگام زلزلهی دریائی در اقیانوس هند که دهها هزار خانواده را داغدار کرد، چه در هنگام اِشغال عراق و افغانستان، و چه در حوادث خونبارِ هر روزهىِ فلسطین، تکلیفِ الهی را بر دوش خویش، احساس کنیم. ما مسلمانان را دعوت به اتحاد میکنیم، این اتحاد، نه علیه مسیحیان یا سایر ادیان و ملتها، بلکه برای مقابله با متجاوزان و اشغالگران و جنگ افروزان، برای اجرای اخلاق و معنویت و احیاء عقلانیت و عدالت اسلامی و پیشرفت علمی و اقتصادی و بازیابىِ عزَّت اسلامی است. به یاد جهانیان میآوریم که وقتی قدس در دوران خلفاء راشدین در دست مسلمانان بود، مسیحیان و یهودیان در آرامش و امنیتِ کامل بودند، اما اینک که قدس و مراکزی دیگر زیر سلطهی صهیونیستها یا صلیبیهاىِ صهیونیست است، چگونه خون مسلمانان را مباح میشمرند؟!حج فرصت برادری مسلمانان در برابر اختلافافکنی آمریکا میان شیعه و سنی
… زندگی است. ادب حج، برادری و ایجاد محبت و وحدت است. فرصت ایجاد وحدت بین ملتهای اسلامی و شعوب اسلامی، فقط در حج فراهم می شود. این همه انسان از اقصا نقاط عالم، همه به عشق کعبه، به عشق مرقد پیغمبر، به عشق ذکر الهی، به عشق طواف و سعی، خود را به آن جا رسانده اند؛ این فرصتِ برادری مغتنم است. امروز یکی از اهداف اساسی استکبار و امریکا در دنیای اسلام عبارت است از ایجاد اختلاف؛ بهترین وسیله هم ایجاد اختلاف بین شیعه و سنی است. می بینید دستپروردگان استعمار در دنیا به مناسبت مسائل عراق چه حرفهایی می زنند، چه سمپاشی هایی می کنند و به خیال خودشان چه بذر نفاقی می پراکنند. سالهای متمادی است که دست استعمار و دست قدرت طلبِ قدرتهای فزونخواه غربی دارند این کار را می کنند. در حج، فرصت خوبی …امیرالمؤمنین نقطهٔ وحدت شیعه و سنی، نه مایهٔ افتراق
من در پایان این خطبه نکته یی را اضافه کنم و آن این که امیرالمؤمنین را مایه ی اختلاف بین شیعه و سنی و فرقه های اسلامی قرار ندهید. امیرالمؤمنین نقطه ی وحدت است، نه نقطه ی افتراق. برادران و خواهران ما در سرتاسر کشور به این حرف اطمینان کنند. اطلاعات ماها از حوادث خیلی زیاد است. من بعیان می بینم دستهای بسیار فعالی درکارند برای ایجاد اختلافات مذهبی؛ جنگ شیعه و سنی؛ نفرت مذاهب اسلامی از یکدیگر. کتاب نوشته می شود علیه شیعه، کتاب نوشته می …نیاز مبرم دنیای اسلام به وحدت کلمه
… اسلام دچار مصیبت است. فلسطین دچار مصیبت است، عراق دچار مصیبت است، افغانستان دچار مصیبت است؛ بسیاری از کشورهای اسلامی از سوی همین جهانخواران و مستکبران در معرض تهدیدند. ما با تمسک به اسلام میتوانیم بر این ضعفها فائق بیاییم؛ میتوانیم در مقابل دشمن بایستیم. امروز آن چیزی که دنیای اسلام به آن احتیاج مبرم دارد، عبارت است از وحدت کلمه؛ ملتهای مسلمان دلشان پُر است از ظلم دشمنان اسلام و استکبار. ملتهای مسلمان از مشاهدهی آنچه در عراق و در فلسطین و در افغانستان میگذرد، دلشان پر از غم و عقده و گلویشان پر از فریاد است؛ دولتهای اسلامی باید از این نیروی متراکم استفاده کنند.ناتوانی امت در دفاع از خود به سبب نبود اتحاد و تفرقهافکنی دشمن
