رفتن به محتوای اصلی

نیروهای مسلحگروه و سازمان

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

مجموعهٔ ارتش، سپاه و نیروی انتظامی و جایگاه آن‌ها در نظام.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:بیانات در اجتماع اقشار مختلف مردم به مناسبت شهادت دکتر مصطفیٰ چمران— ۱۳۶۰/۰۴/۰۲

سیر زمانی

از ۱۳۶۰ تا ۱۴۰۴
۱۳۶۰۱۴۰۴

فقط سال ۱۳۷۲همهٔ سال‌ها

تعریف در کلام رهبر

اگر نیروهای مسلح در جوامع مختلف و در طول تاریخ برای دفاع از قدرتها و قدرتمندها شکل میگرفتند، اما در نظام اسلامی، نیروی مسلح در خدمت امنیت مردم و دارای مأموریت آرامش بخشیدن به زندگی عمومی مردم است. فلسفه‌ی نیروهای مسلح این است که مردم در سایه‌ی این نیروها احساس امنیت کنند. این وظیفه از آغاز پیروزی انقلاب اسلامی در نیروهای مسلح جمهوری اسلامی بحمداللَّه بروشنی خود را نشان داد. آنچه را که در این منطقه، در این استان، در غرب کشور، در نقاط دیگری از این قبیل، نیروهای مسلح از خود نشان دادند، تبلور حقیقی و واقعی فلسفه‌ی نیروهای مسلح بود.
نیروهای مسلح در هر کشوری یکی از پایه‌های اقتدار آن کشورند. یقیناً پایه‌ی اقتدار نظامی هر کشور، میتواند نمایشگر توانایی‌های عمومی و بین‌المللی آن کشور باشد. ولی معنای اقتدار در خود نیروهای مسلّح، نباید با سهل‌انگاری و ساده‌اندیشی نگریسته بشود. نیروهای مسلّح توانمند، آن نیروهایی هستند که انگیزه و معنویّت و عزم راسخ در آنان بتواند روشهای آنها، رفتارهای آنها و حرکت آنها را در عرصه‌های مسئولیّت شکل بدهد، جهت بدهد و هدایت کند. اگر ایمان نباشد، بصیرت نباشد، عزم راسخ نباشد، نگاه بلندمدّت به انتهای صفوف دشمن نباشد، تعداد جمعیّت یا کثرت عِدّه و عُدّه‌ی نظامی و تجهیزات، سرنوشت‌ساز نخواهد بود. جمعیّت زیاد در نیروهای مسلّح یا حتّی تجهیزات پیشرفته یا حتی آموزشهای روزآمد به‌تنهایی کافی نیستند که نیروهای مسلّح متعلّق به یک کشور و ملّت را موجب توانایی و اقتدار آن ملت قرار بدهند؛ لازم است ایمان باشد، عزم باشد، احساس مسئولیّت باشد، فهم حقیقتِ مسئولیّت نیروهای مسلح وجود داشته باشد؛ اینها است که میتواند نیروهای مسلّح را به‌معنای واقعی کلمه رکن اقتدار یک ملّت قرار بدهد. نیروهای مسلّح نظام جمهوری اسلامی - چه ارتش سرافراز جمهوری اسلامی و چه سپاه پاسداران و نیروی بسیج، و دیگر کسانی که در مجموعه‌ی نظام نیروهای مسلّح حضور دارند - در طول سالیان دراز قابلیّتهای خودشان را به اثبات رساندند؛ قابلیّتهای معنوی خود، توانایی‌های علمی خود، قدرت ابتکار خود، عزم راسخ خود را عملاً نشان دادند. لذا دنیا بر روی نیروهای مسلّح ما حساب میکند، آن را جدّی میگیرد، میداند آنجایی که میدان مسئولیت و عرصه‌ی رزم‌آوری است در نظام جمهوری اسلامی ایران، نیروهای مسلّح در آنجا سنگ تمام میگذارند.
امّا نیروهای مسلّح. حرف آخر من این است: نیروهای مسلّح بایستی روزبه‌روز بر سازندگی خود بیفزایند. سازندگیِ چه چیزی؟ سازندگی شخصیّت‌های خودشان، شخص خودشان. خود را بسازند؛ خود را به‌عنوان یک انسان طراز اسلامی و یک نظامی طراز اسلامی ساخته و پرداخته کنند. نظامی طراز اسلامی، مؤمن است، شجاع است، فداکار است، باتدبیر است، در مقابل دشمن با کمال قدرت می‌ایستد، امّا در مقابل دوست هیچ‌گونه تعیّنی[7] و تکبّری برای خودش قائل نیست؛ این خصوصیّت نظامیِ اسلامی است؛ مثالش مالک اشتر است؛ در مقابل دشمن آن‌جور، در مقابل یک پسربچّه‌ی بی‌ادب در کوفه -که داستانش معروف است- آن‌جور. پسربچّه‌ای نمی‌شناخت که این مالک اشتر است، به ایشان اهانت کرد، بعد که فهمید دستپاچه شد، دنبالش دوید، دید رفته در مسجد دارد نماز میخواند؛ عذرخواهی کرد، [مالک] گفت اصلاً آمده‌ام مسجد که برای تو دعا کنم. فرمانده نظامی، همان مالک اشتر در جنگ صفّین و آن کارهای عظیم، در مقابل یک پسربچّه‌ی جوان، یک جوان بی‌ادب، این‌جوری برخورد میکند! [یعنی] ساختن خود.

