مقصود از وحدت میان مسلمانها عبارت است؛ از رفع اختلافاتى که مسلمانها را از یکدیگر جدا مىکند و میان آنها نزاع و درگیرى به وجود مىآورد. وحدت یعنى؛ رفع منازعات مقصود از وحدت این نیست که هر یک از فرق مسلمین از عقاید خود و دلبستگىهاى خود دست بردارد، چون این امرى است که امکانپذیر هم نیست و خود اقدام براى این مطلب مشکلات و اختلافات زیادى را به وجود خواهد آورد. مسلمانان عالم از هر فرقهاى از فرق که هستند مىتوانند با حفظ عقاید اصولى خود وحدت را در میان خود حفظ کنند و تحکیم کنند. یعنى؛ با یکدیگر اختلاف نکنند منازعه نکنند چون منازعه همچنانى که در این آیه تلاوت شد موجب فشل و از بین رفتن قوت و قدرت مسلمین است. اختلافات بین مسلمین و به طور عام بین همهى ملتها و جوامع یکى از وسائلى بوده که استعمار در طول زمان از آن استفاده کرده است و به وسیلهى آن کشورها را از استقلال و یکپارچگى خارج کرده، دولتها را ضعیف کرده و قوت و قدرت جوامع را از بین برده است. در جوامعى که با استعمار مبارزه مىکردند یا آن کشورهایى که استعمار در آن منافع ویژهاى داشت. این مسألهى تفرقه و اختلاف شدیدتر بود مثلاً؛ اختلاف بین مسلمانان و هندوها در شبه قارهى هند، اختلاف بین مسلمانان و مسیحیان یا بعضى از بومىها در کشورهاى اسلامى آفریقا و اختلاف در همهى کشورهاى اسلامى و در کشور خود ما، سابقهى طولانى دارد و در طول زمان چه استعمار انگلیس چه استعمار فرانسه چه استعمار امریکا در نقاط مختلف از این حربه علیه ملتها استفاده کرده است. در میان مسلمانان انگیزهى استعمار براى ایجاد اختلاف بیشتر است اولاً: به دلیل اینکه مسلمین جمعیت زیادى هستند یک میلیارد یا بیشتر مسلمان در عالم وجود دارد که مناطقى که این مسلمانها در آن زندگى مىکنند در یک نقطهى بسیار مهم جغرافیائى است؛ میان آسیا و اروپا و آفریقا محل التقاء سه قارهى مهم به یکدیگر در کنار آبراههاى مهم عالم و اخیراً در صد سال اخیر با کشف معادن غنى در این کشورها. یک چنین جمعیتى در یک چنین نقطهاى از عالم اگر یکپارچه و متحد مىبود یقیناً استعمار زیانهاى زیادى را متحمل مىشد؛ لذا اختلاف فرقههاى مسلمین و بیش از همه اختلاف بین شیعه و اهل سنت که ریشههاى قدیمى هم داشت در دوران استعمار یک شدت بیشترى به خود گرفت و بیش از صد سال است که متفکرین دلسوز مسلمان از قبیل سیدجمالالدین و محمّدعبده و بسیارى دیگر نداى رفع اختلاف بین مسلمین را سر دادند. البته بعضى از دلسوزان و روشنفکران و افراد آگاه به این ندا پاسخ دادند در حدود چهل سال قبل در مصر دارالتقریب بین المذاهب الاسلامیه تشکیل شد و بعدها مرحوم آیتاللهالعضمى بروجردى رضواناللهعلیه از این مؤسسه حمایت کرد تأیید کرد نماینده فرستاد لکن از وقتى که انقلاب اسلامى در ایران به پیروزى رسید آهنگ ایجاد تفرقه و اختلاف بین مسلمانها و به خصوص بین شیعه و سنى یک شتاب بیشترى گرفت. علت هم این بود که استعمار و استکبار جهانى خیلى خوب تشخیص مىداد که انقلاب اسلامى براى مسلمانان همهى کشورهاى اسلامى داراى جاذبه است و مىدانست که اگر مسلمین به حال خود بمانند این انقلاب مثل عطرى در سرتاسر فضاى جوامع اسلامى منتشر خواهد شد و این براى استکبار یک ضرر غیر قابل جبران بود لذا سعى کردند با استفاده از اختلاف فرقهاى و مذهبى میان ملت مسلمان، در ایران و برخى کشورهاى