… ما جمعیت بزرگی هستیم؛ ما ثروت عظیمی داریم؛ ما انسانهای برجسته و سرمایهی معنوییی داریم که به مردم ما قدرت ایستادگی در مقابل زورگویان را میدهد؛ ما فرهنگ و تمدن باسابقهیی داریم که در دنیا کمنظیر است؛ ما خیلی امکانات داریم، بنابراین بالقوه میتوانیم دفاع کنیم. اما چرا دفاع نمیکنیم؟! چرا عملاً در میدان، کاری از ما برنمیآید؟ چون با هم متحد و یکی نیستیم؛ چون به بهانههای گوناگون ما را از هم جدا کردهاند. لشگر منظمِ عظیم و مجهزی به نام امت اسلامی را به گروههایی که همّ و غمّشان مقابله و مبارزهی با هم و ترسیدن از هم و تعرض به هم و پنجهزدن به صورت یکدیگر است، تقسیم کردهاند. در این شرایط، معلوم است که این لشگر کارآیی نخواهد داشت.ضرورت بازنگری جهان اسلام و تقدم وحدت بر همهٔ اولویتها
… این قرآن و به این دین و به این قبله اعتقاد دارد، مؤمن است؛ اینها با هم برادرند؛ اسلام این را به ما گفته است. اما ما خنجرها را پشت سر مخفی میکنیم برای زدن به سینهی برادران! در همهی بخشها هم مقصرینی هستند. جلوی اینها را باید گرفت و با اینها باید مقابله کرد. امروز امت اسلام برای حیات، سربلندی و نجات خود و برای برافراشتن پرچم اسلام، به وحدت احتیاج دارد. کدام منطق است که در مقابل این مسائل بتواند مقاومت کند، تا اختلاف ایجاد شود؟ وحدت بر همهی ضرورتها و اولویتها ترجیح دارد و از آنها اولیتر و مقدمتر است. چرا ضرورت اتحاد بین مسلمانان را نمیفهمیم؟! بار سنگینی بر دوش ماست و این برهه، برههی حساسی است. اگر دشمنان بتوانند با اِعمال قدرت این منطقه را تصرف کنند، دنیای اسلام باز هم مثل دوران استعمار، صد سال دیگر عقب خواهد افتاد و صد سال دیگر فاصلهی امت اسلامی با …حج تمرین اتحاد و پیوستگی امت اسلامی
حج در عین حال، یک حرکت دستجمعی است. دعوت الهی به حج برای آن است که مؤمنان خود را در کنار یکدیگر ببینند و نُمادی از وحدت پیکرهی مسلمین را به چشم خود بنگرند. حج برای تقرب دستجمعی به خدا و بَرائت دستجمعی از شیاطین اِنْس و جِن است. تمرین اتحاد و پیوستگىِ امت اسلامی است. و امت اسلامی هرگز مانند امروز به این برادری بایکدیگر و برائت عَلَنی از مُشْرِکین و مستکبرین، نیاز نداشته است.سدی در برابر نقشههای ویرانگر جهانخواران
و از سوی دیگر، جهانخواران که سودای حاکمیت بر سراسر جهان را در سر میپرورانند، از بیداری و وحدت امت اسلامی بیمناکند و آن را سدّی در برابر سیلِ ویرانگرِ نقشههای خود میشمرند و در تلاش برای پیشدستی و پیشگیری از آنند.بازیابی قدرت جهان اسلام با نزدیک شدن دلها و رفع بدبینی
دعا کنیم و از خدای متعال بخواهیم که دلهای ما و دلهای امت اسلامی را به هم نزدیک کند؛ توطئه ی دشمنان را در بدبین کردن ما به همدیگر و سوءظن به یکدیگر، به فضل و کرم خودش برطرف کند؛ ما را بهوش بیاورد. اگر در این راه قدم برداریم، دنیای اسلام قدرت خودش را باز خواهد یافت. ما امکانات زیادی داریم. همین عید فطر یکی از امکانات ماست؛ حج یکی از امکانات ماست؛ عید قربان یکی از امکانات ماست؛ این اجتماعات عظیم، این آیات قرآن که تلاوت می شود بر ما در همه ی آفاق اسلامی، امکانات ماست؛ از اینها بایستی استفاده کنیم.وحدت مسلمانان، موضوع سخن در جمع نخبگان امت
آنچه که من امروز در این جمع نخبگان و برگزیدگان امت اسلام میخواهم عرض کنم، مسألهی وحدت و اتحاد بین مسلمانهاست. امروز دنیای اسلام و امت اسلامی با مصائب بزرگی مواجه است. درست است که بسیاری از این مصائب از درون دل خود ما مسلمانها برخاسته است؛ ما کوتاهی و تنبلی کردیم و با خودخواهیها و دنیاطلبیهای خودمان راه امت اسلامی بهسوی قلهی تکامل انسانی را نپیمودیم، که باید …