شاهدها (۱۲ پاراگراف)

عبادت بودن کار نظامی با نیت صحیح

جوانهایى که تازه وارد ارتش شده‌اند و فارغ‌التّحصیل دوره‌هاى نظامى هستند، و آن کسانى که سابقه‌ى کمترى دارند، باید این دورانى را که در مقابل خود دارند، از حالا دوران افتخار دنیا و آخرت بشمارند؛ به دوران خدمتتان با این دید نگاه کنید. کار شما کار نظامى است لکن همین کار نظامى وقتى با نیّت صحیح انجام بگیرد یک عبادت است؛ یک عبادت. امیدواریم که خداوند متعال شما را مشمول لطف و رحمت خود قرار بدهد و روزبه‌روز توفیقات شما را بیشتر کند و ان‌شاءالله‌ در آینده هم شاهد پیشرفتهاى علمى و فرهنگى و عملى و ابتکارات شما در میدانهاى مختلف باشیم.

نظم‌پذیری، انضباط و اهتمام به سلسله‌مراتب از لوازم حتمی نیروهای مسلح

… بحق را در نیروى هوایى سپاه پاسداران انقلاب اسلامى میشود دید. البتّه بارها عرض کرده‌ایم که ظواهر همه‌چیز نیستند امّا در نیروهاى مسلّح مانند بسیارى از بخشهاى دیگر زندگى، ظواهرْ قسمتى از معنویّات و بواطن را میتوانند نشان بدهند؛ از این جهت حائز اهمّیّت است. نظم‌پذیرى، انضباط‌پذیرى، مسئله‌ى اهتمام به سلسله‌مراتب و جدّى گرفتن فرماندهى و از این قبیل چیزها، چیزهایى است که طبق تجربه‌ى چندهزارساله‌ى بشر در نیروهاى مسلّح، جزو لوازم حتمى نیروهاى مسلّح است و حوادث و وقایع صدر اسلام هم به این معنا گواهى میدهد. بحمدالله‌ امروز علاوه‌ى بر معنویّاتى که بعضى از آنها، حقیقتاً منحصربه‌فرد است در سپاه پاسداران انقلاب اسلامى، داراى امتیازاتى هم از این جهاتى است که اشاره شد. امیدواریم که از همه‌ى این جهات، بخصوص در زمینه‌ى آموزش، به دست آوردن دانش نظامى، حفظ اندوخته‌هاى …

دفاع از حقیقتی مظلوم و درخشان، استقلال ملت و مرزهای کشور به‌عنوان مایهٔ امید نیروهای مسلح

آنچه امروز براى یکایک آحاد نیروهاى مسلّح مایه‌ى امید و دلگرمى است، این است که همه‌ى این تلاش مبارک، در راه دفاع از یک حقیقت مظلوم و در عین ‌حال درخشان به ‌کار میرود. شما از استقلال ملّتى دفاع میکنید که قابلیّت خود را براى استقلال به ثبوت رسانده است. شما از مرزها و از عظمت کشورى دفاع میکنید که در طول تاریخ هر گاه قدرتمندان فاسدى بر سر کار نبوده‌اند و فرصت یافته است، توانسته است یک رسالت بزرگ انسانى را در دنیا ایفا کند.