مسلمان دیگر مسألهى اختلافات بین فرقههاى مسلمین را عمده کنند و جنگ عقایدى را در کتابها و رسالهها و مطبوعات به راه بیاندازند. شاید تعداد کتابهایى که ضد تشیع و ضد مردم شیعهى ایران در طول این ده سال منتشر شده چند برابر همهى کتابهایى است که در مثل چنین مدتى در گذشته منتشر مىشد. قلمهاى مزدور را به کار گرفتند کسانى را که اهل هوى و هوس و بندهى درهم و دینار بودند اینها را در سرتاسر کشورهاى اسلامى اجیر کردند براى اینکه روى تهمتهاى قدیمى که نسبت به تشیع زده مىشد تکیه کنند و بر اساس اینها کتاب بنویسند؛ از قبیل اینکه شیعه قائل به تحریف قرآن است یا شیعه همهى صحابه را غیر از چهار، پنج نفر کافر مىداند و از این قبیل حرفها. اگر چه اثر نکرد اگر چه مقصود آنها برآورده نشد، اما شکى نیست که در ذهنیت عامهى مردم بسیارى از کشورها این اختلافانگیزى تأثیراتى را خواهد داشت و سرمایهگذارى استکبار هم به خاطر همین بود.وحدت اسلامی
نامهای دیگر: وحدت مذهبی
توضیحتهیهشده با هوش مصنوعی
همبستگی مسلمانان و مذاهب اسلامی و پرهیز از تفرقه میان آنان.
نخستین کاربرد در متنهای این سایت:بیانات در خطبههای نماز جمعه تهران— ۱۳۵۹/۰۵/۱۷
سیر زمانی
از ۱۳۵۹ تا ۱۴۰۴۱۳۵۹۱۴۰۴
روی هر سال بزنید تا فقط شاهدهای همان سال نمایش داده شود.
تعریف در کلام رهبر
مسئلهاى که لازم است در آستانهی هفتهی وحدت به همهی ملّت ایران و همچنین به مسلمانان عالم عرض کنم، اهمّیّت وحدت بین مسلمین و ارتباط برادرانه میان برادران مسلمان در همه جا و در همهی شرایط است. اوّلاً معلوم کنیم مقصود ما از وحدت مسلمانها چیست؛ آیا مقصود این است که مسلمانان از مذاهب مختلف، از مذهب خودشان دست بردارند و به مذهب دیگرى اعتقاد پیدا کنند یا عمل کنند؟ نه، مقصود این نیست. ما وقتى به وحدت دعوت میکنیم، مقصود ما این نیست که فِرَق مسلمین -اعمّ از شیعه و سنّى یا فِرَقى که در داخلِ تشیّع و تسنّن هستند یا دیگرِ فِرَق مسلمانان عالم- موظّف و مجبورند که از عقیدهی خودشان دست بردارند و به یک عقیدهی سوّمى یا به عقیدهی طرف مقابل گرایش پیدا کنند. این چیزى است که وابسته است به تحقیق و تفحّص و مطالعهی هر کسى، و تکلیف او است بینه و بینالله؛ بحث ما این نیست.بحث ما این است که میخواهیم به همهی مسلمانان از شیعه و سنّى بگوییم و تذکّر بدهیم که شما یک نقاط مشترکى دارید، یک نقاط اختلاف و افتراقى؛ در بعضى چیزها با هم شریکید و یک جور فکر میکنید و یک جور عمل میکنید، در بعضى چیزها [هم] هر فرقهاى روش خود را دارد؛ عرض ما این است که اوّلاً آن نقاط اشتراک از نقاط افتراق بیشتر است؛ یعنى همهی مسلمین به خداى واحد، به قبلهی واحد، به پیغمبر واحد، به احکام، به نماز، به روزه، به زکات، به حج اعتقاد دارند. شما دو مسلمان را پیدا نمیکنید که وقتى صبح میشود براى نماز بلند نشود؛ مگر اینکه بخواهد به تکلیفش عمل نکند. وَالّا همهی مسلمین عالم معتقدند که صبح باید نماز خواند، ظهر باید نماز خواند، عصر باید نماز خواند، شب باید نماز خواند، نیمهشب مستحب است نماز شب خواند، نماز را بهطرف کعبه باید خواند، نماز را باید به زبان قرآن و از آیات قرآن خواند و حمد باید خواند؛ همهی مسلمین عالم ماه رمضان که میشود -آنوقتى که فهمیدند روز اوّل ماه است- روزه میگیرند، مگر کسى به تکلیفش عمل نکند و فسق کند، وَالّا همهی مسلمین عالم اعتقاد دارند؛ همهی مسلمین عالم معتقدند باید زکات داد؛ همهی مسلمین عالم معتقدند باید در عمر حدّاقل یک بار حج رفت؛ و از این قبیل.ما در مسئلهی وحدت جدّى هستیم. ما اتّحاد مسلمین را هم معنا کردیم. اتّحاد مسلمین به معناى انصراف مسلمین و فِرَق گوناگون از عقاید خاصّ کلامى و فقهى خودشان نیست؛ بلکه اتّحاد مسلمین به دو معناى دیگر است که این دو معنا باید تأمین بشود: اوّل اینکه در مقابلهی با دشمنان اسلام همدست و همآواز و همدل باشند، فِرَق گوناگون اسلامى -فِرَق سنّى، فِرَق شیعه- که هر کدام فِرَق مختلف کلامى و فقهى دارند، حقیقتاً در مقابلهی با دشمنان اسلام همدلى کنند، همدستى کنند، همکارى کنند، همفکرى کنند؛ معناى دوّم این است که فِرَق گوناگون مسلمین سعى کنند خودشان را به یکدیگر نزدیک کنند، تفاهم ایجاد کنند، مذاهب فقهى را با هم مقایسه کنند و منطبق کنند. بسیارى از فتاوى فقها و علما هست که اگر مورد بحث فقهى عالمانه قرار بگیرد، ممکن است با مختصر تغییرى، فتاوى دو مذهب به هم نزدیک بشود. لذا ما جدّاً علاقهمند هستیم که «دارالتّقریب بین المذاهب الاسلامیّة» را ایجاد کنیم؛ ما مایلیم این کار انجام بگیرد. البتّه در گذشته این کار شروع شده و تلاشهاى مخلصانهاى هم داشته، امّا اکنون مدّتهاى مدیدى است که ما حرکت حقیقیاى مشاهده نمیکنیم و احساس میکنیم این کار باید انجام بگیرد و مردم مخلصى و مؤمنى و شخصیّتهاى عالِمى از همهی دنیاى اسلام همکارى کنند و ما آماده هستیم و مایل هستیم که میزبان این مجموعه باشیم و زحمات و خدمتهاى این کار را بر عهده بگیریم.علما، فقها، متکلّمین و فلاسفهی اسلامى باید کوشش کنند و بنشینند آراء را با یکدیگر تطبیق کنند، در مجموعههایى آنها را جمع کنند، نظرات فِرَق مختلف اسلامى در مجموعهی واحد و با نگاه مساعد به یکدیگر، در اختیار همهی مسلمین قرار بگیرد. این از جملهی کارهاى بسیار لازم و ضرورى است و امیدواریم که همّت صاحبهمّتان، این کار را به انجام برساند.شاهدها (۵۹۵ پاراگراف)
وحدت امت مظهر عزت و اقتدار مسلمانان
… اسلامی باشند. حج برای همین نزدیکی و صدا به صدا رساندن مسلمانان سراسر جهان است. رشتهای که این همه دل را به هم پیوند میدهد همان پیامی است که نخستینبار از این سرزمین، صلا زده شد و طول و عرض جهان و تاریخ را در نوردید: پیام توحید و وحدت؛ توحیدِ خدا و وحدتِ امت. توحید، نفی خداوندگاری طواغیت و مستکبران و زر و زور سالاران است، و وحدت، مظهر عزت و اقتدار مسلمانان. حج، فراتر از هر نوشته و گفتاری، این پیام ماندگار را هر ساله در قالب اجتماع عظیم خود، بازپردازی میکند و به سراسر جهان اسلام میفرستد. هر مسلمانی در هر بخشی از عالم اسلام، در موسم حج، یک بار دیگر باید این حقیقت را بشناسد که شکوفائی و سربلندی و کامیابی همه …آرمانی مقدس و نقش صف واحد مسلمانان در برابر رژیم صهیونیستی
وحدت امّت اسلامی آرزویی مقدّس است و تشکیل صفی واحد از مسلمانان در مقابل رژیم صهیونیستی، در تحقّق این آرمان بزرگ نقشی اساسی ایفا خواهد کرد.نیاز به گامهای عملی و نه حرف برای تحقق آن
وحدت جهان اسلام با حرف به وجود نمیآید و نیازمند گامهای عملی است که اتّفاقنظر کشورهای اسلامی در مورد نامشروع بودن حکومت غاصب صهیونیستی و اعتقاد آنان به ضرورت مبارزه با اسرائیل، از جملهی گامهای مهمّ شکلگیری عینی وحدت جهان اسلام خواهد بود.نیاز بیش از همیشهٔ جهان اسلام به وحدت و تقریب