سربلندی نیروهای مسلح در خدمت سیاست‌های اسلامی

امروز نیروهاى مسلّح سرافراز و سربلندند که در خدمت سیاستهاى اسلامى هستند. یک روزى بر نیروهاى مسلّح ما تحمیل میشد که در خدمت سیاستهاى آمریکا باشند؛ این براى ملّت هم، یک نوع ذلّت بود و براى نیروهاى مسلّح ذلّت مضاعف. لعنت خدا بر آنان که نیروهاى مسلّح ما را مجبور میکردند به اینکه از کارشناسان آمریکایى و مستشاران ارباب‌وَش[4] بیگانه در …

دعوت ارتش، سپاه، نیروی انتظامی و بسیجیان به بالیدن به راه خود به‌عنوان راه خدا

… پاسداران انقلاب اسلامى و نیروهاى انتظامى جمهورى اسلامى ایران! به خود ببالید؛ اى جوانان فداکار! به خود ببالید؛ اى آحاد مردم که در کسوت مقدّس بسیج با نیروهاى مسلّح جمهورى اسلامى همکارى خالصانه و صادقانه‌ى خودتان را همیشه داشته‌اید و همواره گره‌گشا بوده‌اید! به خود ببالید. این، آن راه درست است؛ این، آن صراط مستقیم است؛ این راه خدا است. اگرچه پوشش‌هاى تبلیغاتى امپراتورى تبلیغات استکبارى کوشش میکنند نام ما و تلاش ما و راه مقدّس ما را در انزوا و سکوت بپوشانند امّا در دنیا، با این نشانه‌ها که گفته شد، ما ملّت ایران نام‌آوریم؛ ما مدافعان از استقلال و آزادى مشروع خود و مدافعان از ارزشهاى اسلامى و …

لزوم آمادگی علمی، عملی، فرماندهی، تجهیزاتی و انضباطی ارتش و سپاه

ما در فکر درآویختن به این و آن نیستیم، امّا یک ملّت زنده باید هر لحظه بتواند از خودش دفاع کند، از منافع مشروعش دفاع کند؛ و امروز یکى از مناطقى که این دفاع مقدّس و این دفاع بزرگ و این دفاع منطقى، در آن زمینه پیدا میکند، منطقه‌ى دریا است. و شما چه سپاهى و چه ارتشى هر کدام باید همه‌ى آمادگى‌هاى لازم را آمادگى علمى، آمادگى عملى، آمادگى فرماندهى و مدیریّتى، آمادگى تجهیزاتى و پشتیبانى، آمادگى انضباطى براى خودتان فراهم کنید. هر جا هستید، انتظار ما، انتظار ملّت ایران و انتظار من به عنوان خدمتگزار شما و دیگران، از شما این است.

لزوم تطبیق مقررات نظامی با ارزش‌های اسلامی

… باید فراگرفت، امّا وابستگى نه. نگاه کنید ببینید طبیعت این سرزمین، طبیعت این ارتش، طبیعت کارى که بر دوش شما است و وظیفه‌اى که از شما منتظَر است چیست؛ بر طبق آن، سازمان‌دهى‌ها و کارهاى خودتان را انجام بدهید. بحمدالله‌ همه‌ى اینها را ارتش ما دارد انجام میدهد. مقرّرات نظامى را با اصول ارزشى خودتان منطبق کنید؛ هر کدام از مقرّرات که مى‌بینید با ارزشهاى اسلامى ناسازگار است، آنها را تبدیل کنید به آن مقرّراتى که با ارزشهاى اسلامى سازگار باشد، که آن شما را تقویت خواهد کرد و به‌ پیش خواهد برد و عزّت شما را در چشم مردم بیشتر خواهد کرد.

سهم ارتش در سازندگی و آغاز آن از درون سازمان‌های نظامی

… جنگ را به کیفیّتى بسازند؛ و سالها طول کشید تا توانستند بسازند. ما به هیچ دولتى و به هیچ قدرتى از قدرتهاى دنیا ــ چه قدرت سیاسى، چه اقتصادى، چه نظامى ــ متّکى نیستیم؛ این ملّت، خودش باید بسازد و با دستان خودش باید این بنا را بالا ببرد. طبعاً دوران دشوارى است؛ همه‌‌چیز در این دورانِ دشوار باید با تلاش بیشتر، با شوق بیشتر، با امید روشن‌تر انجام بگیرد که سهم ارتش جمهورى اسلامى ایران از این تلاش یک سهم بزرگى است. البتّه اعتقاد من این است که این سازندگى در درجه‌ى اوّل در محدوده‌ى خود این سازمان باید انجام بگیرد؛ هر کدام از سازمانهاى نظامى، سازندگى را از خودشان شروع کنند؛ البتّه اگر توانستند در سازندگى‌هاى عمومى کشور هم شرکت کنند مانعى ندارد.