امروزه دنیای اسلام که از جهت ذخائر مادی و انسانی و فکری و تاریخی، یکی از بزرگترین مجموعههای جهان است، بیش از همیشه نیازمند وحدت و تقریب است. اگر متمرکز، و هم جهت ساختن تلاشها و توانها، و به جریان انداختن آن در سمت و سوی نجات امت اسلامی، هدف و آرزوی هر مسلمان خیرخواه و دلسوز است، باید دانست که این هدف جز در سایهی نزدیک کردن دلها و فکرها، و ایمانها، دست یافتنی نیست.خدشه در وحدت با تفرقههای مذهبی و نژادی و لزوم شعار وحدت امت
… ملت اسلامىِ بزرگ ما به این ذخیره نیازمند است. از این ذخیره، دو چیز باید مورد استفاده مسلمانان قرار گیرد: اوّل، وحدت و نزدیکی مسلمین است و دوم، توجّه به معنویت در دنیای اسلام است. در دنیای اسلام، هر دو عاملِ تکاملبخش و پیشبرنده، مورد خدشه قرار گرفته است. امروز وحدت مسلمانان با ایجاد تفرقههای مذهبی، فرقهای، نژادی، ناسیونالیسمهای گوناگون، قومیتهای مختلف و شعارهای انحرافی، مخدوش شده است. مسلمانان برفراز همه شعارهای خود - چه شعار قومیّت، چه شعار مذاهب اختصاصی خودشان، چه شعارهای مربوط به سیاستهای خودشان - باید شعار وحدت و یکپارچگی امّت اسلامی را قرار دهند. امروز برای آنها یکی از کارآمدترین شعارها این است. میدانیم که استعمار و استکبار و دست قدرتهای بیگانه همیشه سعی کرده است با انواع و اقسام حیَل، این وحدت را درهم بشکند؛ که یکی از خبیثترین حیلهها، حیله غصب سرزمین فلسطین و کاشتن شجره خبیثه صهیونیسم در سرزمین …نبود وحدت امت زمینهٔ ستم بر فلسطین و وجوب وحدت کلمه در این قضیه
… است، ببیند و متأثّر نشود؟ امروز مردم بیتالمقدّس و الخلیل و غزّه و بقیه مناطق سرزمین مغصوب را محبوس کردهاند؛ آنها را در خانه خودشان میکُشند؛ در خانه خودشان پدران و مادران را به داغ فرزندانشان مینشانند؛ به آنها گرسنگی میدهند و آنها را محاصره اقتصادی میکنند. اگر امّت اسلامی متّحد بود، مگر چنین چیزی ممکن بود؟ امروز هم واجبترین فرایضِ ما ملتها و دولتهای مسلمان این است که در این قضیه با هم وحدت کلمه پیدا کنیم.تمسک به اسلام و هوشیاری و وحدت راه خنثیکردن نیات دشمنان
با توجّه به تلاش قدرتهای استکباری برای جلوگیری از وحدت و یکپارچگی مسلمانان جهان، ملّتهای اسلامی تنها با تمسّک به اسلام و حفظ هوشیاری و وحدت، مانع از تحقّق نیّات شوم دشمنان خواهند شد.وجود مقدس پیامبر بهترین محور وحدت با پیوند اعتقادی و عاطفی مسلمانان
آنچه که برای ما مسلمانها مهم است، این است که معرفت خود را نسبت به اسلام و پیغمبر گرامی اسلام، زیاد کنیم. امروز در دنیای اسلام یکی از دردهای بزرگ، درد تفرقه و جدایی است. محور وحدت عالم اسلام، میتواند وجود مقدّس پیغمبر - نقطه اعتقاد همه؛ نقطه تمرکز عواطف همه انسانها - باشد. ما مسلمانها هیچ نقطهای را به این روشنی و به این جامعیت - مثل وجود مقدّس پیغمبر - نداریم؛ که هم مسلمانها به او معتقدند، هم علاوه بر اعتقاد، یک پیوند عاطفی و معنوی، دلها و احساسات مسلمانان را به آن وجود مقدّس، متّصل کرده است. این بهترین مرکز وحدت است.لزوم کنار گذاشتن اختلافات دیرین شیعه و سنی و تکیه بر مشترکات
هم در دوران بعد از پیروزی انقلاب و هم پیش از پیروزی انقلاب، همیشه عقیده من بر این بود که امروز شیعه و سنی باید اختلافات دیرین خود را در تعامل روزمره خودشان کنار بگذارند. جنگ و دعوا را کنار بگذارند و مشترکات خود را بچسبند؛ که این یکی از مشترکات میتواند باشد. امروز هم عقیدهام همین است.وحدت به معنای تغییر مذهب نیست و کار علمی در محیط علمی رواست
البته ما با این بیانمان، نه میخواهیم بگوییم که شیعه، سنی شود؛ یا سنی، شیعه شود و نه میخواهیم بگوییم که شیعه و سنی به قدر توان و مقدورات خودشان، برای تحکیم عقاید خودشان کار علمی نکنند. اتفاقاً کار علمی، بسیار خوب است و هیچ اشکالی ندارد. کتابهای علمی بنویسند؛ در محیطهای علمی، نه در محیطهای غیرعلمی، آن هم با لحنهای بد و غلط. بنابراین، اگر کسی میتواند منطق خود را ثابت کند، ما جلوِ کار او را نباید بگیریم. اما اگر کسی میخواهد با حرف، با عمل و با شیوههای گوناگون، اختلاف ایجاد کند، این را ما فکر …نیاز دنیای اسلام به اتحادی که علیه هیچ کشوری نیست و حافظ منافع امت است
اهتمام مسلمانان به افزایش سطح دانش خود بسیار ضروری است. دنیای اسلام، امروز، بیش از همیشه نیازمند وحدت است و مسلمانان باید دست اتّحاد و برادری به یکدیگر بدهند. این اتّحاد علیه هیچ کشوری در دنیا نیست، امّا عاملی مهم و اساسی برای حفظ منافع امّت اسلام محسوب میشود.غلبهٔ وحدت بر رفتار و عواطف مردم شیعه و سنی منطقه
خدای متعال را سپاسگزارم که این توفیق را به دست آوردم تا با شما مردم مؤمن و پرشور و مرزنشین غیور در این منطقه ملاقات و دیدار کنم. آنچه برای من در منطقه و شهرهای همجوار شما همواره جالب و مطلوب و دلنشین بوده، این است که مشاهده میکنم با وجود اینکه جمعیت مردم از دو مذهب شیعه و سنّی تشکیل شده است، اما وحدت اسلامی بر رفتار و عواطف و احساسات آنها غلبه دارد. هرجایی که مردم بتوانند وجوه مشترک را بر وجوه اختلاف و افتراق غلبه دهند و عواطف و رفتار و ایمان و احساسات خود را بر اساس وحدت کلمه تنظیم کنند، در آن نقطه، موفقیت و پیروزی نصیب آن مردم خواهد شد؛ همچنانی که در آثار اسلامی است: «یدالله مع الجماعة».[1] برای ملت …تقویت پیوند برادری شیعه و سنی و الگو شدن برای جهان اسلام
آنچه برای ما ملت ایران یک فریضه است، اوّلاً حفظ ذخیرهی ارزشمند دین مبین اسلام و احکام قرآن است. ثانیاً باید این وحدت و یکپارچگی را روزبهروز تقویت کرد. شما بخصوص در این منطقه و مناطقی از این قبیل که شیعه و سنّی در کنار هم زندگی میکنند، بایستی پیوندهای برادری را روزبهروز بیشتر کنید و الگویی برای دنیای اسلام باشید. آنچه که دشمنان اسلام و مسلمین آن را میخواهند، این است که هر گروهی از فرقههای اسلامی، آن گروه دیگر را طرد کند و از دین خارج بداند. متأسفانه در سطح دنیای اسلام، بعضی هم طبق همین خواستِ دشمن عمل میکنند و در واقع، بازی دشمن را میخورند؛ شما نباید بگذارید. ملت …خواست همیشگی ایران برای اتحاد و همکاری با دولتهای مسلمان
جمهوری اسلامی ایران و عربستان در ایجاد دوستی و همدلی میان دولتهای مسلمان نقش مهمّی دارند. ایران اسلامی همواره خواستار اتّحاد و همکاری با دولتهای مسلمان بوده است و اکنون کشورهای شاخصی مانند ایران و عربستان، از طریق همکاری با یکدیگر میتوانند مسئولیّتهای بزرگ خود را در قبال ملّتهای دو کشور و جهان اسلام، هرچه بهتر به انجام برسانند.لزوم عبور مسلمانان از اختلافات مذهبی و تاریخی و اتحاد