لزوم قدردانی و حفظ دستاوردهای معنوی جنگ

… کند. شما جوانهایى که جنگ را دیدید، شما جوانهایى که در جنگ تجربه‌هایى را گذراندید، شما جوانهایى که لحظه‌لحظه‌ى خطرها را با پوست و گوشت و استخوانتان حس کردید و در آن لحظه‌ها به خدا پناه بردید، بدانید از یک اقیانوس بى‌پایان معنویّت استفاده کردید و بهره بردید. حرف من این است که سپاه پاسداران و بسیج و هر فردى و جمعى دیگر از نیروهاى مسلّح، در ارتش و غیر آن، که از این معنویّت و زلال روح و فضیلت استفاده کرده است، آن را بایستى قدر بداند و آن دستاوردها را براى خود حفظ کند. بى‌شک سپاه به عنوان یک سازمان، بیشترین بهره را از آن جویبار فضیلت برده؛ این دیگر مخصوص شما است؛ این را باید حفظ کنید. هر کسى در جمهورى اسلامى و در راه خدا یک قدم بردارد باارزش است و خداى متعال به سنگینى یک ذرّه هم اجر کسى را نادیده نمى‌انگارد؛ همه اجر دارند …

افتخار بودن سلاح به دست گرفتن جوانان برای آرمان‌های الهی و انسانی و دفاع از حق

… که در مقابل این روش وقیحانه‌ى صهیونیست‌ها سکوت میکند، مجرم و در جرایم و گناهان رژیم صهیونیستى شریک است. شبیه همین قضیّه امروز در اروپا در بالکان[5] در جریان است؛ شبیه همین قضیّه امروز در مرزهاى میان افغانستان و تاجیکستان در جریان است؛[6] و بسى جاهاى دیگر. آیا در این برهوت حاکمیّت ارزشهاى طاغوتى و معیارهاى غلط، اگر جوانانى مانند شما در خدمت آرمانهاى مقدّس الهى و انسانى، در دفاع از حق و حقیقت، در بزرگداشت آزادى و کرامت انسان، اسلحه به دست بگیرند و آموزش نظامى ببینند، برترین افتخار نیست؟

آمادگی ارتش و سپاه برای مأموریت‌های انقلاب و کشور

آنچه من به هر دو سازمان و هر دو نیرو و هر دو سازمان ارتش و سپاه کلّاً توصیه میکنم، این است که هر کدام سعى کنند خود را براى مأموریّتهایى که امروز انقلاب و کشورشان بر دوش آنها گذاشته است، آماده کنند. درست است؛ ما نه در دریا، نه در خشکى، قصد درآویختن با هیچ کس را ابتدائاً نداریم؛ برخلاف تبلیغات خصمانه و غرض‌آلودى که در درجه‌ى اوّل این تبلیغات از طرف صهیونیست‌هاى خائف و نامطمئن است که احساس میکنند هستى و موجودیّتشان در دل اقیانوس عظیم اسلامى که هر لحظه طوفانى‌تر …

زحمات و خدمات بزرگ سپاه و ارتش در جنگ

… هشت‌ساله، چون قبل از این هشت سال هم نیروى مردمى بسیج در میدان بود، بعد از آن هم تا امروز بوده است و در یک جنگ طولانى، یک نیروى عظیم مردمى وارد میدان شده است و همه‌ى معادلات را به زیان حسابگران سیاسى و نظامى دنیا بر هم زده است؛ و این نیرو همان نیروى بسیج است. خب، نیروهاى مسلّح ما اعمّ از سپاه یا ارتش خیلى زحمت کشیده‌اند و خدمات بزرگى را انجام داده‌اند امّا اگر حضور مردمى نبود، اگر نیروهاى بسیج نبودند که از خانه‌ها و مدرسه‌ها و کارخانه‌ها و ادارات و شهرها و روستاها، و از سنین مختلف و از زن و مرد سرازیر شدند به سمت همه‌ى صحنه‌هایى و همه‌ى میدانهایى که به آنها نیاز بود، اگر در طول این سالهاى متمادى این نبود، بنده بجرئت میتوانم ادّعا کنم که نه در جنگ ما قادر میشدیم از کشور آن‌چنان ‌که شایسته است دفاع کنیم، و نه در صحنه‌هاى دیگرى که ما تا امروز هر لحظه تقریباً در مقابل دشمنان داشتیم، میتوانستیم آن قدرت ملّى خودمان و پایدارى جمهورى اسلامى را بر همه‌ى دنیا ثابت کنیم؛ این بسیج بود که این قدرت را به ما داد.