مسلمانان عالم هرچه به اسلام نزدیکتر شوند، آن طعم عزّت را بهتر خواهند چشید؛ و هرچه با یکدیگر متّحدتر باشند، امکان استفاده از اسلام را بیشتر به دست خواهند آورد. امروز مسلمانان باید از اختلافات جزئی، اختلافات طایفهای، اختلافات تاریخی و اختلافات مذهبی عبور کنند و دست وحدت و اتّحاد به یکدیگر بدهند. انشاءاللَّه این امّت بزرگ در همه کشورهای اسلام، عقبات بزرگی را پشت سر خواهد گذاشت و انشاءاللَّه آینده امت اسلامی از گذشته آن به مراتب بهتر خواهد بود. امیدواریم انشاءاللَّه همه ملت عزیز ایران و ملتهای مسلمان، به فیوضات اسلامی و قرآنی مستفیض شوند و مشمول …لزوم اتحاد مسلمانان و تبدیل وجود صهیونیستها به وسیلهٔ اختلاف از سوی دشمنان
رکن دوم هم توحید کلمه است. ملتهای مسلمان باید با هم متّحد شوند. امروز یکی از بزرگترین مصائب دنیای اسلام این است که دشمنان اسلام کاری کردهاند که آنچه باید وسیله اتّحاد مسلمین شود - یعنی وجود دشمن، وجود صهیونیستهای غاصب - وسیله اختلاف آنها شده است! کاری کردهاند که بعضی از دولتهای مسلمان، این را وسیلهای برای قرار گرفتن در مقابل برادران خود بکنند و حقیقتاً اختلاف به وجود آید؛ در حالی که بودنِ چنین دشمنی در قلب کشورهای اسلامی، باید مسلمانان را به هم نزدیک کند؛ جبهه واحد تشکیل دهد و ید واحد به وجود آورد. این گناه هم به دخالت و دستاندازیهای استکبار برمیگردد. اگر حمایتهای استکبار و در رأس آنها امریکا از اشغالگران فلسطین و تروریستهای بینالمللی، که در قلب کشورهای اسلامی متمرکز شدهاند - یعنی همین حاکمان فعلی دولت جعلی اسرائیل - نبود، قدرتِ ماندن نداشتند. الان …هراس سردمداران جهان طبقاتی از وحدت امت اسلامی و مانعتراشی آنان
سردمداران جهانِ طبقاتی، یعنی سیاستمدارانی که همّت گماشتهاند جهان را همیشه در دو قطب قوی و ضعیف، یا مستکبر و مستضعف نگهدارند، و مرکز قدرت را به زیان ملتهای مستضعف، میان خود تقسیم کنند، از دو قرن پیش تا امروز، از وحدت امت اسلامی بیمناک بوده و بر سر راه آن مانع تراشیدهاند! همان کسانی که در دههی حاضر، با قتل عام مسلمانان بالکان، یا تبعیض و بیعدالتی نسبت به اقلیتهای مسلمان اروپا، یا بیتفاوت ماندن در برابر اینها، عزم مسیحی کردن یکسرهی اروپا را آشکار ساختند، از یکپارچه شدن دنیای اسلام با عنوانهای اهانتآمیز یاد کردند و در …غلبهٔ احساس عضویت در امت بر ترفندهای تفرقه با پاسداشت هویت ملی و مذهبی
تقویت این احساس در فرد، که وی عضوی از پیکر بزرگ امت است و هدایت درست آن، باید بتواند بر همهی آن ترفندهای تفرقهساز، غلبه کند؛ و ضمن اینکه هویت ملّی و فرقهیی را در بخشهای گوناگون امت اسلامی پاس میدارد، از فوایدی که در یکدلی و اتحاد است، همهی این مجموعهی بزرگ را بهرهمند سازد و عزّت و اقتدار و خیر کثیری را که در یکپارچگی امت اسلامی نهفته است، شامل همهی اجزا و اعضای آن کند.حج گامی عملی به سوی اتحاد اسلامی و قدرت واحدهٔ اسلامی در سیاست جهانی
شناخت نمونه و نمایی از آن امّت واحدة، به معنی گامی عملی در راه تحقق آن آرزوی بزرگ - یعنی اتحاد اسلامی - و در نهایت سر برکشیدن قدرت واحدهی اسلامی در میدان سیاست جهانی است. دیدن تودههای عظیم حجگزار از نقاط گوناگون عالم، و با زبانها و رنگها و نژادهای گوناگون، افق دید مسلمان را گسترش میدهد و از مرزهای شخصی و قومی و ملّی فراتر میبرد، و وظیفهی اسلامىِ رفتار برادرانه، وی را با آنان به تعارف و همزبانی و همدلی میکشاند، خبرهای …لزوم تبلیغ اتحاد و تفهیم وجوب و امکان وحدت مسلمین در حج
نکته دوم، مسأله اتحاد است. اتّحاد را تبلیغ کنید. البته نمیگوییم الان اتّحاد تحقّق پیدا کند. طبیعی است که از حرف و عقیده و اعتقاد تا عمل فاصله ژرفی است؛ لیکن امروز اعتقاداً ترویج تفّرق و تشتّت میشود که نمونههایش را میبینید. بایستی با این مبارزه و مقابله کرد. بایستی تفهیم کرد که وحدت بین مسلمین، به صد دلیل واجب، و به صد دلیل ممکن است. بایستی دنبال کرد که این نکته در تبلیغات زباندانها و مبلّغان و گویندگان و حتّی حجاج معمولی که ممکن است رفیقی از یک کشور پیدا کنند و با او دو کلمه حرف بزنند، رعایت شود.دخالت ندادن اختلافات مذاهب اسلامی و توجه به مشترکات
یکى از برکات الهى این است که برادران مسلمان، گرد محورهاى مورد قبول و مشترک خودشان جمع بشوند؛ اگر این مقصود براى یک مجموعه حاصل بشود، باید این را نعمت خدا بداند و نسبت به آن شکرگزارى کند. بر همین اساس است که ما در مورد امّت بزرگ اسلامى و برادران و خواهران مسلمان، اصحاب مذاهب مختلف اسلامى، عقیدهى جدّى داریم به عنوان یک طرز فکر که باید اختلافات را در تعامل خودشان دخالت ندهند و مشترکات را به چشم اهمّیّت بنگرند و گرد هم جمع بشوند. انقلاب اسلامى از قبل از پیروزى هم این پیام را به همهى مسلمین داشت، بعد از پیروزى هم تا امروز به همهى برادران مسلمان در اکناف[2] عالم این سفارش، این درخواست، این توصیهى مؤکّد را دارد که امّت اسلامى را به صورت یکپارچه، به صورت متّحد، فراتر از اختلافات …همدلی دولتها و ملتهای مسلمان، تعیینکننده در مقاومت برابر دشمنان و حفظ استقلال
همدلی و همسویی دولتها و ملّتهای مسلمان بسیار مهم است و نقش تعیینکنندهای برای ایستادگی و مقاومت در برابر تهدیدهای مستمرّ دشمنان اسلام و حفظ استقلال کشورهای اسلامی دارد.نیاز دنیای اسلام به وحدت و همبستگی در برابر دشمنان مشترک
دنیای اسلام نیازمند وحدت و همبستگی است. امّت اسلام با دشمنان مشترکی مواجه است و کسانی که چشم خود را بر روی دشمنان ببندند، در واقع، خود را فریب دادهاند.ضرورت توجه کشورهای اسلامی به مشترکات فراوان برای تقویت جهان اسلام
جهتگیری کشورهای اسلامی بر روی مشترکات فراوان میان یکدیگر ضروری است و عامل مهمّی در تقویت جهان اسلام است.دوستی و همکاری کشورهای اسلامی، بیاثرکنندهٔ ترفندهای دشمنان اسلام
دوستی و همکاری صمیمانه میان کشورهای اسلامی موجب بیاثر شدن ترفندهای دشمنان اسلام است. آمریکا و قدرتهای استکباری قابل اعتماد نیستند و دولتهای اسلامی باید با اعتماد و اتّکاء به تواناییهای خود، آیندهی بهتری را برای دنیای اسلام تأمین و تضمین کنند.جبههٔ متحد کشورهای اسلامی پاسخ به استکبار؛ دلگرمی استکبار به پراکندگی
… ناعادلانهتر است؟ چه پاسخى میتوان به ملّت کهن فلسطین در این معاملهى مغبونانه داد؟ از شوخیهاى عبرتانگیز زمانه، یکى این است که دولت غاصب، همین را هم نامناسب دانسته و آن را رد کرده است! آیا وقت آن نرسیده است که دنیاى اسلام به این روحیهى استکبارى پاسخ دهد؟ اگر ما مناسبات خود را تنظیم و برادرانه کنیم، این قدرت را داریم. آمریکا در برابر جبههى متّحد کشورهاى اسلامى، از اندونزى تا شمال آفریقا، چه میتواند بکند؟ امروز دلگرمىِ استکبار به پراکندگى این جبهه است. آیا وقت آن نرسیده است که این صف را به نفع خودمان مستحکم کنیم؟ضرورت وحدت کلمه و روابط برادرانهٔ کشورهای اسلامی و نگرانی دشمنان از آن
وحدت کلمهی کشورهای اسلامی امری ضروری و مهم است. باید برای روابط نزدیک و برادرانه میان کشورهای اسلامی تلاش مجدّانهای به عمل آید، زیرا این کار برای اسلام و مسلمانان قطعاً خیر و برکت به همراه خواهد داشت، هرچند که دشمنان اسلام از تحقّق این آثار نگرانند.محبت به پیامبر اکرم (ص)، نقطهٔ اجتماع بیاختلاف فرق اسلامی
آنچه به دنیای امروز ما ارتباط دارد، نکتهای است که من مکرّر بر آن پا میفشارم و آن، این است که در بین فِرَق اسلامی - که امروز مسلمین خیلی گرفتاری و نابسامانی دارند و با آن دست به گریبانند و باید از هر وسیلهای برای نجاتِ خود از این گرفتاریها استفاده کنند - یک نقطه وجود دارد که در آن نقطه، هیچ اختلاف بین آنها نیست. حتّی در عقیده توحید هم که متفقٌ علیه است، ممکن است کسانی تفسیر و حرفی داشته باشند که آن دیگری قبول نداشته باشد؛ اما در این نقطه هیچ اختلافی وجود ندارد و آن، محبّت و ارادت به نبىّ مکرم اسلام حضرت محمدبن عبداللَّه صلیاللَّه علیه وآله و سلّم است. این، یک نقطه اجتماع و اتّحاد است و روی آن بایستی تلاش شود. ما قبلاً هم این را گفتهایم، بعضی از اصحاب همّت هم تلاش کردهاند که بر این اساس، اجتماعی بین فِرَق مسلمین به وجود آید. امروز هم کسانی که اهل همّتند، باید بر این اساس بنشینند و مسلمین را به این نقطه وحدت، متوجّه و متنبّه کنند.اهمیت حیاتی وحدت و تفاهم اسلامی برای فردای جهان اسلام
… «انهم یکیدون کیداً و اکید کیداً[1] »، «و مکروا و مکراللَّه[2] ». در طول این چند سال، هر کاری که اینها کردند، خدای متعال آن را باطل کرده است. اما به هر حال، دشمنْ مانع تراشی و ایجاد اشکال میکند و مشکلات میآفریند؛ در جاهایی هم رسوا میشود، اما دست بر نمیدارد! این جاست که مسأله اتّحاد و وحدت اسلام و تفاهم اسلامی معنا پیدا میکند. ببینید این قضیه چقدر مهمّ است! ببینید این مسأله برای فردای دنیای اسلام، چقدر حائز اهمیت است! این، قضیهای نیست که به آسانی بشود از آن گذشت. همه باید خود را مخاطب این کلام حساب کنند. من به همه میگویم؛ هم به اهل سنّت، هم به شیعه، هم به کتابنویسان، هم به شعرا، هم به مطبعهچیها، هم به کسانی که در بین مردم پایگاهی دارند، حرفی میزنند و مستمعی دارند. همه باید این حقیقت را بفهمند و دشمن را بشناسند. …لزوم ایستادگی متحد جهان اسلام در برابر استکبار و صهیونیسم
… و روشنفکران و شعرا و خطبا و روزنامهنگاران و صاحبان نفوذ در بین گروههای مردمی. اینها هستند که بیشترین تکلیف را دارند. وقتِ آن رسیده است که دنیای اسلام به خود آید و اسلام را به عنوان صراط المستقیم الهی و راه نجات انتخاب کند و در آن، با استحکام قدم بردارد. وقت آن رسیده است که دنیای اسلام، اتّحاد خود را حفظ کند و در مقابل دشمن مشترکی که همه گروههای اسلامی، آسیب آن دشمن را دیدهاند - یعنی استکبار و صهیونیسم - به طور متّحد بایستد، شعارهای واحدی بدهد، تبلیغ واحدی بکند و راه واحدی را بپیماید. انشاءاللَّه مورد تأیید پروردگار و مورد حمایت قوانین و سنن الهی هم خواهد بود و پیش خواهد رفت.